I SA/Sz 1043/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-11-23

Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Bolesław Stachura, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności w procesie oceny wniosku o dofinansowanie projektu, polegające na ukryciu danych osób oceniających, stanowi istotne naruszenie prawa mające wpływ na wynik oceny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasady przejrzystości, wynikającej z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i art. 125 rozporządzenia ogólnego, poprzez ukrycie danych osób oceniających projekt, stanowi istotne naruszenie prawa. Brak możliwości weryfikacji, czy osoby te podlegały wyłączeniu od udziału w sprawie, uniemożliwił Skarżącej i Sądowi kontrolę zgodności procedury z prawem. W związku z tym, ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i miało to istotny wpływ na jej wynik.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy nieuwzględniające jej protestu dotyczącego oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Spółka zarzuciła naruszenie kryteriów dopuszczalności: kwalifikowalność beneficjenta/partnera, zgodność wsparcia oraz zgodność z zasadami horyzontalnymi. Instytucja Pośrednicząca nie uwzględniła protestu, powołując się na argumenty oceniających. Spółka kwestionowała prawidłowość oceny, wskazując na brak przejrzystości i rzetelności.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 3 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, II. przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy, III. zasądza od Wojewódzkiego Urzędu Pracy na rzecz G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Spółka z. o.o. z siedzibą w Sz. – dalej jako: "Spółka", "Skarżąca" "Beneficjent" lub "Wnioskodawca", działając na podstawie art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm.) – dalej jako: "ustawa wdrożeniowa" wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Sz., (dalej jako: "Instytucja Pośrednicząca", "IP" lub "Organ") - pełniącego funkcję Instytucji Pośredniczącej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020 - z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie nieuwzględnienia protestu dotyczącego oceny projektu pn. [...] - szkolenia praktyczne kończące się uzyskaniem uprawnień zawodowych z naciskiem na skuteczne działania w obszarze technik interwencyjnych i samoobrony, umiejętności strzeleckich, udzielania pierwszej pomocy oraz edukacja językowa, zajęcia w zakresie budowania ścieżki kariery, interpersonalne zajęcia związane ze stresem i coaching zawodowy, zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości. Spółka ubiega się o dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020 – dalej jako: "RPO WZ". Pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała Spółkę, iż złożony przez nią projekt z uwagi na niespełnienie kryteriów dopuszczalności został negatywnie oceniony przez KOP (Komisję Oceniającą Projekt). W piśmie wskazano, iż lista kryteriów które nie zostały spełnione wraz z uzasadnieniem negatywnej oceny, zawarte zostały w załączonych kopiach list sprawdzających wniosek o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach RPO WZ 2014-2020. Do pisma załączono dwie kopie pism zatytułowanych "Lista sprawdzająca wniosek o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020". Załączone kopie nie były podpisane, zaś dane osób oceniających zostały w nich ukryte. W uzasadnieniu oceny projektu zawartym w pierwszej liście sprawdzającej, oceniający wskazał m.in., że wniosek o dofinansowanie nie spełnił kryterium dopuszczalności "Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera", w związku z tym, iż we wniosku o dofinansowanie nie zamieszczono informacji, iż Partner nie podlega wykluczeniu w zakresie możliwości ubiegania się o dofinansowanie, w tym wykluczeniu, o którym mowa w art, 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Wskazano, że w/w informacja jest warunkiem pozytywnej weryfikacji kryterium dopuszczalności dotyczącego kwalifikowalności Partnera. Dodatkowo w treści wniosku nie wskazano, kiedy (czy) i w jakiej formie zostało utworzone partnerstwo oraz brak informacji, iż pomiędzy partnerami nie występują powiązania, które uniemożliwiają zawarcie partnerstwa (zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej). Oceniający ten uznał również, że wniosek o dofinansowanie nie spełnił kryterium dopuszczalności "Zgodność wsparcia" (w pkt. 7). Oceniający wskazał, że Beneficjent zaplanował wniesienie wkładu własnego w wysokości mniejszej niż określona w Regulaminie konkursu, tj. 5,42 %. Zgodnie zaś z treścią Regulaminu konkursu w ramach RPO Województwa [...] 