I SA/Sz 1076/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-02-05

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał w sposób dostateczny niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób dostateczny przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Uzasadnienie wniosku było zbyt ogólne, nie zawierało skonkretyzowanych twierdzeń ani odpowiednich dokumentów, a wcześniejsze postępowanie o przyznanie prawa pomocy wykazało wątpliwości co do rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Następnie złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, wskazując, że jest rolnikiem indywidualnym o znikomej ilości środków finansowych i że egzekucja doprowadziłaby do sprzedaży jego nieruchomości rolnych po zaniżonej cenie, co spowodowałoby nieodwracalne skutki. Wcześniej sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na wątpliwości co do jego sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia W S A - Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 05 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2014 r. znak: [...] wydanych w sprawie skargi A. L.na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 07 lipca 2014 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Skarżący A.L. (zwany dalej: "stroną" bądź "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 07 lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Skarżący uzupełnił ww. skargę pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak i decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji, tj. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2014 r. znak: [...] , wskazując, że jest rolnikiem indywidualnym i posiada znikome dochody oraz "prawie wcale" środków finansowych na rachunku bankowym. Strona wskazała także, że jedyny jej majątek stanowią nieruchomości rolne a zatem w przypadku egzekucji prowadzonej na podstawie ww. decyzji jedynym jej sposobem będzie zajęcie i licytacja nieruchomości rolnych strony. W ocenie strony zachodzi duże prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności powyższych decyzji, na podstawie których może być prowadzona licytacja nieruchomości skarżącego a sprzedaż tych nieruchomości w warunkach sprzedaży wymuszonej (tryb egzekucyjny) spowoduje uzyskanie ceny sprzedaży niższej od wartości rynkowej ww. nieruchomości, co spowoduje nieodwracalne skutki dla strony i będzie dla niej krzywdzące. Strona wskazała ponadto, ze szczegółowy wykaz i opis majątku skarżącego znajduje się w aktach sądowych dotyczących postępowania o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana: "P.p.s.a"), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 P.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, lecz również decyzja organu pierwszej instancji. Z konstrukcji powyższego przepisu przede wszystkim wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem, samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez Sąd. Po drugie, stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno wiec odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd bowiem nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za stronę skarżącą uzasadnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). W postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. oznaczonym sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 63 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę. Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Jak wynika z akt sprawy, strona w związku ze złożeniem skargi w przedmiotowej sprawie ubiegała się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś prawomocnym postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. oznaczonym sygn. akt 12/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewódzki sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, m.in że skarżący: - deklarując miesięczne dochody w wysokości co najmniej dwukrotnie niższej aniżeli deklarowane miesięczne wydatki nie udzielił informacji w przedmiocie źródła finansowania wszystkich wydatków, - nie wyjaśnił ww. rozbieżności, co skutkowało uznaniem przez Sąd, że skarżący nie wyjaśnił powstałych wątpliwości co do rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego; - skarżący nie złożył jednoznacznego oświadczenia jaki deklaruje swój średniomiesięcznych dochód, tj. czy pierwotne zadeklarowany średniomiesięcznych dochód w kwocie [...] zł pozostaje oświadczeniem aktualnym czy też nie; - z dokumentu przedłożonego przez skarżącego – "Zestawienie operacji za okres 01.08.2014 r. – 31.08.2014" dotyczącego rachunku bankowego L. L. (matka strony) wynika, że w dniu 25.08.2014 r. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział w Szczecinie Filia w K. dokonała wpłaty kwoty [...] zł z tytułu zwrotu skarżącemu wadium dotyczącego nieruchomości dz. Nr [...] [...] , co w ocenie Sądu wskazywało, że skarżący składając przed Sądem oświadczenie, ze nie posiada jakichkolwiek środków finansowych na zapłatę jakiejkolwiek części kosztów sądowych równocześnie brał udział i wpłacił wadium w postępowaniu dotyczącym zbycia nieruchomości przez Agencję Nieruchomości Rolnych a tym samym posiada środki finansowe, które wykorzystuje w celu ubiegania się o nabycie nieruchomości od powyższej agencji; - w sposób wybiórczy wykonał wezwanie do przedłożenia stosownych dokumentów i udzielenia informacji koniecznych do ustalenia aktualnych możliwości płatniczych skarżącego; - nie wykazał w sposób należyty, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznać należy, że odwołanie się przez stronę - w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonalności ww. decyzji, do dokumentów przedłożonych w sprawie udzielania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym zakończonej ww. prawomocnym postanowieniem, nie może zostać uznane za wykazanie przez skarżącego w przedmiotowym postępowaniu "szczegółowego wykazu i opisu majątku skarżącego". Skoro Sąd w uzasadnieniu ww. postanowienia o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy wskazał, że jedną z zasadniczych podstaw rozstrzygnięcia stanowił brak wyjaśnienia przez skarżącego wątpliwości, co do rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego, to tym samym uznać należy, że z dokumentów przedłożonych przez skarżącego nie wynikało w sposób nie budzących wątpliwości Sądu jaki jest stan majątku skarżącego. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, uznać należy, że strona we wniosku z dnia 28 stycznia 2015 r. o wstrzymanie wykonania ww. decyzji nie zawarła na tyle skonkretyzowanych twierdzeń odnoszących się do powyższego wniosku ani nie przedłożyła wraz z wnioskiem takich dokumentów, które w ocenie Sądu, uprawdopodobniałyby przesłanki wstrzymania wykonalności powyższych decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie. Strona wskazuje co prawda, że w przypadku sprzedaży posiadanych przez nią nieruchomości w trybie postępowania egzekucyjnego cena sprzedaży będzie niższa aniżeli wartość rynkowa tych nieruchomości jednakże równocześnie Sąd nie ma możliwości dokonania oceny, czy nieruchomości skarżącego stanowią jedyny majątek strony bowiem oświadczenia strony, co do stanu jej posiadania i możliwości finansowych, składane w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy okazały się rozbieżne z przedkładanymi przez stronę dokumentami (strona oświadczając, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych w jakiejkolwiek kwocie jednocześnie wpłacała wadium i brała udział w przetargu dotyczącym nabycia nieruchomości od Agencji Nieruchomości Rolnych). A zatem uznać należy, że strona, znając uprzednie wątpliwości Sądu odnoszące się do stanu majątku i możliwości finansowych strony, w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania www. decyzji wątpliwości tych nie wyjaśniła, co uniemożliwiało dokonanie przez Sąd stosownej oceny skutków braku wstrzymania wykonalności ww. decyzji. Ponadto dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowych decyzji decydujące znaczenie ma ocena aktualnego stanu faktycznego, a nie ewentualnych możliwych zagrożeń, jakie mogą się pojawić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie, brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw strony. Przede wszystkim strona nie wskazała kompletu dokumentów źródłowych odzwierciedlających jej sytuację majątkową i finansową odnosząc się w tym zakresie jedynie do dokumentów i informacji złożonych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, które to dokumenty i informacje uprzednio zostały uznane przez Sąd za niewystarczające do dokonania oceny sytuacji majątkowej strony. Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być także przewidywanie czy wręcz obawa strony przed trudnymi do odwrócenia bliżej nieokreślonymi skutkami, które mają nastąpić na skutek wykonania określonych w ww. wniosku decyzji. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r. oznaczonym sygn. akt GZ 138/04, w którym definiując przesłanki wyrządzenia znacznej szkody stwierdzono, że chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Tego zaś strona nie wykazała. Powyższe nie wynika również z akt sprawy. W rezultacie, zdaniem Sądu, przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne samoistnie nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania uznać je zatem należy za czysto teoretyczne i jako takie nie mogą stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji organów I i II instancji. Dodać przy tym należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest więc to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. post. NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn.. akt II GSK 1799/11). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło