I SA/Sz 114/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu - adwokata P. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie ze skargi M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek Wyrokiem z dnia 17 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 114/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2012 r. Nr [...]. Wskazane orzeczenie zostało doręczone skarżącej 4 lipca 2013 r., a stało się prawomocne od 6 sierpnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w Szczecinie pismem z dnia 23 października 2013 r. delegowała do zastępstwa z urzędu adwokata R. Fl. Pełnomocnik pismem z dnia 20 listopada 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dołączając do niego taką opinię z dnia 20 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 14 stycznia 2014 r. odrzucił przedmiotowy wniosek z uwagi na jego niedopuszczalność, zaś w dniu 6 marca 2014 r. Sąd oddalił wniosek adwokata R. F. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w Szczecinie pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. poinformowała Sąd o zmianie pełnomocnika z urzędu dla skarżącej w sprawie. Rada w miejsce adwokata R. F. wyznaczyła adwokata P. K., który następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 114/13. Wskazany adwokat zwrócił się także o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Wniosek zawiera oświadczenie, że opłaty za udzieloną pomoc prawną nie zostały uiszczone w całości ani w części oraz, że opinia została wysłana do skarżącej listem poleconym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wyznaczony z urzędu adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej zwanej: "P.p.s.a."). Bezspornym jest, iż do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy także sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do przepisu § 18 ust. 1 pkt. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmują także stawkę za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Za opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać rozwinięte stanowisko adwokata wyrażone na piśmie, zawierające ocenę prawną danego stanu faktycznego, sporządzone w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie. Przedmiotową opinię sporządza pełnomocnik strony w oparciu o otrzymany odpis uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia, w którym sąd przedstawia stan faktyczny sprawy, stanowisko skarżącego, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W sytuacji, gdy ustanowiony pełnomocnik nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu, po uzgodnieniu stanowiska z mocodawcą, ma prawo do zaskarżenia orzeczenia poprzez złożenie skargi kasacyjnej. W innym wypadku powinien złożyć opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 30 dni i rozpoczyna bieg w dacie doręczenia legitymowanemu podmiotowi odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem (art. 177 § 1 P.p.s.a.). Wymieniony termin pozwala na zapoznanie się pełnomocnika z motywami rozstrzygnięcia Sądu i na podjęcie decyzji co do dalszej drogi postępowania. Skarga kasacyjna złożona po terminie nie ma mocy prawnej i podlega odrzuceniu (art. 178 P.p.s.a.). W związku z powyższym należy uznać, iż również opinia prawna, jako alternatywna wobec skargi kasacyjnej, sporządzona z przekroczeniem tego terminu, nie ma mocy prawnej. Reprezentowanie strony polega na dokonywaniu czynności w sprawie tzn. w toku jej trwania, a nie po jej prawomocnym zakończeniu. Wskazać należy, że adwokat obowiązany jest wykonywać czynności zawodowe zgodnie z obowiązującymi przepisami, według najlepszej woli i wiedzy, uczciwie, rzeczowo i z należytą starannością. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 6 sierpnia 2013 r. Drugi wyznaczony w sprawie pełnomocnik sporządził kolejną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 114/13, w dniu 29 kwietnia 2014 r. i przedłożył ją w Sądzie w dniu 30 kwietnia 2014 r. (data nadania na poczcie), a więc kilka miesięcy po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona przez pełnomocnika po upływie niemalże dziesięciu miesięcy od dnia otrzymania przez skarżącą wyroku wraz z uzasadnieniem nie stanowi czynności prawnej, za którą należy się wynagrodzenie, gdyż sprawa została już prawomocnie osądzona. W związku z czym wszelkie czynności w niej podejmowane nie mogą mieć mocy prawnej. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia strona nie potrzebuje już pomocy prawnej w prowadzeniu sprawy, gdyż sprawa nie wymaga już podejmowania czynności. W ocenie Sądu zarówno skarga kasacyjna jak i opinia o braku podstaw do jej wniesienia powinna zawierać wymogi przewidziane dla pism procesowych (formalne) oraz wymogi o charakterze merytorycznym (materialne). Jednym z wymogów formalnych jest właśnie termin na dokonanie czynności. Niespełnienie tego wymogu powoduje, że dana czynność jest bezskuteczna. Abstrahując od powyższego, należy pamiętać, iż zarówno sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej jak i sporządzenie i doręczenie mocodawcy opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma na celu wyłącznie ochronę interesu prawnego mocodawcy (podstawowy cel instytucji prawa pomocy). W przypadku opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej poinformowanie mocodawcy w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej o braku podstaw do jej wniesienia ma na celu ostrzeżenie mocodawcy o bezzasadności wnoszenia środka zaskarżenia, a tym samym ochronę mocodawcy przed ponoszeniem zbędnych kosztów postępowania oraz - jeżeli mocodawca nie zgadza się z opinią (co wyraźnie wynika z akt niniejszej sprawy) – umożliwienie mu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej po uprzednim wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi i skorzystaniu z usług innego profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego na jego wniosek może wyznaczyć Okręgowa Rada Adwokacka w ramach przyznanego stronie przez sąd prawa pomocy. Z tych też względów należało uznać, iż sporządzenie opinii prawnej po tak długim czasie od dnia otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem i po uprawomocnienia się orzeczenia realnie nie daje skarżącej już możliwości skorzystania w ramach przyznanego jej prawa pomocy z usług innego adwokata, który podjąłby się sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Przesądzenie, iż sporządzenie i przedłożenie mocodawcy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie niemalże dziesięciu miesięcy od dnia otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem (od 4 lipca 2013 r.) i niemal dziewięciu miesięcy po uprawomocnieniu się wyroku nie miało charakteru pomocy prawnej udzielonej w sprawie, skutkowało nieuwzględnieniem wniosku adwokata o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podsumowując, podkreślić należy, iż Sąd, rozstrzygając o kosztach wynagrodzenia pełnomocnika za udzieloną pomoc prawną musi mieć na względzie, czy owa pomoc prawna była celowa, udzielona słusznie i zasadnie, czy też jak w przedmiotowej sprawie, pomoc prawna była zupełnie nieprzydatna i bezcelowa dla mocodawcy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 250 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Niezależnie od powyższego, nadmienić należy, że zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10 prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 P.p.s.a., obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. Pełnomocnik został powiadomiony o wyznaczeniu go z urzędu m.in. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 114/13 pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. Powyższa okoliczność jest istotna z tego względu, że skarżąca M. T. złożyła w tutejszym Sądzie dwie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wydaniem wyroku z dnia 17 maja 2013 r. Przy czym, w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 510/13 Sąd stwierdził niedopuszczalność tej skargi jako złożonej przedwcześnie i orzeczenie w tej sprawie jest prawomocne od dnia 6 sierpnia 2013 r. Natomiast sprawa zainicjowana skargą o wznowienie z dnia 14 stycznia 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 287/14 jest w toku.