I SA/Sz 1027/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. F. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 11.06.2014 r., wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 57 § 5 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej "K.pa.", Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także "Organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu z dnia 31.03.2014 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. decyzję z dnia 31.03.2014 r., Organ I instancji wysłał na wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR adres korespondencyjny pełnomocnika, [...]. Decyzję tę, którą - jak wynika z daty umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - doręczono w dniu 01.04.2014 roku. Decyzja ta zawierała pouczenie Strony o przysługującym Jej prawie do odwołania od tejże decyzji w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Dalej wskazano, że w dniu 18.04.2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w wpłynęło, nadane przesyłką pocztową w dniu 16.04.2014 r., odwołanie od ww. decyzji, które nie zawierało podpisu Strony odwołującej. W wykonaniu wezwania Organu odwoławczego do usunięcia braków formalnych pisma z dnia 15.04.2014 r., Strona odwołująca przedstawiła podpisane odwołanie od ww. decyzji. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu akt sprawy, uznał, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przywołując art. 129 § 2 K.p.a. wskazał, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Dalej wskazano, że ww. decyzja z dnia 31.03.2014 r. zawierała pouczenie o terminie i trybie złożenia odwołania, przy czym przywołano również przepis art. 57 § 5 pkt 1-3 K.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru, nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego bądź złożone w polskim urzędzie konsularnym. Mając na uwadze ww. przepis, Organ odwoławczy wyjaśnił, że termin do wniesienia odwołania nie został zachowany z uwagi na fakt, iż do dnia 15.04.2014 r., tj. ostatecznego terminu do wniesienia odwołania, odwołanie nie zostało złożone bądź to w polskim urzędzie konsularnym bądź polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, natomiast do Biura Powiatowego ARiMR w wpłynęło w dniu 18.04.2014 r. (nadane w dniu 16.04.2014 r.). Organ odwoławczy wskazał przy tym, że Strona nie wniosła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (w myśl art. 58 § 1 i 2 K.p.a.), natomiast wniesione w dniu 16.04.2014 r. odwołanie nie zostało złożone w terminie wyznaczonym na jego wniesienie, w związku z tym doszło do naruszenia 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania zawartego w art. 129 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy wskazał również, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a.), oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 K.p.a.). W skardze na ww. postanowienie Organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie odwołania do ponownego rozpoznania Organowi Odwoławczemu oraz zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania oraz zobowiązanie tego Organu do wydania odpisu zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji Organu I instancji przez [...]. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 57 § 5 K.p.a. przez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, podczas gdy odwołanie od decyzji zostało złożone w terminie przewidzianym przez przepisy prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ww. decyzja została odebrana przez pełnomocnika Skarżącego, w dniu 02.04.2014 r., a nie w dniu wskazanym przez Organ II instancji. Jak dalej wskazał Skarżący, z informacji uzyskanych od [...], jak i w sekretariacie Oddziału Regionalnego ARiMR wynika, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji jest napisane, że korespondencja została doręczona [...]w dniu 02.04.2014 r., a nie 01.04.2014 r. w związku z tym termin do wniesienie odwołania nie został w niniejszej sprawie uchybiony. Stąd też odwołanie powinno zostać rozpoznane, gdyż zostało wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Okoliczności te, zdaniem Skarżącego, uzasadniają wniosek o zobowiązanie Organu II instancji do wydania odpisu zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, zaskarżony bowiem akt odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. A zatem tylko stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie (decyzja) dotknięte jest przynajmniej jedną z powyższych wad skutkuje jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Nadto, należy wskazać na regulację wynikającą z art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Zaskarżenie orzeczenia organu podatkowego skutkuje tym, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest tylko ta kwestia, która w tym orzeczeniu została rozstrzygnięta. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zgłoszonego w skardze wniosku o zobowiązanie Organu odwoławczego do wydania odpisu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez podkreślić należy, że w określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem i zasadą orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 P.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Wyjątek od ww. zasady orzekania na podstawie akt sprawy stanowi sytuacja określona w art. 55 § 2 P.p.s.a., gdy sąd, na żądanie skarżącego, rozpoznaje sprawę na podstawie odpisu skargi. W uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, Sąd ten wskazał, że: "(...) Sąd administracyjny pierwszej instancji nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej (por. też art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zadanie to należy do organu administracji publicznej. Elementem zaś kontroli legalności działania organu administracji publicznej jest powinność zbadania przez sąd, czy organ dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów proceduralnych pozwalających na urzeczywistnienie zasady prawdy obiektywnej. Naruszenie tego typu regulacji (m.in. