I SA/Sz 1029/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez W. L., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 lutego .2013 r., znak: [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w następującym stanie faktycznym sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego, występujący jednocześnie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego w zakresie egzekucji administracyjnej, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 27 stycznia 2012 r., o numerach jw. wszczął postępowanie egzekucyjne z majątku W. L. Obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi wynikał z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 listopada 2010 r., [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu W. L. z T. Spółką z o.o. w [...] przy ul. [...] za zaległości podatkowe z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. Powyższe tytułu wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu za pośrednictwem Ministra Finansów i organów [...] administracji w dniu 14 grudnia 2012 r., z uwagi, że jego miejsce zamieszkania znajdowało się na terytorium [...], stosownie do art. 66d § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, ze zm.)- zwanej dalej u.p.e.a. Następnie pismami z dnia 21 grudnia 2012 r. pełnomocnik zobowiązanego, złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc : - nieistnienie obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi z uwagi na fakt bezskutecznego doręczenia decyzji z dnia 30 listopada 2010 r. o znaku [...] z uwagi na naruszenie art. 154a § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.)- zwanej dalej O.p., (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. w związku z naruszeniem art. 10-14 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1189/2011 z dnia 18 listopada 2011 r., ustalającego szczegółowe przepisy dotyczące niektórych przepisów, Dyrektywy Rady 2010/24/UE w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń — zwanego dalej Rozporządzeniem Komisji w związku z art. 8 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r., w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń - zwanej dalej Dyrektywą Rady - poprzez doręczenie zobowiązanemu upomnienia bez jednolitego formularza służącego do powiadomienia (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.); - niespełnienie wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. poprzez wskazanie niepełnego adresu zobowiązanego, określenie niepełnej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku oraz niewskazanie środków egzekucyjnych (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.); - naruszenie art. 10 i art. 14 Rozporządzenia Komisji oraz art. 22 ust. 1 Dyrektywy Rady poprzez wypełnienie jednolitego formularza dołączonego do odpisów tytułów wykonawczych, nie tylko w języku [...], ale również w języku angielskim oraz polskim. Organ egzekucyjny pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. zwrócił się do Ministra Finansów (jako organu wykonującego -art. 1a pkt 8a u.p.e.a.), w kwestii naruszenia art. 10 i art. 14 Rozporządzenia Komisji oraz art. 22 ust. 1 Dyrektywy Rady. W odpowiedzi Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...] udzieliło stosowanych wyjaśnień w przedmiocie doręczenia odpisów tytułów wykonawczych przy udziale obcego państwa, zaś pismem z dnia 4 lutego 2013 r. nr [...] powiadomiło, że zgodnie z informacją uzyskaną od administracji [...] ww. tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 14 grudnia 2012 r. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r., znak: [...], uznał zgłoszone zarzuty za niezasadne. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanego wniósł o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego, względnie o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazując ponownie na: 1) brak skutecznego doręczenia decyzji z dnia 30 listopada 2010 r. poprzez naruszenie przepisów art. 144 i 154a ustawy O.p., (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.); 2) naruszenie art. 10 i art. 14 Rozporządzenia Komisji oraz art. 22 ust. 1 Dyrektywy Rady poprzez uznanie, że wypełnienie jednolitego formularza nie ma znaczenia dla sprawy; 3) naruszenie art. 9, 11, 124 § 2 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego - zwanego dalej K.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego oraz uzasadnienia prawnego poglądów organu egzekucyjnego m.in., że: - decyzja z dnia 30 listopada 2010 r. o znaku [...] została prawidłowo doręczona, - bez znaczenia dla sprawy pozostaje kwestia wypełnienia jednolitego formularza dołączonego obecnie do tytułów wykonawczych także po angielsku i po polsku. Pełnomocnik zobowiązanego wniósł również o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia. Pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. organ odwoławczy zwrócił się do Ministra Finansów o ustosunkowanie się do kwestii podnoszonych w zażaleniu, tj.: naruszenia art. 10 i 14 rozporządzenia Komisji oraz art. 22 ust. 1 Dyrektywy Rady poprzez uznanie za pozostających bez znaczenia dla sprawy wypełnienia jednolitego formularza dołączonego do tytułów wykonawczych, poprzez jego wypełnienie nie tylko w języku [...], ale również po angielsku i po polsku, wypełnienia w stopniu niewystarczającym rubryki C w przedmiotowym jednolitym formularzu, poprzez brak dokładnego oznaczenia dochodzonego roszczenia, braku wskazania w przedmiotowym formularzu w języku urzędowym [...], że jego zadaniem jest doręczenie dokumentów, którymi są odpisy tytułów wykonawczych oraz o wydanie kopii kwestionowanych dokumentów. W odpowiedzi z dnia 17 maja 2013 r. Minister Finansów wskazał, że z uwagi na podnoszone przez zobowiązanego uchybienia w jednolitym formularzu zaistniała konieczność ponownego doręczenia przedmiotowych odpisów tytułów wykonawczych (wraz z jednolitym formularzem służącym do powiadomienia) uzupełnionych o informację w języku [...], których wcześniejszy brak zadaniem pełnomocnika Zobowiązanego mógł stanowić naruszenie art. 10 i 14 Rozporządzenia Komisji oraz art. 22 ust. 1 Dyrektywy Rady. W dniu 28 czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał postanowienie nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 lutego 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał m.in., że w postępowaniu egzekucyjnym nie może być weryfikowana kwestia prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułów wykonawczych. Organ zauważył, że kwestia doręczenia decyzji z dnia 30 listopada 2010 r. była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wydał w dniu 5 września 2012 r. wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 400/12. Organ odwoławczy stwierdził także, że zarzuty naruszenia art. 15 u.p.e.a. są niezasadne, z uwagi na korzystanie przy doręczeniu upomnień z trybu wynikającego z art. 66d § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 66b § 2 w zw. z art. 66s§ i art. 66b § 2 u.p.e.a. oraz art. 5 i art. 17 Dyrektywy Rady 2008/55/WE. Wskazano także, że Ministerstwo Finansów pismem z dnia 19 stycznia 2012 r. poinformowało, że administracja [...] za pośrednictwem komornika doręczyła przedmiotowe upomnienia w dniu 24 października 2011 r., zaś Dyrektywa Rady 2008/55/WE została uchylona ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie za bezpodstawny także uznał zarzut naruszenia art. 27 u.p.e.a. stwierdzając, że wystawione tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone ww. przepisie. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy wskazał, że okoliczność niewłaściwego wypełnienia jednolitego formularza nie może być przedmiotem badania w trybie przewidzianym w art. 34 u.p.e.a. Wyjaśniono także, że zgodnie z art. 14 ust. 2 Dyrektywy Rady spory dotyczące ważności powiadomienia dokonanego przez właściwy organ współpracującego państwa członkowskiego są wnoszone przed odpowiedni organ tego państwa członkowskiego zgodnie z jego przepisami ustawowymi i wykonawczymi, wskazując, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...] zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 14 grudnia 2012 r., zaś Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, nie ma kompetencji do uznania, że doręczenie tych dokumentów było nieprawidłowe. W skardze z dnia 2 sierpnia 2013 r. W. L. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 lutego 2013 nr [...], względnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Szczecinie w Szczecinie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: 1) art. 29 § 1 oraz art. 34 u.p.e.a., poprzez uznanie przez organy II instancji za prawidłowe, nieuzasadnione uchylenia się wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym od zbadania zarzutu braku wymagalności egzekwowanych roszczeń z uwagi na brak doręczenia skarżącemu decyzji, 2) art. 34 § 4 w związku z art. 59 § 1 pkt 2, art. 33 pkt 1 u.p.e.a. oraz 47 § 1, art. 109 § 1, art. 154a § 1 i § 2 O.p., poprzez nieuznanie zasadności zarzutu braku wymagalności egzekwowanych świadczeń (roszczeń), a w konsekwencji nieumorzenie egzekucji w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącego doprowadziło to do naruszenia jego interesu prawnego poprzez prawnie nieuzasadnione prowadzenie egzekucji względem skarżącego niewymagalnych obowiązków. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie mieści się ocena czy zaskarżony akt administracyjny odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Z akt sprawy wynika, iż kontroli Sądu poddane została postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2013 r. Nr [...], wydane po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 lutego 2013 r., w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skierowanym przeciwko skarżącemu jako zobowiązanemu. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, iż postanowienie to jest prawidłowe. Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty są charakterystycznym dla postępowania egzekucyjnego środkiem zaskarżenia. Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie: - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, - odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, - określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ww. ustawy, - błąd co do osoby zobowiązanego, - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, - niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy, - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, - prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, - niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy. Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, który powinien zawierać pouczenie o możliwości wniesienia tego środka prawnego. Trzeba też wyraźnie podkreślić, iż zobowiązany nie może po upływie 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów oraz wnosić nowych zarzutów w terminie późniejszym, przywołując nowe ich podstawy. Zatem zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak i sąd administracyjny, do którego skierowano skargę na to rozstrzygnięcie nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu, a tym bardziej dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA dnia 26.08 2011 r., sygn. akt II FSK 474/10). W ocenie Sądu, wbrew argumentom skarżącego, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych wynika natomiast, iż potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta z urzędu przez organ egzekucyjny będący zarazem wierzycielem na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot. Organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem, wyraża swoje stanowisko co do zgłoszonych zarzutów w postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., czyli w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z uwagi na to, iż w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym to zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych zajmowanie stanowiska przez wierzyciela w formie zaskarżalnego postanowienia było bezprzedmiotowe. W szczególności nie można podzielić zarzutu o nieistnieniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym, który sprowadza się w badanej sprawie do kwestionowania zgodności z prawem doręczenia decyzji orzekającej odpowiedzialność Skarżącego jako członka zarządu. Zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na tej podstawie, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). W dniu 30.11. 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Pana W. L. z "T." sp. z o.o. z siedzibą w [...], za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za I - XII 2008 r. Decyzja została doręczona w dniu 07.12. 2010 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej (potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o funkcjonującą w obrocie prawnym ostateczną decyzję administracyjną. Badanie prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji pod względem merytorycznym na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe i to zarówno przez organ odwoławczy jak i przez organ egzekucyjny (art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 upea). Podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być okoliczności dotyczące zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego. Przyjęcie poglądu przeciwnego byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważania ostatecznych decyzji poza trybami nadzwyczajnymi dla tego celu przewidzianymi. Skarżący, powołując się na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie wskazał, że owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego. Jak natomiast podkreśla się w orzecznictwie, zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 pkt 1 upea prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1378/08). kwestia doręczenia decyzji z dnia 30.11.2010 r. nr [...], była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (wyrok nieprawomocny z dnia 05.09.2012 r., sygn. akt I SA/Sz 400/12). Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczania Zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a Sąd stwierdza że podnoszone zarzuty są niezasadne. Jak wynika z akt postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 66d § 2 w związku art. 66d § 1 pkt 2 u.p.e.a. wystąpił z wnioskiem do Ministra Finansów o skorzystanie z pomocy obcego państwa poprzez doręczenie upomnień o numerach od [...] do [...]. Następnie z uwagi na treść art. 66s § 1 w związku z art. 66 b § 1 u.p.e.a. oraz art. 5 Dyrektywy Rady 2008/55/WE z dnia 26.05.2008 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących niektórych opłat, ceł, podatków i innych obciążeń, Minister Finansów wnioskiem o nr [...] z dnia 23.09.2011 r., wystąpił do [...] o doręczenie przedmiotowych upomnień. Należy wskazać, że stosownie do z art. 17 Dyrektywy Rady 2008/55/WE do wniosku o powiadomienie oraz oryginalnych upomnień w języku polskim, zostały dołączone tłumaczeni przedmiotowych upomnień na język [...]. Natomiast pismem z dnia 19.01.2012 Ministerstwo Finansów poinformowało, że administracja [...] za pośrednictwem komornika doręczyła przedmiotowe upomnienia w dniu 24.10.2011 r. Istotne jest, że Dyrektywy Rady 2008/55/WE została uchylona ze skutkiem od dnia 01.01.2012 r. Wobec powyższej podnoszony zarzut należało uznać za nieuzasadniony. Nie może zostać również uwzględniony zarzut niespełnienie wymogów z art. 27 u.p.e.a.. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący jest osobą, którą wymieniono w tytule wykonawczym a sam tytuł wbrew zarzutom skargi spełnia wymagania stawiane mu treścią przywołanego powyżej przepisu. . Sąd badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że organ dokonał właściwej oceny okoliczności konkretnego przypadku stanowiącego podstawę zarzutu na podstawie przeprowadzonej analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w postanowieniu uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym nie naruszył art. 138 tej ustawy. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regułą prawa, tym samym nie dopatrzył się naruszenia przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.