I SA/Sz 1206/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia 30 września 2016 r. znak [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad i grudzień 2014 r. p o s t a n a w i a: odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący R.S. , w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazał w uzasadnieniu wniosku, że obecnie jest zatrudniony na umowę o pracę w autokomisie na ¼ etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Zwracając uwagę na wysokość wpisu od skargi i niewielkie dochody, brak majątku, czy oszczędności, stwierdził że nie ma możliwości jej uiszczenia. Podał, że obecnie mieszka na terenie ogrodów działkowych; ponosi w zasadzie jedynie wydatki na żywność. Z oświadczenia wynikało, że nie ma osób prowadzących ze Skarżącym wspólne gospodarstwo domowe. Przedstawione wyżej oświadczenie Skarżącego, okazało się niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych, dlatego wezwaniem referendarza sądowego z dnia 13 stycznia 2017 r., sporządzonym z uwzględnieniem danych wynikających z akt sprawy, Skarżący został zobowiązany do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz do złożenia dodatkowych oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało: 1) zeznanie podatkowe Skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2015 roku albo zaświadczenia właściwego organu podatkowego o nieskładaniu zeznania podatkowego, 2) zaświadczenie pracodawcy Skarżącego potwierdzającego wysokość wynagrodzenia z okresu ostatnich sześciu miesięcy, 3) wyciągi z wszystkich rachunków bankowych Skarżącego za okres od 1 listopada 2016 r. do 12 stycznia 2017 r. 4) dodatkowe oświadczenie, czy Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, jeśli tak, referendarz sądowy zobowiązał do nadesłania zeznania podatkowego żony Skarżącego za 2015 rok oraz informacji o aktualnych źródłach i wysokości dochodu żony Skarżącego z dokumentami to potwierdzającymi za okres ostatnich sześciu miesięcy albo wyroku rozwiązującego małżeństwo Skarżącego z S.S., 5) dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych przez Skarżącego wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, 6) zaświadczenie właściwej ds. zdrowia jednostki organizacyjnej gminy, czy Skarżący (jego rodzina) korzystał (korzysta) w okresie ostatnich sześciu miesięcy z pomocy społecznej i jaka była wysokość udzielonej pomocy w tym okresie, czy ubiegał się o jej przyznanie w tym okresie; 7) dokumenty potwierdzające sprzedaż nieruchomości Skarżącego w okresie ostatnich dwóch lat lub dodatkowego oświadczenia o sposobie korzystania z nieruchomości Skarżącego wskazanej podczas przesłuchania w dniu 14 stycznia 2016 r. (połowa domu typu bliźniak o wartości [...] tys. zł), W ww. wezwaniu wyznaczono czternastodniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącemu na wskazany adres do korespondencji w dniu 1 lutego 2017r. Wyznaczony tym wezwaniem 14-dniowy termin upłynął bezskutecznie 15 lutego 2017 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W formularzu Skarżący wskazał, że otrzymuje niewielkie dochody ([...] zł), prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszkając aktualnie na ogródkach działkowych, nie ma żadnego majątku ani oszczędności. Powyższe dane, w zestawieniu chociażby z danymi wynikającymi z akt sprawy, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego w sprawie. Dlatego został on wezwany w piśmie z dnia 13 stycznia 2017 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić i potwierdzić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek Skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie potwierdził on wymaganych informacji, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Nie jest bowiem znany aktualny stan rodzinny, majątkowy i finansowy Skarżącego, w tym wysokość ewentualnych oszczędności. Skarżący nie potwierdził podanej we wniosku wysokości dochodów oraz ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem siebie i rodziny. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie jest możliwe ustalenie na podstawie akt sprawy czy i ewentualnie w jakim zakresie Skarżący jest w stanie partycypować w kosztach sądowych w sprawie oraz w dwóch pozostałych, zawisłych z jego skarg (sygn. akt I SA/Sz 1205/16, I SA/Sz 1207/16), w których należne wpisy od skarg wynoszą łącznie [...] zł. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.