I SA/Sz 1137/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-11
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości w opłacie skarbowej osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, która nie posiada środków finansowych na jej uregulowanie?Ratio decidendi
Organy podatkowe nieprawidłowo odmówiły umorzenia zaległości w opłacie skarbowej, ponieważ nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy strona dysponuje środkami finansowymi na jej uregulowanie, a także błędnie zinterpretowały pojęcie interesu publicznego, utożsamiając go wyłącznie z interesem fiskalnym. Decyzja uznaniowa wymaga szczegółowego uzasadnienia i rzetelnej oceny wszystkich okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Strona, odbywająca karę pozbawienia wolności, wnioskowała o umorzenie zaległości w opłacie skarbowej za wydanie zaświadczenia, wskazując na brak środków finansowych z powodu braku odpłatnego zatrudnienia. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, powołując się na posiadanie przez stronę środków finansowych (kwota wskazana w zaświadczeniu z zakładu karnego) oraz interes publiczny. Strona odwołała się, twierdząc, że przekazała wskazane środki znajomemu i nie posiada rachunku bankowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w opłacie skarbowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpoznaniu odwołania W. N. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] odmawiającą umorzenia Stronie zaległości podatkowej w opłacie skarbowej w wysokości [...] za wydanie zaświadczenia.
Jak wynika z akt postępowania ww. decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
Strona od dnia [...] odbywa karę pozbawienia wolności i jest osadzona w Zakładzie Karnym w P. Przewidziany termin zakończenia odbywania kary przypada na dzień [...]. Z uwagi na brak odpowiednich wolnych miejsc pracy odpłatnej Strona pozostaje bez odpłatnego zatrudnienia.
Wnioskiem z dnia [...] Strona zwróciła się do Prezydenta Miasta S. o umorzenie kwoty [...] należnej z tytułu opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że nie jest w stanie opłacić tej należności, ponieważ odbywa długoletni wyrok pozbawienia wolności i nie wykonuje pracy za wynagrodzeniem. Do wniosku Strona załączyła zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego w P. z dnia [...] potwierdzające ww. twierdzenia Strony.
Pismem z dnia [...] organ I instancji wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku poprzez wypełnienie i podpisanie oświadczenia o stanie majątkowym, sytuacji materialnej i ciężarach finansowych oraz przedłożenie aktualnego zaświadczenia wydanego przez Dyrektora Zakładu Karnego o zasilaniu konta depozytowego w okresie pozbawienia wolności.
W odpowiedzi na wezwanie Strona nadesłała żądane dokumenty.
W złożonym oświadczeniu Strona wskazała, że nie posiada żadnych źródeł dochodów, nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym,
nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego, kapitałów pieniężnych ani praw majątkowych. Ponadto oświadczyła, że posiada niespłacane zobowiązania w kwocie [...] (E. S.A.) i [...] (Szpital).
Ponadto w nadesłanym zaświadczeniu wydanym przez Dyrektora Zakładu Karnego w P. dnia [...] znalazła się informacja, zgodnie z którą stan środków pieniężnych na koncie depozytowym Strony wynosi [...], akumulacja [...] oraz, że kwota [...] została przekazana na rachunek bankowy osadzonego.
Organ I instancji ww. decyzją z dnia [...] odmówił Stronie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu opłaty skarbowej w kwocie [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odwołał się do art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki w nim wskazane warunkujące umorzenie zaległości Strony. Organ uznał bowiem, że sam fakt przebywania Strony w zakładzie karnym nie przesądza o ważnym interesie Strony
w umorzeniu ww. opłaty. Organ dostrzegł, że Strona ma wprawdzie ograniczone możliwości zarobkowania, jednakże uzyskuje od Państwa wszelkie niezbędne świadczenia zapewniające podstawy funkcjonowania, poprzez co obowiązek zapłaty podatku nie będzie wiązał się z utratą przez Stronę środków niezbędnych
do zapewnienia właściwej egzystencji. Ponadto, jak wskazał organ, z uzyskanego zaświadczenia z dnia [...] wynika, że na rachunek bankowy Strony przekazana została kwota [...] a zatem Strona posiada środki finansowe pozwalające na uregulowanie zaległej opłaty skarbowej, o umorzenie której wnosi.