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) powoduje nielegalność rozstrzygnięcia organu". Przyjęcie zatem przez ustawodawcę w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (czynności), co uzasadnia, że zgłoszony w skardze wniosek o zobowiązanie Organu odwoławczego do wydania odpisu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez nie mógł być uwzględniony, gdyż wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione i udokumentowane przez Organ w dacie wydania zaskarżonego aktu, co znajduje potwierdzenie w aktach niniejszej sprawy. Przechodząc zaś do meritum sprawy, przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i tylko w tych granicach jest ona merytorycznie rozpoznawana. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie powoduje, że odwołanie nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W razie uchybienia terminu w postępowaniu administracyjnym, w tym także terminu do wniesienia odwołania, termin ten należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 1 i 2 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie skorzystał z instytucji przywrócenia terminu. Jednak jak już wyżej wskazano, przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a zatem tylko w tych granicach Sąd rozpoznaje niniejszą sprawę. Z istoty skargi wynika, że według Skarżącego w niniejszej sprawie decyzja została doręczona Jego pełnomocnikowi, [...]w dniu 02.04.2014 r., a zatem odwołanie od wskazanej decyzji zostało wniesione w ustawowym terminie. Zasadnicze zatem znaczenie dla oceny zaskarżonego postanowienia, a więc tego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie ustawowym, jest ustalenie, w jakiej dacie doszło do skutecznego doręczenia decyzji. Nieskuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji, a więc sytuacja, w które decyzja nie weszła do obrotu prawnego (art. 110 K.p.a.) powoduje niedopuszczalność odwołania (art. 134 K.p.a.), co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W przypadku zaś, gdy doręczenie było prawidłowe, a odwołanie złożono po terminie, organ odwoławczy z mocy prawa stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.). Ustalenie, że decyzja została doręczona oraz, że upłynął termin do wniesienia odwołania, ciąży na organie odwoławczym, skoro zaistnienie tych okoliczności obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia tego faktu w formie postanowienia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Na przykład w wyroku z dnia 4 lutego 2014 r., II OSK 2126/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego" (wyrok ten publikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). W zaskarżonym postanowieniu Organ odwoławczy, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo ocenił okoliczności faktyczne występujące w sprawie co do daty doręczenia decyzji Organu I instancji z dnia 31.03.2014 r. przyjmując, że przesyłka została doręczona w dniu 01.04.2014 r., a tym samym, że z dniem 15.04.2014 r. decyzja ta stała się ostateczną, i z tym też dniem upłynął termin do wniesienia odwołania. Świadczy o tym jednoznacznie znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy potwierdzenie odbioru przez w dniu 01.04.2014 r. listu poleconego o numerze przesyłki [...] zawierającego dokument o numerze: [...], tj. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w z dnia 31.03.2014 r.. Nie jest sporne, że list ten (zawierający ww. decyzję) został zaadresowany i wysłany na prawidłowy adres, tj. adres pełnomocnika Skarżącego, [...]). Z adnotacji "potwierdzenia odbioru" przesyłki wynika jednoznacznie, że przesyłka ta została własnoręcznie podpisana i osobiście odebrana przez jej adresata, tj. . Zdaniem Sądu, w świetle udokumentowanych okoliczności faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie, a w szczególności wobec treści dowodu potwierdzenia odbioru przez pełnomocnika Skarżącego, zachodzi uzasadniona podstawa do uznania, że trafnie Organ wskazał, że 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania liczony - zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. - od dnia 01.04.2014 r. upłynął z dniem 15.04.2014 r. (wtorek, który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy). Odwołanie zaś w dniu 18.04.2014 r. wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w z datą stempla pocztowego nadania "16.04.2014 r." (dzień powszedni), a zatem niewątpliwie po terminie wymaganym przez ustawodawcę. Tym samym ustalenie uchybienia terminu było oczywiste i znajduje oparcie w dokumentacji rozpoznawanej sprawy. Trafnie Organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia 31.03.2014 r. zawierała pouczenie o terminie i trybie złożenia odwołania, przy czym zgodnie z art. 57 § 5 pkt 1-3 K.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru (pkt 1), nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego bądź w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r – Prawo pocztowe (pkt 2) , złożone w polskim urzędzie konsularnym (pkt 3). Nie budzi zatem wątpliwości, że prawidłowo Organ odwoławczy uznał, iż termin do wniesienia odwołania nie został zachowany z uwagi na fakt, że do dnia 15.04.2014 r., tj. ostatecznego terminu do wniesienia odwołania, odwołanie nie zostało złożone bądź to w polskim urzędzie konsularnym bądź polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, gdyż do Biura Powiatowego ARiMR w odwołanie to wpłynęło w dniu 18.04.2014 r., a nadane zostało listem poleconym w dniu 16.04.2014 r. Tym samym zarzut skargi co do naruszenia przepisu art. 57 § 5 K.p.a. jest bezpodstawny, nie znajduje bowiem oparcia w dowodach zgromadzonych w niniejszej sprawie. W konsekwencji, wobec skutecznego doręczenia w dniu 01.04.2014 r. Stronie skarżącej decyzji z dnia 31.03.2014 r., odwołanie od tej decyzji mogło być wniesione najpóźniej w dniu 15.04.2014 r. Wniesienie zaś odwołania w dniu 16.04.2014 r. uprawniało Organ odwoławczy do wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez Skarżącego na podstawie art. 134 K.p.a., odwołanie bowiem złożono po upływie 14 - dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. Z tych też względów Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie dopatrzył się naruszeń w tym zakresie i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.