I SA/Sz 114/14

Dnia 9 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 9 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. R. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia 29 listopada 2011 r. Nr XI/60/11 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat pobranych za korzystanie z cmentarzy komunalnych i urządzeń cmentarnych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. I. R. – dalej: "Skarżąca" pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Rady Gminy B. z dnia 29 listopada 2011 r. Nr XI/60/11 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat pobranych za korzystanie z cmentarzy komunalnych i urządzeń cmentarnych. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Uzasadniając swój wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że skarga jest przedwczesna, tj. wniesiona bez uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa (Skarżąca nie wezwała Rady Gminy B. do usunięcia naruszenia prawa w zakresie uchwały z dnia 29 listopada 2011 r. nr XI/60/2011). Zarządzeniem z dnia 10 lutego 2014 r. Sąd zobowiązał Skarżącą do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpała środek zaskarżenia poprzez skierowanie do Rady Gminy B. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 12 lutego 2014 r. W piśmie z dnia 18 lutego 2014 r. Skarżąca złożyła: - wyjaśnienia zatytułowane "Uzupełnienie stanowiska powódki", - pismo Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej z dnia 20 czerwca 2013 r., - pismo Skarżącej skierowane do Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej z dnia 27 czerwca 2013 r., - pismo stanowiące odpowiedź Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej z dnia 5 lipca 2013 r. Ponadto Skarżąca zawarła w piśmie z dnia 18 lutego 2014 r. stanowisko w związku z wezwaniem Sądu z dnia 10 lutego 2014 r., w którym zakwestionowała zasadność wezwania do wykazania, że przewidziany prawem tryb został wyczerpany. Zarządzeniem z dnia 21 marca 2014 r. Sąd wezwał pełnomocnika Organu do złożenia: - pisma Skarżącej z dnia 10 czerwca 2013 r., o którym mowa w piśmie Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej z dnia 20 czerwca 2013 r. znak:[...] , - protokołu z przebiegu posiedzenia Komisji Rewizyjnej z dnia 27 czerwca 2013 r., - pisma zawierającego odpowiedź organu na ww. pismo Skarżącej z dnia 10 czerwca 2013 r. - jeżeli takie pismo zostało skierowane do Skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie organ przedłożył pismo Skarżącej zawierające skargę na działanie Wójta Gminy B. oraz wniosek o skontrolowanie przez Radę Gminy B. istoty sporu toczącego się pomiędzy Skarżącą, a Wójtem Gminy B., w oparciu o przepis art. 18a ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) – dalej: "u.s.g.". Organ złożył, także protokołów nr 5/13 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej odbytego w dniu 27 czerwca 2013 r., a także pisma Przewodniczącego Rady Gminy B. dotyczące zmiany terminu załatwienia sprawy zainicjowanej przez Skarżącą. Ponadto organ przedłożył uchwałę nr XXIX/162/13 Rady Gminy B. z dnia 26 września 2013 r. w sprawie rozstrzygnięcia skargi I. R. na działanie Wójta Gminy B. wydaną na podstawie art. 18 ust. 2pkt 15 u.s.g. w związku z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i § 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. z 2002 r. Nr 5, poz. 46). W uzasadnieniu organ wskazał, że w skardze na działanie Wójta Gminy B. zawarte zostały trzy zarzuty, dotyczące: - nienależnie naliczonej opłaty za grób na cmentarzu komunalnym w miejscowości B., - wielokrotnie składanych do Wójta Gminy pism związanych z naliczaniem opłaty, które pozostały bez odpowiedzi, - nieterminowego przekazania przez Wójta Gminy odwołania od pisma z dnia 8 lutego 2013 r. w sprawie naliczania opłaty do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) – dalej: "u.s.g." stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z treści ww. przepisu wynika, że skuteczność wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, podjętą w sprawach z zakresu administracji publicznej, zależy od uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać przy tym trzeba, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być skierowane do właściwego organu, czyli tego, który wydał zaskarżony akt. Celem tej regulacji jest bowiem umożliwienie organowi administracji publicznej dokonania autokontroli podjętego aktu i ewentualnej jego korekty, bez potrzeby wszczynania postępowania przed sądem administracyjnym. Przyjmuje się, że o ile ustawodawca nie stanowi inaczej, organowi, który ma prawo do ustanowienia określonego aktu, przysługuje również kompetencja do jego zmiany lub uchylenia. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca nie dopełniła powyższego obowiązku. Świadczy o tym treść pisma z dnia 9 czerwca 2013 r., które dotyczy skargi na działalność Wójta Gminy B. oraz istniejącego pomiędzy I. R., a organem sporu w przedmiocie zasadności naliczenia opłaty za grób na cmentarzu komunalnym oraz terminowości załatwiania spraw i udzielania odpowiedzi przez organ. Powyższe potwierdza, także protokół nr 5/13 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej odbytego w dniu 27 czerwca 2013 r., a także uchwała nr XXIX/162/13 Rady Gminy B. z dnia 26 września 2013 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy B. Organ potwierdził, że Skarżąca wniosła do organy skargę w trybie przepisów o skardze, tj. art. 227 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a.", wydając ww. uchwałę na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w związku z art. 229 pkt 3 k.p.a. i § 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. z 2002 r. Nr 5, poz. 46). Skoro Skarżąca nie wyczerpała trybu warunkującego możliwość zaskarżenia do Sądu aktu prawa miejscowego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", należało orzec, jak na wstępie. Jednocześnie w pkt. 2 postanowienia, w odpowiedzi na złożony przez Skarżącą w piśmie z dnia 17 lutego 2014 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, Sąd orzekł o jego oddaleniu. Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na przepisie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skarga jest natomiast oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uznania żądania strony skarżącej. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał skargę za niedopuszczalną z powodu nie wyczerpała trybu warunkującego możliwość zaskarżenia do sądu aktu prawa miejscowego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. W takich okolicznościach skarga odpowiada wymogom skargi oczywiście bezzasadnej i przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 247 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt. 2 sentencji postanowienia, odstępując jednocześnie od analizy przedłożonego przez Skarżącą urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk "PPF"), ze względu na bezcelowość tej czynności.