I SA/Sz 1010/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-09-24
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Tak, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, jest uzależnione od wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, biorąc pod uwagę status bezrobotnego skarżącego, jego niskie dochody z tytułu stażu, brak oszczędności i majątku pozwalającego na pokrycie kosztów, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za zasadny.Stan faktyczny
Skarżący K. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z niemożnością uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia odsetek od zaległości podatkowych. Skarżący podał, że jest bezrobotny, jego dochody są niskie (wynagrodzenie ze stażu, umowa zlecenie), nie posiada oszczędności, a jego majątek (udział w pomieszczeniu gospodarczym) nie generuje dochodów i nie pozwala na pokrycie kosztów. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i dochody.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2011 roku oraz za miesiące od stycznia do grudnia 2012 roku p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący K. Z. ([...] lat), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podał, że nie ma dochodów i majątku, który można spieniężyć. Wskazał na posiadany udział w ½ części pomieszczenia gospodarczego o powierzchni [...] m2 w Z. k. W. Nie wykazał oszczędności oraz wartościowych rzeczy ruchomych. Z uzasadnienia wniosku wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Oświadczył, że źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenie w wysokości [...] zł miesięcznie; dzięki przyjacielowi ma zapewnione mieszkanie i wyżywienie, korzysta też z pomocy syna. Wskazał, że od września będzie pracował w W. za ok. [...].
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnił, że nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] (podanej jako adres skarżącego), mieszka tam gościnnie dzięki przyjacielowi. Ma tam zapewnione noclegi obiad oraz odbywa staż dla bezrobotnych. Nieruchomość w Z. to pomieszczenie nieużytkowe, chociaż mieszkał tam przez 5 lat bez prawa do meldunku. Aktualnie próbuje przekształcić to pomieszczenie na mieszkalne. Oświadczył, że z tytułu podsiadania tej nieruchomości nie ma żadnych dochodów.
Przedłożył kopie następujących dokumentów:
- decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w C. (bez daty) o przyznaniu skarżącemu prawa do stypendium w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia 3 lutego 2014 r.,
- umów zleceń zawartych przez skarżącego w okresie od 4 sierpnia do 30 września b.r. z E. P. "[...]" [...] w C., na wykonanie pracy jako przedstawiciel handlowy z wynagrodzeniem średnio [...] zł miesięcznie,
- wyciąg bankowy K. Z. za okres od 1 do 31 sierpnia 2014 r. z brakiem obrotów.
W administracyjnych aktach sprawy znajduje się kopia zeznania podatkowego skarżącego o wysokości dochodu w roku podatkowym 2013 z zadeklarowanym dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł – po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne (przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł) oraz kopia zawartej przez Starostę Powiatu C. z E.P. – [...]"[...]" w dniu 29 stycznia 2014 r. umowy o odbywanie stażu przez bezrobotnego przez K. Z.
w okresie od 3 lutego do 2 sierpnia 2014 r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Skarżący ubiega się w sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.).
Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za tym, że wniosek K. Z. jest zasadny.
Skarżący jest osobą bezrobotną, aktualnie wykonuje pracę przedstawiciela handlowego w ramach odbywanego stażu dla bezrobotnych, otrzymując miesięcznie kwotę [...] zł. Skarżący nie wykazał innych źródeł dochodu. Stan majątkowy
i finansowy nie pozwala na poczynienie oszczędności.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznając, że skarżący nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi w kwocie [...] zł, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło