I SA/Sz 11/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-04-08

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Alicja Polańska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakup samochodu ciężarowego przez zakład pracy chronionej, przeznaczonego dla niepełnosprawnego kierowcy, może być sfinansowany ze środków Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON) i stanowić pomoc de minimis?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakup samochodu ciężarowego przez zakład pracy chronionej dla niepełnosprawnego kierowcy nie może być sfinansowany ze środków ZFRON, ponieważ przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie przewidują takiej możliwości. Samochód ten nie jest przeznaczony do przewozu osób niepełnosprawnych mających trudności z korzystaniem z transportu publicznego, ani nie stanowi zakupu, modernizacji czy remontu maszyn i urządzeń w rozumieniu przepisów. Ponadto, skarżąca nie wykazała, aby pojazd został specjalistycznie dostosowany do indywidualnych potrzeb niepełnosprawnego kierowcy, a jedynie zakupiono pojazd o podwyższonym standardzie technicznym, co nie jest równoznaczne z pomocą de minimis.
Stan faktyczny
Spółka "E" - S. J. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z zakupem samochodu ciężarowego za kwotę [...] zł, który miał być sfinansowany ze środków ZFRON. Spółka argumentowała, że zakup ten stanowił pomoc na dostosowanie miejsca pracy dla osoby niepełnosprawnej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ZFRON. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organom błędną interpretację przepisów i nieuwzględnienie definicji rehabilitacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi S. J. - "E." Spółka komandytowa na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę Spółka [...] "E" - S. J. w dniu 6 czerwca 2008 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w kwocie [...] zł, na podstawie wydatków wynikających z załączonej faktury VAT nr [...] z dnia [...], dotyczącej zakupu samochodu ciężarowego dla zatrudnionej osoby niepełnosprawnej. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, iż zakład pracy, jako płatnik, korzystał ze zwolnienia w płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (P1T-4) na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.) - dalej: "up.d.o.f.". Powyższa ulga stanowi pomoc, która przeznaczona została na dostosowanie miejsca i stanowiska pracy dla potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności w ramach Indywidualnego Programu Rehabilitacji zgodnie z § 2 pkt 12 lit. e rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810). Ze środków pochodzących z tego zwolnienia podatkowego Spółka wydała w dniu 26 maja 2008 r. na ww. cel kwotę [...] zł, co stanowi równowartość [...] EUR. Ww. faktura VAT wystawiona przez P Sp. z o.o. z siedzibą w P. dotyczy zakupu samochodu ciężarowego marki [...], rok prod. 2008, na kwotę [...] zł netto, VAT [...] zł (kwota brutto [...] zł). Pismem z 24 czerwca 2008 r. Spółka wyjaśniła - w odniesieniu do dowodów dostosowania samochodu do indywidualnych potrzeb pracownika, że: - ergonomiczny fotel wpływa na ograniczenie drgań i wibracji pojazdu, co zapobiega postępowi choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, - kabina o obniżonym poziomie hałasu zmniejsza narażenie narządu słuchu na hałas oraz zmniejsza niespecyficzny wpływ hałasu na ogólne samopoczucie o ogólny stan zdrowia pracownika, - silnik nowej generacji wywołującej mniejsze wibracje kabiny, wpływa na ograniczenia bólu choroby zwyrodnieniowej stawów i kości, - klimatyzacja zmniejsza uciążliwość pracy kierowcy, zmniejsza poczucie zmęczenia co ma istotne znaczenie przy chorobach układu krążenia, - wspomaganie kierownicy wpływa na ograniczenia bólu kończyn górnych. Na potwierdzenie dostosowania samochodu do indywidualnych potrzeb niepełnosprawnego pracownika dołączono kserokopie zdjęć ofert wyposażenia samochodu w poduszki powietrzne (dwie wersje), kabiny - miejsca kierowcy z opisem koła kierownicy i umiejscowienia dźwigni biegów oraz fotela kierowcy, trzech silników 2.5 dCi do wyboru stosownie do przeznaczenia samochodu. Spółka dołączyła również kserokopię Indywidualnego Programu Rehabilitacji pracownika z III stopniem niepełnosprawności - lekki, przyczyna niepełnosprawności - narząd ruchu oraz poinformowała, że na konto ZFRON ze zwolnień PIT-4 od 16 maja 2004 r. do 25 maja 2008 r. wpłynęło [...] zł. W przedstawionym stanie faktycznym Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Składając zażalenie na to postanowienie Spółka podniosła, że przedmiotowy samochód nie jest produktem seryjnym, lecz dobieranym do potrzeb niepełnosprawnego kierowcy na etapie uzgadniania warunków technicznych pojazdu ze sprzedającym. Ponadto Spółka nie zgodziła się z dokonaną przez organ podatkowy interpretacją przepisu § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, iż samochód nie jest maszyną w rozumieniu tych przepisów. Powołany przepis rozporządzenia nie wymienia ponadto w sposób enumeratywny maszyn i urządzeń, o czym świadczy sformułowanie "w szczególności na zakup, modernizację oraz dostosowanie maszyn i urządzeń do indywidualnych potrzeb wynikających z psychofizycznych możliwości osób niepełnosprawnych". Zdaniem Spółki, przy stosowaniu przepisów rozporządzenia należy także uwzględniać definicje rehabilitacji oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej określone w art. art. 7, 8 i 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W związku z tym, należy uznać, że jedynie przez zakup takiego jak przedmiotowy samochodu, pracownik ma możliwość dalszego świadczenia pracy, a przez to właściwej samorealizacji wśród innych pracowników. Intencją ustawodawcy wynikającą z powołanego przepisu rozporządzenia jest bowiem indywidualna pomoc osobie niepełnosprawnej, przy czym katalog kosztów do sfinansowania nie jest zamknięty, gdyż w cytowanym rozporządzeniu wskazano, że mogą być sfinansowane także inne koszty ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) - dalej: "O.p." - Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że szczegółowe zasady wykorzystania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Zdaniem organu, przepisy te nie przewidują możliwości wydatkowania takich środków na zakup samochodu dla osoby niepełnosprawnej zatrudnionej w charakterze kierowcy. Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia środki funduszu rehabilitacji przeznacza się bowiem na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, a w szczególności na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń. Z powyższego przepisu wynika zatem, iż brak jest możliwości sfinansowania zakupu na potrzeby zakładu samochodu ze środków pochodzących z ZFRON w ramach tworzenia lub wyposażenia stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej. Wprawdzie rozporządzenie to (§ 2 pkt 8) przewiduje możliwość zakupu samochodów, jednak wyłącznie do przewozu osób niepełnosprawnych mających trudności w korzystaniu z publicznych środków transportu, natomiast zakupiony samochód nie spełnia tych wymogów. Organ wskazał też, że stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1317 ze zm.) maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania wyszczególnione zostały w grupie 4, podczas gdy samochody zostały odrębnie zaliczone do grupy 7, obejmującej środki transportu. Ponadto organ II instancji stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na potwierdzenie, iż zakupiony pojazd dostosowany jest specjalistycznie do indywidualnych potrzeb i zmniejsza ograniczenia zawodowe wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności danego pracownika - dołączone zdjęcia ofert nie są potwierdzeniem takiej okoliczności. Wskazane wyposażenie niczym zasadniczo nie odbiega od dostępnego w samochodach produkowanych w ofercie kierowanej do wszystkich klientów, nie może zatem być uznane za oprzyrządowanie na potrzeby konkretnej osoby niepełnosprawnej z uwagi na jej schorzenia, a zatrudnionej na stanowisku kierowcy. Organ podkreślił, że zakup przedmiotowego pojazdu ze wskazanym wyposażeniem istotnie miał wpływ na poprawę komfortu wykonywanej pracy kierowcy poprzez zmniejszenie awaryjności pojazdu, zamontowanie klimatyzacji, kabiny nowego typu i lepszego usadowienia, lecz z takich tylko powodów wydatku nie można zakwalifikować jako poniesionego w ramach Indywidualnego Programu Rehabilitacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka wniosła o uchylenie postanowienia organu II instancji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem skarżącego, iż zakup przedmiotowego samochodu ciężarowego za kwotę [...] zł jest pomocą de minimis. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła, iż organ odwoławczy nie odniósł się do podnoszonych w zażaleniu aspektów sprawy, tj. zastosowania w postanowieniu odmawiającym wydania zaświadczenia zbyt rygorystycznej interpretacji przepisu § 2 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz nieuwzględnienia definicji rehabilitacji i rehabilitacji zawodowej i społecznej zawartej w art. art. 7, 8 i 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Skarżąca spółka wskazała, że w myśl Encyklopedii Popularnej PWN Wydawnictwo Naukowe PWN - Warszawa 1991 r. pojęcie samochodu mieści się w definicji maszyny. Natomiast § 2 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie wymienia enumeratywnie maszyn i urządzeń, dając możliwość indywidualnej oceny każdego przypadku. W skardze podkreślono, że jedynie przez zakup przedmiotowego samochodu pracownik ma możliwość dalszego świadczenia pracy oraz właściwej samorealizacji. Ustawodawca ustanawiając przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych miał na celu indywidualną pomoc osobie niepełnosprawnej, a katalog kosztów do sfinansowania nie jest zamknięty. Tym samym - zdaniem Spółki - wszystkie wydatki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ramach pomocy indywidualnej dla niepełnosprawnych pracowników stanowią świadczenia z zakresu rehabilitacji, w szczególności społecznej i zawodowej, gdy objęte są indywidualnym programem rehabilitacji osoby niepełnosprawnej. Odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego, iż Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających dostosowanie samochodu specjalistycznie do indywidualnych potrzeb osoby niepełnosprawnej, skarżąca podkreśliła, że "już sam wniosek zawierał dane o tym, że dobrano technicznie polegające na:" - powtarzając przytoczone wyżej udogodnienia, poprawiające warunki pracy kierowcy tego samochodu. Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie zawiera właściwego uzasadnienia, powtórzono jedynie stanowisko zawarte w postanowieniu organu I instancji, bez ustosunkowania się do zarzutów zażalenia. Powołując się także na załączoną do zażalenia informację internetową dotyczącą identycznego stanu faktycznego, która upewniła skarżącą o zasadności swojego wniosku. Wprawdzie interpretacja ta nie wiąże organów podatkowych, wymaga jednak rozważenia, mając na względzie jednolitość orzecznictwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.". W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem postanowienie to nie narusza prawa w stopniu wskazanym powyżej. Istotą sporu jest kwestia, czy dokonany w dniu 8 kwietnia 2008 r. przez skarżącą Spółkę, będącą Zakładem Pracy Chronionej, zakup za kwotę [...] zł samochodu ciężarowego, którego kierowcą jest osoba niepełnosprawna, może być sfinansowany ze środków ZFRON. Zgodnie z powoływanymi przez stronę skarżącą przepisem art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92), "rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej". W myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy, "rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, "do realizacji celu, o którym mowa w ust. 1, niezbędne jest m. in.: "dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie" (pkt 4) oraz "określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy, a w razie potrzeby - przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, sprzętu rehabilitacyjnego itp." (pkt 5). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tejże ustawy, prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji". Środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (ust. 4), natomiast kontrola prawidłowości realizacji przepisów ust. 1-4a wykonywana jest przez właściwe terenowo urzędy skarbowe (ust. 6). W wydanym na podstawie ust. 11 tego artykułu rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810) określono szczegółowe zasady wykorzystywania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w tym w ramach zasady de minimis. Ponadto, w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291), ustawa ta określa zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zwanej dalej "pomocą publiczną". Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, "przy obliczaniu pomocy de minimis nie wlicza się pomocy publicznej udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej oraz pomocy indywidualnej na restrukturyzację, zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z art. 88 Traktatu WE, pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych, a także pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie". Stosownie do ust. 3 wymienionego artykułu, "podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie", natomiast na podstawie ust. 4 upoważniono Radę Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, formy i treści takich zaświadczeń, oraz terminy lub sposób ich wydawania, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia przejrzystości informacji o pomocy de minimis udzielanej poszczególnym beneficjentom pomocy. W § 4 ust. 1 wydanego na tej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 354) stwierdzono, że zaświadczenie o pomocy de minimis wydaje się z urzędu w dniu udzielenia pomocy publicznej będącej pomocą de minimis, a w przypadku pomocy: 1) udzielanej na podstawie decyzji - wraz z tą decyzją w dniu jej wydania; 2) w formie ulgi podatkowej udzielanej na podstawie aktu normatywnego bez wymogu wydania decyzji - w terminie 2 miesięcy od dnia udzielenia pomocy publicznej. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu, beneficjent pomocy może wystąpić o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Wskazać należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, środki funduszu rehabilitacji przeznacza się m. in. "na następujące rodzaje wydatków: 1) wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na: a) zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń, (...), 7) dowożenie do pracy i z pracy osób niepełnosprawnych; 8) zakup samochodów wyłącznie do przewozu osób niepełnosprawnych mających trudności w korzystaniu z publicznych środków transportu; (...), 12) indywidualne programy rehabilitacji, zwane dalej "programami rehabilitacji", mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane koszty: (...) e) dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, f) inne ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji. W ust. 2 § 2 wyjaśniono przy tym, że "rodzaje wydatków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt: 1) 1-3, 6, 8, 13, 2) 4, 5, 9, 10, 12, o ile nie stanowią pomocy dla osób niepełnosprawnych - stanowią pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5)". W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia, warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12, jest opracowanie programu rehabilitacji. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu "programy rehabilitacji opracowywane są przez komisje rehabilitacyjne dla pracowników niepełnosprawnych, którzy w szczególności: 1) posiadają najniższe kwalifikacje; 2) z uwagi na niepełnosprawność mają utrudnione samodzielne wykonywanie pracy; 3) utracili zdolność do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku; 4) zmieniają kwalifikacje zawodowe". Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 omawianego rozporządzenia, warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. W celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania (ust. 2). Odnosząc przytoczone przepisy do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zawarte w ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych szczegółowe zasady wykorzystywania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie przewidują możliwości wydatkowania ich na zakup samochodu dla osoby niepełnosprawnej zatrudnionej w charakterze kierowcy. W § 2 pkt 8 tego rozporządzenia przewidziano wprawdzie możliwość zakupu samochodu ze środków takiego funduszu, jednak "wyłącznie do przewozu osób niepełnosprawnych mających trudności w korzystaniu z publicznych środków transportu". To istotne - i podkreślone przez prawodawcę ("wyłącznie") - ograniczenie możliwości nabywania samochodów ze środków ZFRON, w ocenie Sądu, stanowi dodatkowe wskazanie przy dokonywaniu wykładni przepisów tego rozporządzenia. Sąd podzielił przy tym argumentację przywołaną w zaskarżonym postanowieniu, iż podstawę kwalifikowania poszczególnych rodzajów środków trwałych stanowi załącznik do rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1317, ze zm.), w myśl którego "maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania" zaliczone są do grupy 4, natomiast środki transportu, w tym m. in. samochody osobowe, samochody ciężarowe, samochody specjalne, autobusy i autokary zaklasyfikowane zostały do grupy 7. Ponadto, zgodnie z art. 2 pkt 42 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.), samochód ciężarowy to pojazd drogowy - dwuśladowy - przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków. Oznacza to, iż wydatek na zakup przez skarżącą Spółkę przedmiotowego samochodu ciężarowego nie mógł być zaliczony do wydatków o których mowa w pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, czyli wydatków na "wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń". W ocenie Sądu, zakupu przedmiotowego samochodu ciężarowego nie można bowiem także uznać za "wyposażenie stanowiska pracy" do potrzeb niepełnosprawnego kierowcy takiego pojazdu, również dlatego, że w rozumieniu omawianych przepisów nie można uznać samochodu ciężarowego za "stanowisko pracy kierowcy". Za takie można bowiem jedynie uznać kabinę tego samochodu, lub jej część, w której kierowca wykonuje pracę - właśnie na wyposażenie kabiny pojazdu (fotel, klimatyzacja, skrzynia biegów itp.), jako mające związek z "dostosowaniem" przedmiotowego pojazdu do potrzeb niepełnosprawnego kierowcy, wskazuje też skarżąca Spółka. Zasadnie również organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca Spółka nie wykazała, aby poniosła wydatki na dostosowanie zakupionego pojazdu do indywidualnych potrzeb osoby niepełnosprawnej (kierowcy), bowiem przedstawione przez nią dowody wskazują jedynie, iż dokonano zakupu samochodu o podwyższonym standardzie technicznym (w określonym, oferowanym przez producenta typie pojazdu), niewątpliwie poprawiającym komfort pracy kierowcy, jak i niezawodność techniczną pojazdu. Nie można bowiem przyjąć, że koszt zakupu tego pojazdu stanowi wydatek na "dostosowanie" pojazdu do potrzeb osoby niepełnosprawnej - innych kwot takiego dostosowania Spółka nie przedstawiła. Taki podwyższony standard wyposażenia pojazdu poprawia komfort pracy każdego kierowcy, nie stanowi on specjalistycznego, czy dostosowanego do indywidualnych potrzeb osoby niepełnosprawnej wyposażenia, natomiast wydatek finansowany z ZFRON musi być ściśle związany ze zmniejszaniem lub eliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności danej osoby. Z powyższych powodów przedmiotowe wydatki nie mogą być też uznane za - wskazywane przez Spółkę - wydatki o których mowa w § 2 pkt 12 lit. e rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, tj. realizowane w ramach indywidualnych programów rehabilitacji, koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności". Sąd uznał także za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, iż wydatek na zakup przedmiotowego pojazdu ciężarowego został dokonany w istocie na potrzeby zakładu pracy, natomiast fakt, iż jego lepsze (ponad standardowe) wyposażenie ułatwi pracę kierowcy, będącego osobą niepełnosprawną, stanowi oczywistą konsekwencję wyboru takiego typu pojazdu - przy ewentualnej wyższej jego cenie, przekraczającej cenę pojazdu o niższym standardzie. Taka ewentualna różnica ceny nie została jednak wskazana przez Spółkę. Mając na względzie także fakt, iż przepisy dotyczące udzielania przedsiębiorcom pomocy publicznej, w tym pomocy de minimis, powinny być interpretowane ściśle, dla uniknięcia naruszenia zasad konkurencji ( o czym mowa w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - na który powołuje się art. 1 ww. ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej), należało uznać, iż w okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy brak było podstaw do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, a tym samym należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło