I SA/Sz 1070/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za [...] r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] r. skarżący D. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za [...] r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia [...] r. wezwano skarżącego do uiszczenia należnego wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...] zł wraz z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7-dniowym spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 grudnia 2012 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął w dniu 28 grudnia 2012 r., który to dzień nie przypadał na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy (art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.). Pomimo upływu zakreślonego terminu wpis od skargi nie został uiszczony. Pismem z dnia 31 grudnia 2012 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 31 grudnia 2012 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazując, iż termin zapłaty minął 26 grudnia 2012 r. jednakże on zapoznał się z wezwaniem Sądu do uiszczenia wpisu od skargi dopiero w dniu 30 grudnia 2012 r. Dodał, iż wezwanie zostało odebrane przez jego brata, podczas nieobecności skarżącego poza miejscem zamieszkania. Do wniosku dołączono potwierdzenie dokonania przelewu na rachunek sądowy wpisu sądowego w kwocie [...] zł w dniu 31 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 3). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Zgodnie z powyższym, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Dokonując oceny braku winy sąd uwzględnia wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Należy wskazać, iż przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiały stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać czynności w terminie. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu wskazać należy, iż według oświadczenia skarżącego o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego dowiedział się on w dniu 30 grudnia 2012 r. W tej sytuacji złożony w dniu 31 grudnia 2012 r. przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w ww. przepisie. Wraz z wnioskiem strona dopełniała również czynności, której terminowi uchybiła, uiszczając wpis od skargi w kwocie [...] zł. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał na pobyt poza miejscem zamieszkania. W ocenie Sądu nie jest to okoliczność, która pozwalałaby na przyjęcie braku winy skarżącego i nie uzasadnia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Przede wszystkim przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu nie miała charakteru nagłego. Wprawdzie żaden przepis prawa nie nakłada na stronę postępowania sądowoadministracyjnego obowiązku informowania o planowanym wyjeździe poza miejsce zamieszkania, to jednak podmiot zamierzający skorzystać z uprawnienia procesowego w postaci przywrócenia terminu musi uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nie było zawinione. Wina w uchybieniu terminu oceniana jest przy zastosowaniu kryterium należytej staranności, którą powinna zachować strona postępowania sądowoadministracyjnego. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych. Planując wyjazd w trakcie toczącego się postępowania, strona winna, zgodnie z zasadami należytej staranności, poinformować Sąd o tym fakcie lub w inny sposób zapewnić możliwość skutecznego prowadzenia korespondencji między stroną a Sądem. Z akt sprawy wynika, że żadna informacja w tym zakresie do Sądu nie dotarła. Brak winy strony nie oznacza wyłącznie winy umyślnej, ale oznacza także winę nieumyślną w działaniu, jaką jest lekkomyślność czy niedbalstwo. Na prawidłowość takiego stanowisko Sądu wskazuje ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd orzekający w pełni podziela, a w szczególności zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r., I OZ 246/08 (publ. LEX nr 479292), zgodnie z którym przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia (...) tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznościami takimi mogą być na przykład nagła choroba lub błędne pouczenie sądu. Z kolei w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., I FZ 220/08 (publ. LEX nr 478982) wskazano, iż analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania określonej czynności procesowej Sąd kieruje się okolicznościami sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i bierze pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Dodatkowo, odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż przesyłkę, zawierającą zarządzenie do uiszczenia wpisu odebrał jego brat, Sąd pragnie wskazać, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do uiszczenia wpisu (k. [...]) wynika, że odbioru przesyłki dokonał skarżący osobiście. Mając powyższe na względzie Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu za nieuzasadniony i w oparciu o treść powołanego wyżej przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.