I SA/Sz 1090/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. J. L. w piśmie z dnia 19 października 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r., nr [...]. Skarżący wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w S. do czasu rozpoznania skargi przez Sąd na podstawie art. 61 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 23 § 6 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. W uzasadnieniu wniesionego pisma procesowego skarżący wskazał m.in., że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego spowoduje, że wnioskodawca na skutek egzekucji nałożonej na niego kary finansowej może zostać pozbawiony środków do życia a brak środków do życia może spowodować, że popadnie w spiralę zadłużenia, co samo w sobie będzie trudne do odwrócenia. Powołał się również na grożącą mu egzekucję, która również może pozbawić go środków do życia. Następnie wnioskodawca w obszerny sposób odniósł się do konieczności pilnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, gdyż – w jego przekonaniu – tylko w ten sposób może w chwili obecnej uniknąć grożącego mu niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnicze ustalenia stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie przedstawiają się następująco: Dyrektor Izby Celnej w S. - jako organ egzekucyjny - wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] r., nr [...]. Tytułem tym objęto należność z tytułu kary pieniężnej (podstawę wystawienia tytułu stanowiła decyzja Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...]r.). Po rozpoznaniu złożonego przez zobowiązanego "Wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych" postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych do majątku J. L. na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania, zostały w sposób wyczerpujący określone w art. 61 § 3 ww. ustawy, a mianowicie: po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym w doktrynie podkreśla się, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 186). Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, tj. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...]r. utrzymującego w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Wniosek skarżącego nie może być rozpoznany przez Sąd. Wskazać bowiem należy, że Sąd nie ma kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika, iż wstrzymanie prowadzenia egzekucji wykracza poza właściwość sądów administracyjnych, sąd nie jest także uprawniony do kontroli postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Przede wszystkim zaś wskazać należy, że zaskarżone postanowienie – w ocenie Sądu – nie nadaje się do wykonania, organ nie nałożył na skarżącego żadnych obowiązków, np. nie zobowiązał skarżącego do uiszczenia określonej kwoty pieniężnej. Na mocy zaskarżonego postanowienia organ odmówił wszczęcia postępowania. Wobec tego stwierdzić należy, że nie jest możliwe wstrzymanie przez Sąd wykonania takiego orzeczenia. Przy czym nadmienić należy, że również w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., stanowiącą podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Postanowieniami z dnia [...] r. i [...] r., sygn. akt II SA/Sz 240/16 Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Następnie postanowieniem z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II GZ 904/16 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Na koniec dodać należy, że wstrzymania czynności egzekucyjnych może dokonać organ egzekucyjny na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). Stosowny wniosek podlega rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organ właściwy do jego przeprowadzenia, a następnie orzeczenie organu egzekucyjnego podlega kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne jedynie sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym przez art. 3 p.p.s.a. Z tych względów należało, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.