2014-2010 działania 8.6, tj. w przypadku działań dotyczących pozaszkolnych form ustawicznego kształcenia zawodowego beneficjent planuje wniesienie wkładu własnego w wysokości nie mniejszej niż 10%. Nadto oceniający wskazał też, że wniosek o dofinansowanie nie spełnił kryterium dopuszczalności "Zgodność z zasadami horyzontalnymi". Oceniający uznał, że projekt nie jest zgodny z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn w oparciu o standardy minimum. We wniosku o dofinansowanie projektu wskazano, iż zawód związany z branżą ochrony osób i mienia wykonywany jest przez przedstawicieli obojga płci, nie zawarto jednak informacji, które potwierdzają istnienie (albo brak istniejących) barier równościowych w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu, brak też analizy trudności oraz dostępności do w/w zawodu kobiet i mężczyzn. Podkreślono, że wskaźniki realizacji projektu zostały podane w podziale na płeć ale nie został umieszczony opis tego, w jaki sposób rezultaty przyczynią się do zmniejszenia barier równościowych istniejących w projekcie we wskazanym obszarze tematycznym interwencji. Natomiast w drugiej z list sprawdzających oceniający wskazał, że wniosek o dofinansowanie nie spełnił kryterium dopuszczalności "Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera", w związku z tym, iż w treści wniosku brak jest informacji wskazujących na fakt, iż Partner nie podlega wykluczeniu o którym mowa w art. 207 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Ponadto nie doprecyzowano kiedy nawiązano partnerstwo i czy pomiędzy partnerami tworzącymi partnerstwo brak jest powiązań o których mowa w art. 33 ust. 6 ustawy wdrożeniowej. Zauważono, iż zgodnie z Regulaminem konkursu Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie podaje informacje/zapisy umożliwiające dokonanie jednoznacznej oceny zgodności podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie oraz Partnera z zapisami [...]. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku, w przypadku projektu przewidzianego do realizacji w partnerstwie we wniosku należało również zamieścić informację, że: a) partnerstwo zostało utworzone albo zainicjowane w terminie przed złożeniem wniosku o dofinansowanie albo przed rozpoczęciem realizacji projektu, o ile data ta jest wcześniejsza od daty złożenia wniosku o dofinansowanie b) partner nie podlega/partnerzy nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania, co jest warunkiem pozytywnej weryfikacji kryterium dopuszczalności dotyczącego kwalifikowalności Partnera c) spełnione zostały wymogi dotyczące braku powiązań, o których mowa w art. 33 ust. 6 ustawy. Również ten oceniający uznał również, że wniosek o dofinansowanie nie spełnił kryterium dopuszczalności "Zgodność wsparcia" (w pkt. 7). Wyjaśnił on, że zgodnie z Regulaminem konkursu, minimalny wkład własny w przypadku działań dotyczących pozaszkolnych form ustawicznego kształcenia zawodowego wynosi 10%. Wartość projektu oszacowano na poziomie [...] PLN, natomiast Wnioskodawca zaplanował wkład własny w wysokości [...] PLN, co stanowi 5,42% kosztów kwalifikowanych. Tym samym do projektu zostanie wniesiony wkład własny w wysokości mniejszej niż określona w Regulaminie. Oceniający wskazał również, że wniosek o dofinansowanie nie spełnił kryterium dopuszczalności "Zgodność z zasadami horyzontalnymi". Wskazano, że projekt nie jest zgodny z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn. We wniosku o dofinansowanie projektu istnieje obowiązek wskazania informacji niezbędnych do oceny, czy spełniony został standard minimum w kontekście zasady równości szans kobiet i mężczyzn Wnioskodawca nie uzyskał minimum punktowego (tzn. minimum 3 punktów) w tym zakresie. We wniosku nie zostały zawarte informacje, które potwierdzają istnienie albo brak barier równościowych w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu. Wnioskodawca stwierdził jedynie, że zawód pracownika ochrony "wykonywany jest przez przedstawicieli obojga płci". Jednak w żaden sposób nie przeanalizował czy któraś z tych grup (tzn. kobiety lub mężczyźni) ma trudniejszy dostęp do tego zawodu (szkoleń, zatrudnienia), co ewentualnie jest tego przyczyną, z jakimi barierami borykają się kobiety, a z jakimi mężczyźni. Informacje takie powinny być poparte danymi ilościowymi lub jakościowymi (w tym dopuszczalne jest wykorzystanie danych pochodzących z własnych doświadczeń i badań Wnioskodawcy). Zdaniem oceniającego, w związku z faktem, iż z jednej strony nie zdiagnozowano barier w obszarze równych szans kobiet i mężczyzn, a z drugiej strony nie potwierdzono, że takie istnieją, we wniosku nie przewidziano żadnych działań niwelujących bariery lub zapewniających przestrzeganie zasady równości szans kobiet i mężczyzn. Projektodawca określił wskaźniki docelowe w podziale na płeć, jednak nie wiadomo na jakiej podstawie oszacował udział kobiet w przedsięwzięciu i jaki sposób tak zaplanowane rezultaty mają wpłynąć na eliminację ewentualnych barier równościowych. Ponadto nie doprecyzowano w jaki sposób planuje się zapewnić realizację zasady równości w ramach procesu zarządzania projektem. Zgodnie ze "Standardem minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach projektów współfinansowanych z EFS" należałoby wskazać konkretne działania jakie zostaną podjęte w projekcie w tym obszarze. Spółka korzystając z przysługującego jej uprawnienia wniosła pismem z dnia 30 sierpnia 2016 r. od ww. oceny projektu protest, który na skutek pisma Instytucji Pośredniczącej z dnia 5 września 2016 r. wzywającego do uzupełnienia braków formalnych, uzupełniono w dniu 9 września 2016 r. Spółka zakwestionowała ocenę wniosku, podważając prawidłowość wydanej przez KOP oceny wniosku o dofinansowanie co do niespełnienia kryteriów dopuszczalności: Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera; Zgodność wsparcia (w zakresie pkt. 7), Zgodność z zasadami horyzontalnymi. Z treści protestu wynika, iż co do kryterium "Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera", to zdaniem Skarżącej w generatorze wniosków informacje dotyczące kwalifikowalności Wnioskodawcy i partnera nie są jednoznacznie traktowane przez formularz. W odniesieniu do lidera rozwijana jest tabelka w której można zaznaczyć wszelkie informacje z tym związane, zaś w przypadku partnera taka tabela nie istnieje. Wskazała, że w obecnej perspektywie obowiązują uproszczone zasady wnioskowania, wymuszone przez Komisję Europejską, która stoi na stanowisku przyjmowania ograniczonej liczby dokumentacji w zawężeniu jedynie do wniosku i oświadczeń, a weryfikacji beneficjenta na etapie podpisywania umowy i tak wygląda obecna dokumentacja. Uzupełnieniem jest wg Skarżącej oświadczenie jakie zostało zakreślone na TAK i podpisane na złożonym potwierdzeniu. Co do kryterium "Zgodność wsparcia" Spółka wskazała, że planowane działania w projekcie nie spełniają przepisów dla pozaszkolnych form kształcenia ustawicznego jakie nakłada Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, co kwalifikuje projekt do wsparcia w wysokości 95%, a przez co nie był wymagany wkład własny w wysokości 10%. Co do kryterium "Zgodność z zasadami horyzontalnymi", Skarżąca podniosła, że stwierdzenie, iż projekt nie jest zgodny z równością szans kobiet i mężczyzn jest ignorancją ze strony oceniających. Wyjaśniła, że w każdym zapisie dotyczącym rekrutacji uczestników jest zapis mówiący o opieraniu działań o wymogi ustawowe, oparcie zaś działań o ustawę i wymogi stawiane w zawodzie nie może stanowić działania dyskryminującego, a przez to Wnioskodawca zapewnił we wniosku, że rekrutacja odbywać się będzie bez względu