I SA/Sz 1048/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych za 2005 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem Sądu z dnia 7 grudnia 2012 r. do uiszczenia przez A. J. wpisu sądowego od skargi wniesionej na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., pełnomocnik strony skarżącej wystąpił z wnioskiem o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2013 r. Sąd odrzucił skargę A. J., uznając ja za wniesiona po terminie. W dniu 8 lutego 2013 r. pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną na ww. postanowienie. Ponieważ dane wykazane przez skarżącą w złożonym wniosku na druku PPF okazały się niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej (skarżąca wskazała, że z dniem 23 października 2012 r. zawiesiła działalność gospodarczą, aktualnie poszukuje zatrudnienia, z wykształcenia jest nauczycielem Wf-u, posiada mieszkanie własnościowe o pow. [...] - najprawdopodobniej z zadłużeniem kredytowym; nie wykazała źródeł dochodów), Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia: - zeznania podatkowego skarżącej za 2011 rok i ewentualnie za 2012 r., - wykazu posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat) i wyciągów z tych rachunków za okres od 1 listopada 2012 r. do 8 lutego 2013 r., - dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dokumentów potwierdzających aktualny stan zadłużenia skarżącej, - zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o tym, czy wnioskodawczyni jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i czy pobiera zasiłek oraz w jakiej wysokości; - zaświadczenia z MOPS o korzystaniu/nie korzystaniu obecnie z pomocy społecznej; pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 18 lutego 2013 r. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów i informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Jednakże to osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osób fizycznych ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowowadministracyjnym poglądem (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I GZ 147/08 i z dnia 10 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 732/08 – obydwa umieszczone na stronie internetowej NSA: www.nsa.qov.pl), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (vide: art. 255 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że strona posiada w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd rozpoznający wniosek na podstawie przedstawionych przez nią dowodów, dokonuje oceny czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie, zawarte we wniosku na urzędowym formularzu PPF dane były niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej A. J., a tym samym uniemożliwiały określenie jego możliwości płatniczych. Skarżąca został zobowiązana przez Sąd do przedłożenia m.in. wykazu i dowodów potwierdzających wysokość miesięcznych kosztów ponoszonych na konieczne utrzymanie siebie i rodziny (czynsz, energia, woda, gaz itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy, wskazania źródła dochodów ponoszenia tych wydatków, przedstawienia aktualnego stanu zadłużenia skarżącej (kredyt na mieszkanie), jak również zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o tym, czy wnioskodawczyni jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i czy pobiera zasiłek oraz w jakiej wysokości i zaświadczenia z MOPS o korzystaniu/nie korzystaniu obecnie z pomocy społecznej. Powyższe dowody były niezbędne dla dokonania rzetelnej analizy wniosku skarżącej w ramach kryteriów wskazanych w 246 § 1 p.p.s.a., albowiem pozwoliłyby na ocenę czy jej sytuacja finansowo-majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania w kwocie [...] zł), tym bardziej, że skarżąca korzysta z pomocy prawnej – radcy prawnego, ustalonego przez siebie z wyboru. Wskazać należy, że zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy rozpatrywana jest zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. Rozpoznający wniosek Sąd przede wszystkim dokonuje zatem oceny kosztów utrzymania koniecznego strony w stosunku do jej stanu majątkowego i w stosunku do kosztów sądowych, jakie są wymagane od strony na podstawie przepisów prawa. Brak natomiast wiarygodnych danych odnoszących się do którejkolwiek z wymienionych kwestii, opartych na dokumentach źródłowych wskazanych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), powoduje niemożność rzetelnego rozpatrzenia wniosku. Bezspornym jest, że skarżąca nie zastosowała się do wezwania Sądu i nie nadesłał żądanych informacji i dokumentów. Wobec powyższego należało przyjąć, że nie wykazała, że prawo pomocy jej przysługuje. Uiszczenie natomiast przez skarżącą w dniu 4 marca 2013 r. wymaganego wpisu sądowego w kwocie [...] zł, po terminie do złożenia wymaganych przez Sąd dokumentów, a także korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, dowodzi zatem realnych możliwości poniesienia przez nią opłat, wymaganych na obecnym etapie postępowania sądowego. W konsekwencji nie można także przyjąć poglądu, iż skarżąca spełniła przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie, wobec niewykazania przez skarżącą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) należało odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a.