I SA/Sz 1114/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia części udziału w nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy. Skarżąca B.Ż., reprezentowana przez radcę prawnego, w związku ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Koszty sądowe w sprawie sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Sądu z dnia 1 października 2014 r.). W uzasadnieniu wniosku (formularz PPF) Skarżąca oświadczyła jedynie: "nie posiadam środków". Wezwaniem referendarza sądowego z dnia 9 października 2014 r. pełnomocnik Skarżącej został zobowiązany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz do złożenia dodatkowych oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało: 1) zeznanie podatkowe Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 roku albo zaświadczenia właściwego organu podatkowego o nieskładaniu zeznania podatkowego, 2) oświadczenie o źródłach utrzymania Skarżącej i dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z okresu ostatnich sześciu miesięcy, 3) wyciągi z wszystkich rachunków bankowych Skarżącej za okres od 15 lipca 2014 r. do 15 września 2014 r., 4) dodatkowe oświadczenie, czy Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, jeśli tak, referendarz sądowy zobowiązał do nadesłania zeznania podatkowego męża skarżącej za 2013 rok oraz informacji o aktualnych źródłach i wysokości dochodu męża Skarżącej z dokumentami to potwierdzającymi za okres ostatnich sześciu miesięcy albo wyroku rozwiązującego małżeństwo Skarżącej, 5) dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych przez Skarżącą wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, 6) zaświadczenie właściwej ds. zdrowia jednostki organizacyjnej gminy, czy Skarżąca (jej rodzina) korzystała (korzysta) w okresie ostatnich sześciu miesięcy z pomocy społecznej i jaka była wysokość udzielonej pomocy w tym okresie, 7) zaświadczenie powiatowego urzędu pracy, czy Skarżąca posiada status osoby bezrobotnej z prawem/ bez prawa do zasiłku, 8) dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym Skarżącej i osób prowadzących ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe (rodzaj nieruchomości, powierzchnia, miejsce położenia), w tym o tytule prawnym do nieruchomości położonej w P., przy ul. [...], wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe oraz czy majątek Skarżącej stanowi źródło przychodu na podstawie umowy najmu, dzierżawy itp. i jakie dochody skarżąca otrzymała z tego tytułu w okresie ostatnich sześciu miesięcy, W ww. wezwaniu wyznaczono czternastodniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca nadesłała kopię zeznania podatkowego PIT-36L za 2013 rok, w którym zadeklarowała przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł, dochód [...] zł. Innych dokumentów nie przedłożyła. Złożyła oświadczenie z dnia 24 października 2014 r., w którym podała dodatkowo, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie korzystała z pomocy społecznej, nie posiada statusu osoby bezrobotnej. W odniesieniu do nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oświadczyła, że należy ona do dzieci skarżącej, skarżąca tam mieszka i ponosi koszty miesięczne w wysokości ok. [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, że koszty sądowe sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. W formularzu PPF Skarżąca oświadczyła jedynie, że nie posiada środków. Nie podała jakichkolwiek informacji odnośnie źródeł utrzymania, wysokości posiadanych aktualnie środków na utrzymanie ani stanu majątkowego, czy rodzinnego. Dlatego referendarz sądowy uznał, że do oceny możliwości płatniczych skarżącej konieczne jest złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów i skierował do pełnomocnika skarżącej wezwanie z dnia 9 października 2014 r. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W odpowiedzi na wezwanie nadesłała zeznanie podatkowe o wysokości dochodu osiągniętego w 2013 r. ( PIT 36L), z którego wynika, że skarżąca prowadziła w 2013 r. działalność gospodarczą, w związku którą deklarowała wielomilionowe przychody ([...] zł). W zeznaniu tym zadeklarowała dochód w wysokości [...] zł, co oznacza, że średni dochód miesięczny z tego tytułu wynosił w 2013 roku brutto [...] zł. Powyższe dane wskazują bez wątpliwości, że skarżąca w 2013 roku nie należała do osób ubogich. Należy zwrócić przy tym uwagę, że Skarżąca oświadczyła wprawdzie w dniu 24 października 2014 r., że źródłem jej utrzymania nadal jest działalność gospodarcza, ale wbrew wezwaniu nie złożyła oświadczenia i nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających bieżącą wysokość dochodów z tego tytułu. Skarżąca nie przedłożyła także wyciągów z rachunków bankowych, które wskazałyby na wysokość posiadanych środków pieniężnych, którymi aktualnie dysponuje. Nie jest też znany aktualny stan majątkowy Skarżącej. Stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń wskazujących na aktualną sytuację finansową i majątkową, co w konsekwencji oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.