na płeć. Skarżąca podkreśliła też, że w punkcie B.9 wniosku zapisano, że "Zatrudnienie personelu oraz kadry dydaktycznej będzie się odbywało na bazie oceny kwalifikacji bez względu na płeć", co świadczy o równym podejściu do płci. Protest Spółki nie został uwzględniony. W treści rozstrzygnięcia z dnia [...] r. Instytucja Pośrednicząca powołała zapisy ustawy wdrożeniowej oraz Regulaminu konkursu, a także argumenty zamieszczone przez oceniających w listach sprawdzających wniosek o dofinansowanie. Odnosząc się do kwestii kryterium dopuszczalności, dotyczącego kwalifikowalności Beneficjenta/Partnera IP wyjaśniła, że weryfikowane jest ono na etapie oceny wniosku na podstawie oświadczenia złożonego we wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie podaje informacje/zapisy umożliwiające dokonanie jednoznacznej oceny zgodności podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie oraz Partnera/ów (o ile dotyczy) z zapisami [...]. Zgodnie z obowiązującym Regulaminem konkursu, Wnioskodawca jest zobligowany do przygotowania wniosku o dofinansowanie zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach RPO WZ 2014-2020 dla projektów w ramach EPS, która określa, iż w przypadku projektu przewidzianego do realizacji w partnerstwie we wniosku należy również zamieścić konkretne, wskazane tam informacje na temat partnerstwa. Jak wskazała IP zamieszczenie powyższego zakresu informacji bezpośrednio w treści wniosku o dofinansowanie wynika z braku we wzorze wniosku oświadczenia dla Partnera takiego jak dla Lidera. Podkreślono, iż obowiązkiem Wnioskodawcy jest zawarcie i przedstawienie w sposób jasny, niebudzący wątpliwości i niewymagający domysłów ze strony osób oceniających, wyczerpujących i konkretnych informacji na temat założeń projektu. W przekonaniu IP w ocenianym przypadku Wnioskodawca pominął istotne informacje, które mogły wpłynąć na ocenę wniosku. Odnosząc się do zarzutów co do kryterium "Zgodność wsparcia" (w zakresie pkt. 7), Instytucja Pośrednicząca wskazała, że Wnioskodawca jako kategorię kosztu w części GA.2. "Planowane wydatki w ramach kosztów bezpośrednich projektu i ich charakterystyka" sam podał: Koszty dla szkolnych i pozaszkolnych form ustawicznego kształcenia zawodowego (10% wkład własny), deklarując tym samym poziom wkładu własnego w wysokości 10% kosztów kwalifikowanych. Co do kryterium "Zgodność z zasadami horyzontalnymi", organ wskazał, że Wnioskodawca nie przedstawił we wniosku o dofinansowanie informacji przedstawiających sytuację kobiet i mężczyzn w obszarze interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu w ramach kryterium nr 1. Bezpośrednio z tym kryterium powiązana jest ocena działań w kryterium 2 lub 3, która w tym przypadku nie była możliwa. Organ wyjaśnił, że ocena procesu rekrutacji uczestników projektu dokonywana jest w oparciu o przeprowadzoną we wniosku analizę sytuacji kobiet i mężczyzn w jednym z przytoczonych powyżej kryteriów. Zgodnie z Instrukcją do standardu minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn w programach operacyjnych współfinansowanych z EFS, stanowiącą załącznik nr 1 do Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020, w ramach oceny kryterium nr 5, we wniosku o dofinansowanie projektu powinna znaleźć się informacja, w jaki sposób planuje się zapewnić realizację zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach procesu zarządzania projektem. Informacja ta powinna zawierać propozycję konkretnych działań, jakie zostaną podjęte w projekcie w ww. obszarze. Zamieszczona informacja o zatrudnieniu personelu i kadry dydaktycznej bez względu na płeć nie stanowi informacji pozwalającej uznać kryterium za spełnione. W związku z powyższym zarzuty protestu nie zostały uwzględnione. Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności: a. naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu procedury sprzecznej z Regulaminem konkursu, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że projekt nie spełnia kryterium dopuszczalności: Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera, Zgodność wsparcia, Zgodność z zasadami horyzontalnymi; b. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy w związku z art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. poprzez wybór projektów do dofinansowania w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny i stronniczy; 2. naruszenie art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niedokonanie powtórnej weryfikacji — oceny - projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej, 3. brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu przez Instytucję Rozpoznającą Protest, polegającą na powieleniu argumentów Komisji Oceny Projektu i nie dostrzeżeniu ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych, poczynionych w ramach oceny wniosku. Uzasadniając przedstawione zarzuty Skarżąca w pierwszym rzędzie wskazała, przywołując poszczególne przepisy ustawy wdrożeniowej dotyczące wyłączenia, że wynika z nich zasada, wedle której, w rozpatrywaniu środków odwoławczych nie mogą brać udziału osoby, które na jakimkolwiek wcześniejszym etapie dokonywały czynności związanych z określonym projektem, w tym były zaangażowane w jego ocenę. Tymczasem na co zwróciła uwagę, z rozstrzygnięcia protestu nie wynika, kto oceniał projekt spółki, a zatem nie ma możliwości odniesienia się do kwestii ewentualnej możliwości wyłączenia pracownika od udziału w sprawie. Tym samym uzasadnienie orzeczenia jest nieczytelne i niemożliwe do zweryfikowania na etapie składania skargi. Skarżąca rozwinęła także dotychczasową argumentację odnośnie nieprawidłowego jej zdaniem przyjęcia przez Instytucję Pośredniczącą, iż jej wniosek nie spełnił kryteriów dopuszczalności: Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera; Zgodność wsparcia (w zakresie pkt. 7), Zgodność z zasadami horyzontalnymi. Do skargi dołączono dokumentację potwierdzającą przedstawiony stan faktyczny sprawy: – wniosek Skarżącej dot. projektu – pn. [...] - szkolenia praktyczne kończące się uzyskaniem uprawnień zawodowych z naciskiem na skuteczne działania w obszarze technik interwencyjnych i samoobrony, umiejętności strzeleckich, udzielania pierwszej pomocy oraz edukacja językowa, zajęcia w zakresie budowania ścieżki kariery, interpersonalne zajęcia związane ze stresem i coaching zawodowy. – pismo Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] r. z wezwaniem do uzupełnienia dokumentacji aplikacyjnej, – pismo Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] r. informujące Skarżącą, iż złożony przez nią projekt z uwagi na niespełnienie kryteriów dopuszczalności został negatywnie oceniony przez KOP, – protest Skarżącej z dnia [...] r. – pismo Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] r. z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych protestu, – złożony wskutek wezwania do uzupełnienia braków protest Skarżącej z dnia [...] r., – kopię (niepodpisanej) listy sprawdzającej wniosek o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020 – kopię drugiej (niepodpisanej) listy sprawdzającej wniosek o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020 Na skutek wezwania Sądu przedłożono także kopię rozstrzygnięcia protestu z dnia [...] r. Organ natomiast w wykonaniu wezwania Sądu, poinformował, że doręczenie Skarżącej rozstrzygnięcia protestu nastąpiło w dniu [...] r. Na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. pełnomocnik organu złożył pismo procesowe, w którym odniósł się do zarzutów skargi, w trakcie rozprawy zaś wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) –dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę wdrożeniową. Ustawa wdrożeniowa określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). W treści art. 38 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ustawodawca przewidział, że wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym oraz pozakonkursowym. W trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ustawy wdrożeniowej). Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów albo spełniły kryteria wyboru projektów i: 1) uzyskały wymaganą liczbę punktów albo 2) uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1. Ustawodawca w treści art. 41 ustawy wdrożeniowej wskazał, że właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Przepis art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej reguluje zakres regulaminu konkursu i przewiduje, że określa on m.in.: termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu i sposób uzupełniania braków formalnych oraz poprawiania oczywistych omyłek (pkt 4); kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy (pkt 10). Wnioskodawcy w przypadku negatywnej oceny projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, albo pośredniczącą – jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1. Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Kontrolując zgodność z prawem wydanej przez Instytucję Pośredniczącą oceny wniosku o dofinansowanie, sąd administracyjny bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. W ustawie wdrożeniowej w art. 37 ust. 1, ustawodawca wskazał, że Instytucja Pośrednicząca przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zaskarżone do sądu administracyjnego rozstrzygnięcie powinno uwzględniać regulacje zamieszczone w ustawie wdrożeniowej, jako aktu powszechnie obowiązującego. Ponadto podkreślić należy, że regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji, a jego treść nie może być sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz wytycznymi horyzontalnymi i wytycznymi programowymi (por. J. Jaśkiewicz, Komentarz do art. 41 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, LEX). Uwzględniając powyższe sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod kątem zgodności zakwestionowanej oceny z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania. W niniejszej sprawie w wyniku przeprowadzonej oceny sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należało się zgodzić, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 37 ustawy wdrożeniowej. Jak już wskazano w myśl tego przepisu (art. 37 ust. 1) właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W myśl zaś ust. 2 projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego. Wskazany wyżej artykuł 125 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.) – dalej "rozporządzenie ogólne" zatytułowany "Funkcje instytucji zarządzającej" w ust. 3 lit. a, stanowi, że w odniesieniu do wyboru operacji instytucja zarządzająca sporządza i po zatwierdzeniu, stosuje odpowiednie procedury wyboru i kryteria, które: (i) zapewniają, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów; (ii) są niedyskryminacyjne i przejrzyste; (iii) uwzględniają ogólne zasady ustanowione w art. 7 i 8; Jednym z elementów zapewniających bezstronność i przejrzystość procedury są przepisy art. 60 i 49 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, przewidujące obowiązek wyłączenia określonych osób od udziału w sprawie. Zgodnie z art. 60 ustawy wdrożeniowej w rozpatrywaniu protestu, w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2, a także w ponownej ocenie, o której mowa w art. 58 ust. 3, nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub jego ocenę. Przepis art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Z kolei w myśl art. 49 ust. 7 ustawy wdrożeniowej do eksperta stosuje się odpowiednio przepisy art. 24 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazać nadto należy, że w myśl art. 50 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Z kolei jak stanowi art. 67 ustawy wdrożeniowej do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Jak wynika z powyższych uregulowań, ustawodawca, co do zasady wyłączył w przedmiotowych procedurach zastosowanie kodeksu postępowania administracyjnego, lecz nie uczynił tego w stosunku do jego przepisów dotyczących wyłączenia pracowników. Zdaniem Sądu powyższy wyjątek uczyniono celem zapewnienia realizacji zasady przejrzystości, wynikającej z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Jednak aby zgodnie z wskazanym art. 37 ust. 1 wybór projektów do dofinansowania następował w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniał wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, Skarżąca winna mieć zapewnioną realną możliwość skontrolowania czy osoby podlegające wyłączeniu od udziału w sprawie rzeczywiście zostały z niego wyłączone. Zapewnienie tej kontroli, a przez to też realizacja zasady przejrzystości, winny nastąpić w realiach rozpoznawanej sprawy, poprzez przekazanie Skarżącej wiedzy o osobach oceniających projekt. Nie mogło to nastąpić przez wgląd do akt sprawy na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem zawarte w art. 50 i art. 67 ustawy wdrożeniowej uregulowania nie pozwalają na zastosowanie art. 73 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej (...) dokumenty wytworzone lub przygotowane w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców do czasu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji, o której mowa w art. 48 ust. 6, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 oraz z 2016 r. poz. 34). Zatem wobec treści art. 50 i art. 67 ustawy wdrożeniowej Spółka nie mogła skorzystać z wglądu do akt sprawy na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego (w tym dowiedzieć się o osobach oceniających i skontrolować czy podlegały one wyłączeniu), zaś na podstawie 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej informacje takie mogła uzyskać dopiero po rozstrzygnięciu konkursu i to w trybie dostępu do informacji publicznej. Organ zaś mimo podnoszonych na rozprawie twierdzeń, iż dostęp taki istniał, a tylko Spółka z niego nie skorzystała, nie wskazał w myśl jakiej procedury miałoby to nastąpić. Co więcej, mając na uwadze konieczność realizacji zasady przejrzystości wyboru projektów, zdaniem Sądu nie można w tym względzie nakładać na Skarżącą obowiązku podejmowania jakichkolwiek dodatkowych czynności w celu uzyskania tych informacji, czy oczekiwać dodatkowej aktywności w postaci np. składania wniosków o udzielenie informacji o osobach oceniających, albowiem to do organów należało zapewnienie realizacji tej zasady. Zatem stanowiąc Regulamin konkursu Instytucja Pośrednicząca winna była mieć na uwadze wymaganą przez art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej oraz art. 125 rozporządzenia ogólnego przejrzystość rzetelność i bezstronność procedur. Jak wskazuje NSA w wyrokach o sygn. akt NSA II GSK 3367/16 z dnia 4 sierpnia 2016 r. oraz II GSK 3435/16 z dnia 4 sierpnia 2016 r. (dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - przepisy powyższe statuują zasady ogólne wyłaniania projektów do dofinansowania to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność. Zdaniem NSA naruszenie którejkolwiek z tych zasad stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Jak wyjaśnia także m.in. przytoczone wyżej orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji (w myśl art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej), a więc jego treść nie może być sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz wytycznymi horyzontalnymi i wytycznymi programowymi. NSA wskazuje także, że wobec powyższego, skoro właściwa instytucja, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu, to nie oznacza to jednak, iż ma ona nieograniczone w tym zakresie pole działania. NSA podkreślił też, że pominięcie któregokolwiek obligatoryjnego elementu w treści regulaminu stanowi istotne naruszenie prawa, w rozumieniu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej. W niniejszej sprawie Instytucja Pośrednicząca ustanowiła Regulamin Konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020. Oś priorytetowa VIII Edukacja. Działanie 8.6. Wsparcie szkół i placówek prowadzących kształcenie zawodowe oraz uczniów uczestniczących w kształceniu zawodowym i osób dorosłych uczestniczących w pozaszkolnych formach kształcenia zawodowego. Konkurs nr: [...]. W myśl pkt 4.5.1. Regulaminu konkursu ustanowionego przez Instytucję Pośredniczącą, po zakończeniu oceny danego projektu IOK (Instytucja Organizująca Konkurs) przekazuje wnioskodawcy pisemną informację, która zawiera całą treść wypełnionych kopii list sprawdzających i kart oceny, zachowując zasadę anonimowości osób dokonujących oceny. Zdaniem Sądu wskazany zapis Regulaminu konkursu, nakazujący zachowanie zasady anonimowości osoby dokonującej ocenę stoi w sprzeczności zarówno z zapisami art. 37 ust. 1 ustawy jak i art. 125 rozporządzenia ogólnego nakazującymi ukształtowanie procedury konkursowej w sposób przejrzysty. Należy zauważyć, że w efekcie powyższego nie tylko Wnioskodawca nie został poinformowany o tym kim były osoby oceniające jego projekt i czy podlegały wyłączeniu na podstawie przepisów ustawy, ale także wiedzy takiej nie uzyskał Sąd rozpoznający skargę. Organ bowiem mimo zarzutów skargi dotyczących wyboru projektów w sposób nieprzejrzysty, uniemożliwiający weryfikację osób oceniających projekt i tego czy nie podlegały one wyłączeniu, nie przedłożył żadnych dokumentów umożliwiających Skarżącej i Sądowi weryfikację, czy osoby te w istocie podlegały wyłączeniu od udziału w sprawie. Organ złożył jedynie w piśmie procesowym oświadczenie co do danych osoby oceniającej protest (a nie co do osób oceniających projekt – czego dotyczyły zarzuty Skarżącej). Niewystarczające w tym przypadku jest zapewnienie organu, że osoby oceniające miały obowiązek złożenia oświadczenia o niepodleganiu wyłączeniu, nie pozwala ono bowiem ani Skarżącej ani Sądowi na realną kontrolę stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie. Zignorowanie więc w Regulaminie konkursu, a w efekcie także przez organ przy ocenie projektu zasady przejrzystości, wynikającej z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez ukrycie w informacji przesłanej Skarżącej danych osób oceniających projekt, co wyłączyło możliwość skontrolowania czy podlegały one wyłączeniu od udziału w sprawie, należało uznać za istotne naruszenie prawa, w rozumieniu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a. ustawy wdrożeniowej. Trzeba tu też wskazać, że w podobnym tonie wypowiadały się już sądy administracyjne np. w prawomocnych wyrokach WSA w Krakowie o sygn. akt. I SA/Kr 432/16 z dnia 14.09.2016 r., jak i wyroku o sygn. akt I SA/Kr 649/16 z dnia 31.08.2016 r. (wszystkie wyroki dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W obu powyższych wyrokach Sąd, wskazując na treść uregulowań 60 ustawy wdrożeniowej (dotyczącego kwestii wyłączenia), zwrócił uwagę, że praktyka ukrywania danych personalnych osób zaangażowanych w przygotowanie projektu lub jego ocenę nie może w świetle powyższych przepisów być akceptowana. Wskazać też należy, iż w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o sygn. akt III SA/Lu 583/16 z dnia 31.05.2016 r. oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o sygn. akt III SA/Lu 663/16 z dnia 07.06.2016 r. uznano, że naruszenie przepisów dotyczących wyłączenia osoby od udziału w sprawie, stanowiących, że w rozpatrywaniu protestu nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub jego ocenę, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w związku z czym przekazano sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. Tymczasem w badanej sprawie, jak już wskazywano, osób oceniających projekt Instytucja Pośrednicząca nie ujawniła nawet na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Tylko na marginesie Sąd wskazuje, że za wątpliwe w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, można uznać czy Wnioskodawca w istocie otrzymał oceny projektu, skoro przesłano mu kopie list sprawdzających z ukrytymi danymi oceniających, a dodatkowo przez nich nie podpisane, pomimo iż wzór listy sprawdzającej załączony do Regulaminu konkursu przewidywał podpisanie listy przez oceniającego. Rozpatrując ponownie sprawę Instytucja Pośrednicząca będzie miała na uwadze wyrażone w niniejszym uzasadnieniu wskazania, wynikające z rozważań Sądu oraz zamieszczoną w nich ocenę prawną, winno to skutkować ujawnieniem Skarżącej danych identyfikujących osoby oceniające projekt, co pozwoli na realizację zasady przejrzystości wynikającej z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i ocenę czy nie podlegały one wyłączeniu od udziału w sprawie. Jednocześnie Sąd uznał, że w takim stanie rzeczy przedwczesne byłoby ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło