I SA/Sz 1028/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie I SA/Sz 420/13 w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w 2008 roku oddala skargę. 1. P. K. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), pismem datowanym na dzień 8 sierpnia 2014 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 420/13, oddalającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] . nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 28 lutego 2011r. nr [...] określającą Skarżącej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] dokonanego w 2008 r. w kwocie [...] zł. 2. Jako podstawę wznowienia Skarżąca wskazała na art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."). 3. Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 420/13 Skarżąca wskazała, że w ustnych motywach rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, iż skoro bezspornie Skarżąca nie spełniła wymogów formalnych, od których uzależnione jest skorzystanie z ulgi mieszkaniowej, to jest nie złożył oświadczenia o korzystaniu z ulgi meldunkowej to Sąd - badając wyłącznie zgodność działania organów z przepisami prawa - podzielił ustalenia organu podatkowego w tym zakresie. Wyrok ten stał się prawomocny, gdyż Skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej. Jak wskazała Skarżąca, poza wyżej wskazanym postępowaniem przed Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. toczyło się dochodzenie karne przeciwko niej o popełnienie przestępstwa skarbowego stypizowanego w art. 54 § 2 k.k.s. W dniu 29 maja 2014 r. postępowanie karne skarbowe zostało umorzone z uwagi na brak znamion czynu zabronionego w postaci umyślności działania sprawcy. Przedmiotowe postanowienie zostało bez uwag zaakceptowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. W uzasadnieniu postanowienia Organ podatkowy wskazał, że nieracjonalnym byłoby przyjęcie, że Skarżąca spełniając warunki do skorzystania z przysługującej jej ulgi meldunkowej, w sposób świadomy z ulgi tej nie skorzystała, przez co doprowadziła do powstania zobowiązania podatkowego, które wraz z należnymi odsetkami za zwłokę przekroczyło kwotę ]...] zł. Zdaniem Skarżącej, z tej konstatacji wynika, że organ podatkowy dał Jej całkowicie wiarę i uwierzył Skarżącej i jej ojca słowom, że niezałączenie oświadczenia było efektem błędnego pouczenia przez urzędnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. – M. Z. - C. Odczytując ustalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z postępowania karnoskarbowego a contrario stwierdzić należy, iż nieprawidłowe zachowanie Skarżącej wynikało tylko i wyłącznie z błędnego pouczenia urzędnika. Tym samym w ocenie Skarżącej, organ prowadzący postępowanie ustalił nową okoliczność, iż Skarżąca zamierzała skorzystać z ulgi meldunkowej, jednak funkcjonariusz swoim działaniem, tj. błędnymi pouczeniami, wprowadził Skarżąca w błąd. Zdaniem Skarżącej, uwzględnienie tej okoliczności przez Sąd mogłoby doprowadzić do wydania innego rozstrzygnięcia. Skarżąca wskazała, że podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnego pouczenia przez organ publiczny. Taką linię orzeczniczą prezentuje od lat Naczelny Sąd Administracyjny. Albowiem zasada zaufania do organów podatkowych wyrażona w art. 121 § 1 O.p. oznacza, iż uchybienia organu prowadzącego postępowanie nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobrej wierze w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji. Nie można przerzucać na podatnika błędów lub uchybień popełnionych przez organ podatkowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 1988 r., III A 118/88). Nadto Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że w obiegu prawnym istnieją dwa orzeczenia, które zawierają wzajemnie wykluczające się ustalenia faktyczne. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie został oparty m.in. na ustaleniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w S., że nie doszło do błędnego pouczenia Podatnika. W konsekwencji niedopełnienie ustawowych obowiązków, od których uzależnione jest uzyskanie zwolnienia podatkowego, obciążyło tylko podatnika i to podatnik poniósł winę za niezłożenie oświadczenia o korzystaniu z ulgi meldunkowej. Natomiast ten sam Organ podatkowy w postanowieniu o umorzeniu dochodzenia z dnia 29 maja 2014r. ustalił, że Skarżąca chciała skorzystać z ulgi, ale z niej nie skorzystała wskutek swojego niezawinionego działania. Przyczyną takiego zachowania podatnika było wyłącznie błędne pouczenie przez urzędnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. Na tę konstatację zdaniem Skarżącej, wskazują licznie zebrane w sprawie dowody, jak choćby zeznania notariusza, zachowanie Skarżącej po dokonaniu sprzedaży nieruchomości, tj: niezwłoczne stawiennictwo w organie podatkowym, adnotacja sporządzona ołówkiem na oświadczeniu złożonym przez Podatnika w organie podatkowym, zeznania Skarżącej i członka rodziny Skarżącej. Organ uznał te dowody w pełni za wiarygodne i na nich oparł swoją decyzję. Niemniej jednak we wcześniejszym postępowaniu podatkowym wskazane przez Skarżącą środki dowodowe nie znalazły uznania w ocenie organu. Wtedy też organ wykluczył możliwość wywołania niewłaściwego zachowania się Skarżącej spowodowanego błędnym pouczeniem przez urzędnika. Natomiast w tej decyzji organ podatkowy nie kwestionuje już sekwencji zdarzeń przedstawionej przez Skarżącą, tj. zainicjowaniem określonego zachowania Podatnika przez pouczenia urzędnika. Zdaniem Skarżącej, pojawienie się nowej i bezspornej okoliczności uzasadnia wznowienie postępowania i ponowne przeanalizowanie zgromadzonych w sprawie dowodów. 4. Wykonując wezwanie Sądu, pismem z dnia 10 września 2014 r. Skarżąca wskazała, iż podstawę wznowienia postępowania sądowego odnajduje w art. 273 § 2 p.p.s.a. w takim znaczeniu, że w efekcie prowadzonego postępowania karnego skarbowego ujawniono nową okoliczność polegającą na ustaleniu, że Skarżąca została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu skarbowego. Jednocześnie Skarżąca doprecyzowała, że wnosi o uwzględnienie skargi i zmianę rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poprzez uwzględnienie w całości skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] . nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga o wznowienie postępowania nie mogła zostać uwzględniona. 5. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Uregulowana w art. 270 p.p.s.a. instytucja wznowienia postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Jest to instytucja o charakterze nadzwyczajnym, a zatem przysługuje jedynie w wyjątkowych przypadkach, określanych mianem podstaw wznowieniowych. Skoro jest to instytucja nadzwyczajna to oczywistym jest, że w procesie badania dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest możliwe stosowanie wykładni rozszerzającej. Przesłanki wznowieniowe muszą być interpretowane w sposób ścisły, albowiem instytucja ta służy w praktyce obalaniu prawomocnych orzeczeń sądowych, co z kolei zakłóca pewność obrotu prawnego. 6. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy jako przesłankę wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 420/13, oddalającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 28 lutego 2011r. określającą Skarżącej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] dokonanego w 2008r. w kwocie [..] zł, Skarżąca wskazała 273 § 2 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści tego przepisu, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Skarżącej, w efekcie prowadzonego postępowania karno-skarbowego umorzonego następnie postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r., ujawniono nową okoliczność polegającą na ustaleniu, że Skarżąca została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu skarbowego i dlatego nie złożyła właściwego oświadczenia. 7. Sąd wskazuje, iż wynikająca z treści cytowanego art. 273 § 2 p.p.s.a. niemożność powołania się w poprzednim postępowaniu na określone okoliczności faktyczne (powołania środków dowodowych) nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na te okoliczności, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła. Z użytego w przepisie zwrotu "wykrycie" wynika, że odnosi się on do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronom. Nie odnosi się natomiast do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko nie dostrzeżonych przez stronę (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2004 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1471/03 i powołane tam orzecznictwo, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA). Wskazana przez Skarżącą nowa okoliczność polegającą na ustaleniu przez organ karno-skarbowy, że Skarżąca została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu skarbowego i dlatego nie złożyła właściwego oświadczenia, nie spełnia ustawowej przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a. Z samej istoty tej okoliczności – wynika bowiem, że Skarżąca miała wiedzę o wspomnianej okoliczności i mogła się na nią powołać w poprzednim postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.