I SA/Sz 1191/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] z dnia 21.05.2014 r., prowadzi egzekucję z majątku A.W. Obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym dotyczy zaległości z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych za styczeń 2014 i wynika z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 03.04.2014 r. nr [...] . W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 29.05.2014 r. skierowano egzekucję do wierzytelności z rachunku bankowego strony zaś odpis tytułu wykonawczego doręczono stronie wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Ponadto w celu zabezpieczenia zaległości podatkowych strony organ egzekucyjny skierował do Sądu Rejonowego wniosek o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na udziale należącym do strony w nieruchomości[...] , położonej w Ś. [...] W dniu 12.06.2014 r. Sąd Rejonowy dokonał wpisu ww. hipoteki zgodnie z wnioskiem. Strona zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, w oparciu o przesłankę z art. 33 pkt 1) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej "u.p.e.a.") zarzucając nieistnienie zobowiązania co do zasady. W ocenie strony zobowiązanie podatkowe wynikające z powołanej w tytule wykonawczym decyzji, z powodu uchybień proceduralnych nie powstało w związku z czym nie może być egzekwowane. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 18.07.2014 r., znak:[...], wydanym w trybie art. 34 § 4 u.p.e.a., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Na powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji strona złożyła zażalenie, w którym podtrzymała zgłoszony zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowego. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 12.08.2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Na rozstrzygnięcie organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 29 § 1 u.p.e.a. - poprzez niezbadanie przez organ egzekucyjny niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, - art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuznanie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy egzekwowane zobowiązanie nie istnieje. W uzasadnieniu zarzutów skarżący ponownie wskazał, że egzekwowane zobowiązanie nie istnieje. Podtrzymał stanowisko, że z powodu uchybień proceduralnych, których dopuściły się organy podatkowe obu instancji, zobowiązanie podatkowe wynikające z ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w ogóle nie powstało i nie ma żadnych podstaw do prowadzenia egzekucji. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia istnienia zobowiązania skarżącego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych za styczeń 2014. Okoliczność nieistnienia ww. należności skarżący podniósł jako zarzut z art. 33 pkt 1) u.p.e.a. w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym. Organ podkreślił, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w przedmiotowej sprawie jest ww. ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej ustalająca skarżącemu podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości [...] zł, od której to decyzji skarżący wniósł skargę do WSA w Szczecinie w związku z czym prawidłowość decyzji stanowiącej podstawę egzekucji będzie podlegać kontroli sądowej. Organ podniósł ponadto, iż rozstrzyganie merytoryczne kwestii związanej z istnieniem należności postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne, bowiem zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a. jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej, z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zarzutu. W ocenie organu, wynika z tego, że w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązany nie może kwestionować treści obowiązku, który podlegał merytorycznemu badaniu w innym postępowaniu administracyjnym. Organ wskazał także, iż w sytuacji gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem z pominięciem uzyskania stanowiska wierzyciela (art. 34 § 1a u.p.e.a.) wydaje jedno postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a. Organ II instancji podniósł, że w ocenie organu użyty w przepisie art. 34 § 4 u.p.e.a. zwrot "wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów" dopuszcza również rozstrzygnięcie przez organ egzekucyjny o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Jednakże fakt, że organ I instancji w sentencji ww. postanowienia rozstrzygnął o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony nie ma wpływu na wynik postępowania, bowiem taki wpływ miałoby tylko uznanie zarzutu za uzasadniony, co wynika z art. 34 § 4 u.p.e.a. Konsekwencją uznania zarzutu za niedopuszczalny bądź nieuzasadniony jest bowiem dalsze kontynuowanie egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym, jak stanowi art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia istnienia zobowiązania z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych za styczeń 2014 r. Okoliczność ta została podniesiona przez skarżącego jako zarzut z art. 33 pkt 1) u.p.e.a. Stosownie bowiem do treści tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie egzekucyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie, albo nieistnienie obowiązku. W przedmiotowej sprawie jednak podstawą wystawienia ww. tytułu wykonawczego wobec skarżącego była ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 03.04.2014 r. nr [...] którą zreformowano decyzję organu I instancji w ten sposób, że ustalono skarżącemu podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości [...] zł. Od decyzji organu odwoławczego została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 671/14 skargę tę oddalił. Tym samym kwestia istnienia obowiązku wskazanego w tytule egzekucyjnym była przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym oraz sądowym. Obecnie rozstrzyganie merytoryczne kwestii związanej z istnieniem należności w toku postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne, bowiem zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a. jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej, z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązany nie może kwestionować treści obowiązku, który podlegał merytorycznemu badaniu w innym postępowaniu administracyjnym i sądowym. Także sąd nie może badać w ramach kontroli sądowej rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego po raz kolejny merytorycznie sprawy dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych, takie badanie stanowiło by naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Rację należy przyznać organowi drugiej instancji również co do tego, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, to wydaje jedno postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a z pominięciem uzyskania stanowiska wierzyciela, oraz co do tego, że okoliczność, iż organ pierwszej instancji w sentencji ww. postanowienia wydał rozstrzygnięcie o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony nie miała wpływu na wynik postępowania. Taki wpływ ewentualnie miałoby tylko uznanie zarzutu za uzasadniony, co wynika z art. 34 § 4 u.p.e.a. Uznanie zarzutu za niedopuszczalny bądź nieuzasadniony prowadzi bowiem do tego samego skutku, czyli do dalszego kontynuowania egzekucji. W konsekwencji wskazać należy, że skoro kwestia zasadności wymierzenia podatku podlegała ocenie w odrębnym postępowaniu administracyjnym i dalej sądowym, tym samym zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku, jako niedopuszczalny nie może zostać uznany za uzasadniony. Ponadto zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W rozumieniu ww. przepisu badanie przez organ dopuszczalności egzekucji administracyjnej powinno obejmować w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1999 r, sygn. akt I SA/Po 2576/98) jednakże w ramach ww. czynności organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, bowiem badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniałoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego. W konsekwencji powyższego Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia art. art. 29 § 1 u.p.e.a. jak i art. 33 pkt 1) u.p.e.a. Mając na uwadze powyższej przytoczone względy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.