W ocenie organu I instancji uwzględnienie wniosku Strony byłoby sprzeczne
z interesem publicznym, naruszałoby bowiem zasadę sprawiedliwości i zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
Strona zaskarżyła odwołaniem decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania Strona wyjaśniła, że nie posiada na rachunku bankowym wskazanej przez organ I instancji a wynikającej z ww. zaświadczenia z dnia [...] kwoty
[...]. Jak dalej wskazała Strona, kwota ta został została przekazana znajomemu. Tym samym – jak oświadczyła Strona - kwota ta figuruje jedynie na karcie depozytowej, a nie stanowi kwoty rzeczywiście przez nią posiadanej. Natomiast wskazana
w zaświadczeniu kwota [...] stanowi kwotę akumulacji, z której Strona nie może korzystać.
Organ odwoławczy powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji przytoczył przepis art. 67a § 1 O.p. i podkreślił, że pojęcie ważnego interesu podatnika należy rozumieć możliwie szeroko, lecz nie wyłącznie jako dolegliwość finansową jakiej doświadcza Strona. Zdaniem organu nawet trudna sytuacja majątkowa nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości, albowiem tego rodzaju rozumowanie prowadziłoby do wniosku, że każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej spełnia przesłanki do uzyskania tej ulgi.
Organ odwoławczy wskazał również, że Strona posiada środki finansowe
na uregulowanie zaległości podatkowej w kwocie [...]. W zakresie zaopatrzenia socjalnego Strony oraz zapisów widniejących w zaświadczeniu organ powtórzył ustalenia organu I instancji. Wskazał, iż zaświadczenie wydane przez Dyrektora Zakładu Karnego stanowi dokument urzędowy, który w toku postępowania nie został przez Stronę zakwestionowany.
Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą złożoną do tutejszego Sądu.
Skarżący zwrócił się do Sądu o zrozumienie sytuacji życiowej w jakiej
się znajduje. Ponownie wskazał, że nie posiada kwoty [...], albowiem nie posiada także rachunku bankowego. Natomiast kwota [...] stanowiąca tzw. akumulację,
to środki finansowe gromadzone na czas opuszczenia zakładu karnego, którymi Skarżący nie może do tego czasu dysponować. Ponadto Skarżący podkreślił,
że w zakładzie karnym nie ma płatnej pracy oraz pozbawiony jest jakiegokolwiek wsparcia ze strony bliskich, co także uniemożliwia mu zgromadzenie potrzebnej kwoty.
Skarżący nie złożył wniosków dowodowych jednakże załączył do skargi zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] oraz wydruk – Karty depozytowej z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzę się do oceny
czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły Skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej w kwocie [...] z tytułu opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia.
Skarżący twierdzi, że nie posiada środków finansowych na zapłatę
ww. opłaty jak i nie ma możliwości ich pozyskania, albowiem odbywa karę pozbawienia wolności do [...], w zakładzie karnym brak jest odpłatnej pracy dla Skarżącego, pozbawiony jest wsparcia osób bliskich a ponadto kwota [...] - na którą powołały się organy - widnieje jedynie na kwicie depozytowym i nie jest w posiadaniu Skarżącego.
Zdaniem zaś organów Skarżący dysponuje kwotą [...], co umożliwia
mu zapłatę kwoty [...], o umorzenie której wnosi, zaś sam fakt odbywania kary pozbawienia wolności, nie może stanowić podstawy uwzględnienia wniosku Skarżącego.
Na wstępie wyjaśnić należy, że poza sporem pozostaje fakt istnienia zaległości Skarżącego w opłacie skarbowej i jej wysokość.
Przechodząc do rozpoznania istoty sprawy, Sąd wskazuje w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 i § 2 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Zwrot "może" użyty w zacytowanym przepisie oznacza, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy.
Z powyższego wynika zatem, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionej w nim ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1334/14, uznania administracyjnego nie można oczywiście rozumieć jako dowolności organu w rozstrzygnięciu sprawy. Organ nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia pełnych i precyzyjnych ustaleń, co do stanu faktycznego i oceny, czy okoliczności sprawy odpowiadają przesłankom udzielenia wnioskowanej pomocy. Uzasadniając wybór rozstrzygnięcia uznaniowego organ musi przedstawić jasną i przekonującą argumentację, zarówno co do faktów, jak i prawa. Uznając, że strona znajduje
się w sytuacji, w której możliwe jest przyznanie pomocy w trybie wskazanym w ustawie, na organie ciąży obowiązek należytego wyjaśnienia, dlaczego w ramach uznania administracyjnego odmawia jednak jej udzielenia bądź udziela w wysokości niższej niż oczekiwana przez stronę.
Ponadto, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. oznacza również, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności decyzji. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa lub odsetki za zwłokę winny zostać umorzone. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast zaskarżona decyzja "uznaniowa" podlega w pełnym zakresie badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a więc ocenie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a także czy dokonana ocena mieści się w ustalonych granicach, a wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 marca 2015 r. I SA/Po 315/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że decyzja uznaniowa, a taki charakter posiada zaskarżona decyzja, może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy, lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, a zatem organ podatkowy, w każdej sprawie indywidualnie powinien ustalić i ocenić, na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny.
Odnosząc się do kryterium "ważnego interesu podatnika" Sąd wskazuje, że kryterium to wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem wierzyciela podatkowego i które nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Oceniając sytuację podatnika należy mieć na uwadze kryteria zobiektywizowane, tj. zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Jednocześnie, "ważnego interesu podatnika" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Nadto, w wyroku z 10 marca 2010 r. sygn. I FSK 31/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, bowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków i realnych możliwości uiszczenia podatku.
Odnosząc się z kolei do drugiego z ww. kryteriów umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 i § 2 O.p. Sąd wskazuje, że zgodnie
z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze stanowiskiem, nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto kwestia istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże
się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: pierwszą - jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ rozpatrując sprawę, za każdym razem powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" powyższych wartości należy uwzględnić wszelkie istotne w danej sytuacji prawnej zasady konstytucyjne, a w szczególności sprawiedliwość, zasadę zaufania do organów państwa, zasady etyki, zasadę zabezpieczenia społecznego dla osób, które pozostają bez pracy i bez środków utrzymania bez własnej winy itp. (por. wyrok NSA z 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podzielając w całości ww. rozważania Sąd uznał, w świetle powyższego,
że stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób wyczerpujący a wydane rozstrzygnięcie okazało się przedwczesne. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy nie wyjaśniły i nie rozważyły w sposób przekonujący powodów, dla których uznały, że Skarżący dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na uiszczenie zaległości w opłacie skarbowej, tj. czy rzeczywiście dysponuje kwotą [...] wskazaną w zaświadczeniu z dnia [...] skoro twierdzi, że już dawniej
nią rozporządził.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Skarżący wskazał
i w znacznym zakresie udokumentował okoliczności dotyczące swojej aktualnej sytuacji materialnej i życiowej. Sąd przyznaje, że to po stronie zobowiązanego zabiegającego o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa
w art. 67a § 1 O.p. Równocześnie jednak Sąd podkreśla, że powyższy zakres obowiązków wnioskodawcy nie jest równoznaczny ze zwolnieniem organu podatkowego z obowiązków określonych w art. 122 i art. 187 § 1 O.p.
W ocenie Sądu, organy w żadnej mierze nie rozważyły, konsekwentnie podnoszonych przez Skarżącego, okoliczności związanych z brakiem posiadania środków finansowych, w tym kwoty [...]. Co prawda organy powołały
się na znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego
z dnia [...], jednakże wobec okoliczności podnoszonych przez Skarżącego
o braku posiadanych środków finansowych z powodu wcześniejszego rozporządzenia nimi, zaświadczenie to, w ocenie Sądu, uznać należało za niewyczerpujące. Sąd zauważa bowiem, że skoro Skarżący odbywa karę pozbawienia wolności od [...], to co najmniej nie sposób wykluczyć, że w dacie złożenia wniosku w sprawie ([...]) nie dysponował on już kwotą wskazaną w tym zaświadczeniu. Sam Skarżący wskazuje, że kwoty tej obecnie nie posiada, albowiem dawniej nią rozporządził (przekazał znajomemu). Skarżący wskazuje również,
że nie posiada także rachunku bankowego, na którym przechowywałby ww. środki finansowe.
W ocenie Sądu z treści zgromadzonego przez organy podatkowe materiału dowodowego nie wynika, aby organy dokonały ustaleń w zakresie ww. podnoszonych przez Skarżącego okoliczności oraz daty i adresata dokonanej wypłaty wskazanej w zaświadczeniu z dnia [...]. Organy nie ustaliły i nie rozważyły reguł jakie obowiązują w zakładzie karnym w zakresie umieszczania zmian na karcie depozytowej osadzonego, w związku z dokonywanymi przez niego zleceniami wypłat.
Nadto, organom podatkowym znana jest okoliczność odbywania przez Skarżącego wieloletniej kary pozbawienia wolności jak i braku wykonywania przez Skarżącego odpłatnej pracy z powodu jej braku. Organy nie kwestionowały także faktu, że Skarżący pozbawiony jest pomocy osób bliskich.
W związku z tym, że organy przy rozpatrywaniu wniosku mają obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej Skarżący znajduje się na dzień wydania decyzji w sprawie umorzenia, organ zobowiązany był do wnikliwej analizy informacji o ww. wypłacie wynikającej z zaświadczenia z dnia [...] i poczynienia w tym zakresie koniecznych ustaleń faktycznych.
Ponadto, w ocenie Sądu, rozpatrując wniosek Skarżącego organy podatkowe
nie uzasadniły w sposób wyczerpujący przyjętego założenia o braku występowania
w sprawie interesu publicznego. Organ podkreślał jedynie, że Skarżący posiada środki pieniężne w kwocie [...], które może przeznaczyć na zapłatę należnej organowi I instancji opłaty skarbowej.
Sąd podkreśla, że interes publiczny to nie tylko zapewnienie maksymalnych środków po stronie dochodów (jednostek samorządu lub państwa), ale też ograniczenie wydatków, np. na pomoc społeczną czy też na koszty związane z dochodzeniem zobowiązań. Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p. stanowią formę pomocy udzieloną przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady egzekwowania zobowiązań publicznoprawnych nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz osób zależnych od niego. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, wierzyciel nie ponosił w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe, po dokonaniu ww. rozważań i ustaleń odnoszących się do dysponowania przez Skarżącego kwotą wskazaną
w zaświadczeniu z dnia [...], powinny - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy - rozważyć, czy dalsze dochodzenie należności od Skarżącego w wysokości
[...] wraz z odsetkami w postępowaniu egzekucyjnym nie spowoduje w istocie wyższych kosztów dla społeczeństwa aniżeli umorzenie zaległości Skarżącego.
Organy podatkowe powinny ustalić i rozważyć, czy w efekcie przymusowego dochodzenia kwota zaległości Skarżącego będzie możliwa do odzyskania czy też, biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy, przymusowe jej dochodzenie będzie de facto generowało jedynie dodatkowe, nieuzasadnione koszty bezpośrednie
i pośrednie, które w efekcie poniosą wszyscy współobywatele.
Sąd nie mógł nie zauważyć, że zobowiązanie Skarżącego wynika
z zainicjowanego przez Skarżącego postępowania o wydanie zaświadczenia przez Prezydenta Miasta S., jednak ustawodawca nie przewidział w art. 67a § 1 O.p. ograniczenia w postaci braku bezpośredniego przyczynienia się do powstania zobowiązania podatkowego. W związku z tym, organ podatkowy nie jest pozbawiony możliwości wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, nawet jeśli zaległość podatkowa powstała z przyczyn leżących bezpośrednio po stronie podatnika.
Odnosząc się do powyższych rozważań Sąd podkreśla, iż organy podatkowe powinny mieć na względzie, że wprawdzie instytucja umorzenia powinna być stosowana wyjątkowo, to jednak okoliczność ta nie może prowadzić do praktycznego wyeliminowania jej stosowania, uczynienia jej instytucją martwą, poprzez ogólnikowe powoływanie się tylko na określone kategorie prawne, bez dokonywania rzetelnej oceny ich występowania w konkretnej sprawie.
Reasumując, Sąd uznał, że organy podatkowe dokonały błędnej wykładni art. 67a § 1 pkt 3 O.p., bowiem utożsamiły interes publiczny z jednostronnie i wybiórczo rozumianym interesem fiskalnym. Powyższe uchybienie skutkowało brakiem wyjaśnienia i rozważenia przez organy rozpoznawanej sprawy w stopniu wystarczającym dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Powyższe skutkowało naruszeniem art. 121, art. 122, art. 124 art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., Sąd wskazuje, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uwzględni uwagi Sądu przestawione w niniejszym uzasadnieniu, dotyczące rozumienia przesłanek przedmiotowej ulgi. W szczególności rozważy zasadność zastosowania ulgi mając na względzie to, że pojęcie interesu publicznego nie może być postrzegane wyłącznie jako interes fiskalny. Nadto, oceniając ważny interes Skarżącego organ ponownie rozważy, czy aktualna sytuacja ekonomiczna i życiowa Skarżącego pozwala, i w jakiej części, na możliwość spłaty zaległości.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło