I SA/Sz 1085/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-06-27
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, prowadząca działalność gospodarczą i dysponująca znacznym majątkiem, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak środków na rachunku bankowym, ale nie udowodni braku możliwości uzyskania środków z innych źródeł?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli mimo braku środków na rachunku bankowym, posiada znaczący majątek i kontynuuje działalność gospodarczą, co pozwala przyjąć, że ma realne możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów sądowych. Ciężar wykazania braku dostatecznych środków spoczywa na wnioskodawcy i musi obejmować analizę sytuacji finansowej w szerszym okresie, a nie tylko na dzień złożenia wniosku.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, wraz ze skargą kasacyjną. Spółka prowadzi działalność gospodarczą, wykazała znaczne obroty i przychody w poprzednich okresach, ale podała, że nie posiada środków na rachunku bankowym. Sąd ocenił, że pomimo braku środków na koncie, spółka dysponuje znacznym majątkiem i kontynuuje działalność, co pozwala na uzyskanie środków na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Spółki z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Skarżąca Br. Spółka z o.o. w S., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, jednocześnie ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 1085/11 złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika co następuje.
B. Spółka z o.o. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług myjni samochodowej oraz sprzedaży i serwisu opon samochodowych. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) wynosi [...] zł, natomiast wysokość zysku to kwota [...] zł. Skarżąca podała, że nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym.
Wykonując zobowiązanie Sądu do nadesłania dodatkowych dokumentów Spółka przedłożyła: kserokopie deklaracji VAT-7 za okres od lutego 2012 r. do kwietnia 2012, kserokopię rocznego zeznania podatkowego CIT-8 za 2011 r., rachunek zysków i strat za 2011 r., a także, zestawienie sald i obrotów za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., wyciągi z rejestru zakupu i sprzedaży VAT, wyciąg
z rachunku bankowego w BNP [...] za okres od 2 kwietnia 2012 r. do 1 maja 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej
w skrócie: "p.p.s.a." ), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na wstępie należy wyjaśnić, że w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Nieopłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości, jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawa do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy.
Stwierdzić też trzeba, że dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienie NSA
z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08, publ. – baza orzeczeń NSA na: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oceniając znajdujące się w aktach sprawy dokumenty i oświadczenia Spółki, Sąd stwierdził, że wartość środków jakimi Spółka dysponowała w ostatnim okresie,
w porównaniu z wysokością należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, czyni zgłoszony przez nią wniosek nieusprawiedliwionym.
Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. W 2011 r. uzyskała przychody ze sprzedaży w kwocie [...] zł, za styczeń 2012 r., luty 2012 r., marzec i kwiecień 2012 r. deklarowała znaczne obroty (np. za kwiecień 2012 r. łączna suma dostaw krajowych to [...] zł, natomiast nabycie towarów i usług to kwota [...] zł). Z ustaleń wynika zatem, że skarżąca kontynuuje działalność, otrzymuje znaczne należności z tytułu świadczonych usług i dokonywanych dostaw, dokonuje zakupów towarów i usług, obraca środkami znacznie przekraczającymi należny wpis sądowy.
Spółka nie posiada środków pieniężnych na wskazanym rachunku bankowym, jednocześnie nie przedstawiła, pomimo wezwania, aktualnego stanu kasy przedsiębiorstwa, jednakże okoliczności te nie przesądzają, że nie obraca środkami pieniężnymi z pominięciem rachunku bankowego, z których jest w stanie wygospodarować środki na niewielkie koszty sądowe.
Poza tym skarżąca posiada także znaczny majątek, którego wartość na dzień
31 grudnia 2011 r. wynosiła [...] zł, co wskazuje, że skarżąca ma możliwości uzyskania dochodu z tego majątku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwie sądowym poglądem, podmiot dysponujący majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia prawa pomocy zawartych w art. 246 p.p.s.a. Podkreślić należy ponownie, że wpis od skargi wynosi jedynie [...] zł.
Należy zatem stwierdzić, że Spółka nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo wskazywania na istnienie trudności finansowych, z przedstawionych dokumentów brak środków pieniężnych obiektywnie nie wynika. Skarżąca kontynuuje działalność, nie wykazała aby składała wniosek o ogłoszenie upadłości, czy likwidacji, posiada majątek, co pozwala przyjąć, że nie istnieją przeszkody do uzyskania środków pieniężnych na poniesienie pełnych kosztów sądowych.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie
art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło