I SA/Sz 121/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-03-14

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która nie została jeszcze doręczona stronie, może zostać zmieniona przez organ wydający, a jeśli tak, to jakie są tego konsekwencje prawne?
Ratio decidendi
Organ administracyjny, który wydał decyzję, nie jest nią związany do chwili jej doręczenia stronie. Oznacza to, że do momentu doręczenia decyzja może zostać zmieniona przez organ, a nawet zastąpiona nową decyzją. Dopiero doręczenie decyzji stronie powoduje, że staje się ona wiążąca zarówno dla organu, jak i dla strony, i wywołuje skutki prawne.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Organ pierwszej instancji wydał decyzję przyznającą płatność, jednak następnie stwierdzono nieprawidłowości w powierzchniach zadeklarowanych przez rolnika. Po postępowaniu odwoławczym, organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję o pomniejszeniu płatności. Rolnik zaskarżył decyzję organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i wadliwe ustalenie powierzchni.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2016 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę. W dniu 28 marca 2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S wpłynął wniosek R T o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Organ pierwszej instancji wydał w dniu 13 listopada 2013 r. decyzję nr [...], w której przyznał rolnikowi płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013 w wysokości [...] zł. Powyższą decyzję odebrała M G w dniu 14 listopada 2013 r. Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. rolnik wniósł na podstawie art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego o stwierdzenie ww. decyzji z dnia 13 listopada 2013r. Zdaniem rolnika, organ oparł ww. decyzję o wadliwą powierzchnię PEG. Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 28 kwietnia 2015 r. postanowienie nr [...], w którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ww. decyzji z dnia 13 listopada 2013 r. Rolnik złożył zażalenie na ww. postanowienie. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 26 czerwca 2015 r. postanowienie nr [...], w którym uchylił ww. postanowienie z dnia 28 kwietnia 2015 r i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 7 sierpnia 2015 r. decyzję nr [...],w której odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 13 listopada 2013 r. (organ podał błędną datę 13 listopada 2015 r., lecz nie było wątpliwości, że chodziło o decyzję z dnia 13 listopada 2013 r.). W uzasadnieniu ww. decyzji Dyrektor ARiMR podał, że z akt sprawy nie wynikało, żeby rolnik ustanowił pełnomocnika w osobie M G, której organ pierwszej instancji doręczył decyzję z dnia 13 listopada 2013 r. skierowaną do rolnika. Zdaniem organu, ww. decyzja z dnia 13 listopada 2013 r. nie została doręczona rolnikowi i nie weszła do obrotu prawnego. Skutkiem powyższego był brak możliwości stwierdzenia nieważności ww. decyzji, gdyż decyzja taka nie istnieje w sensie prawnym. Organ pierwszej instancji wydał w dniu 28 września 2015 r. decyzję nr [...], w której przyznał rolnikowi płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013 wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że: 1. powierzchnia użytkowana rolniczo działki nr [...] obręb C wynosi [...] ha w związku z czym pomniejszono powierzchnię działki rolnej [...] zadeklarowanej jako JPO –owies z [...] ha na [...] ha; 2. powierzchnia użytkowana rolniczo działki ewidencyjnej nr [...]obręb C wynosi [...] ha w związku z czym pomniejszono powierzchnię działki rolnej [...] zadeklarowanej jako JPO- łubin żółty z [...] ha na [...] ha; 3. powierzchnia użytkowana rolniczo działki ewidencyjnej nr [...] obręb C wynosi [...] ha w związku z czym pomniejszono powierzchnię działki rolnej [...] zadeklarowanej jako JPO- łubin żółty z [...] ha na [...] ha. Organ podał, że ww. powierzchnia został ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.10.2009 r., str.16 ze zm.), dalej "rozporządzenie Rady nr 73/2009". Organ wskazał, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wariant 2.1.-uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności wynosiła [...] ha. Organ podał, że zgodnie z art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r., str. 8) w przypadku, gdy obszar zadeklarowany przekracza obszar stwierdzony płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Organ wskazał, że wobec stwierdzonych uchybień łączna kwota zmniejszeń wynosiła [...] zł. Rolnik złożył odwołanie od powyższej decyzji i wskazał, że ww. płatność przyznano mu w oparciu o powierzchnię PEG ustaloną o system informacji geograficznej i zdjęcia obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne. Wskazał, że zadeklarował powierzchnie poszczególnych działek na podstawie danych pochodzących z ARiMR, jak i pomiarów fizycznych tych działek. Zdaniem rolnika, organ pierwszej instancji sam sobie zaprzeczył co do dokładności pomiarów z systemu informacyjnego, gdyż w poprzedniej decyzji z dnia 13 listopada 2013 r. podał inne powierzchnie działek niż obecnie. W ocenie rolnika, oparcie się przez organ na wadliwie określonej powierzchni PEG stanowiło naruszenie obowiązujących przepisów prawa i wyczerpało przesłanki z art. 156 Kpa. Rolnik wniósł o przeprowadzenie kontroli na miejscu jego gospodarstwa. Organ odwoławczy wydał w dniu 22 grudnia 2015 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy. Organ podał, że płatność została rolnikowi pomniejszona ze względu na fakt, iż po skorygowaniu powierzchni zadeklarowanej we wniosku do powierzchni ewidencyjno - gospodarczej części zadeklarowanej działki rolnej, powstała różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Powierzchnia ewidencyjno - gospodarcza działek rolnych ustalona została w oparciu o analizę danych dotyczących działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne, zawartych w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS), o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009, zgodnie z którym system ten ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, korzystając przy tym z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Zgodnie z art. 28 pkt. 1 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1237/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L 316 z 2.12.2009 r., str. 65) dalej "rozporządzenie Komisji nr 1122/2009", kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady nr 73/2009, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym dotyczącym zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów do pomocy. Organ podał, że jako podmiot realizujący płatności w ramach płatności rolnośrodowiskowych -obowiązana do weryfikacji warunków kwalifikowalności wniosków o płatność za pomocą zintegrowanego systemu administrowania i kontroli, w skład którego wchodzi m. in. system identyfikacji działek rolnych (art. 14, art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009), dysponuje oprogramowaniem informatycznym umożliwiającym przestrzenną obserwację zdjęć lotniczych, umożliwiającym z dokładnością do 0,50 m określać granice mierzonych obiektów i właśnie tę możliwość wykorzystuje w przeprowadzanej przez pracowników ARiMR kontroli administracyjnej. W sprawie wniosku rolnika o przyznanie płatności, podczas wizualizacji działek ewidencyjnych na których położone są działki rolne D oraz E, organ odwoławczy wykonał pomiar powierzchni kwalifikującej się do objęcia systemem pomocy przy zachowaniu norm w rozumieniu art. 2 pkt 34 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. W wyniku tego działania organ odwoławczy uzyskał wartość powierzchni działki rolnej D oraz E, ustalona przez organ pierwszej instancji. Organ dokonał weryfikacji materiału graficznego dołączonego do wniosku rolnośrodowiskowego z dnia 28 marca 2013 r. oraz dostępną w systemie ZSZiK ortofotomapą cyfrową i stwierdził, że wyłączenia na działce rolnej D, które dokonane w materiale graficznym przez producenta rolnego odpowiadają wyrysowi na ortofotomapie, na podstawie której ustalono maksymalną powierzchnię kwalifikowaną do płatności. Organ odwoławczy stwierdził, że na działce rolnej E - działce ewidencyjnej nr [...] znajdowała się droga technologiczna, która została przez rolnika na załączniku graficznym włączona do powierzchni kwalifikującej się do otrzymania wsparcia. Powierzchni tej drogi została przez organ pierwszej instancji wyłączona z płatności, albowiem jej szerokość przekraczała 2m. Organ wskazał, że do powierzchni działki rolnej, kwalifikującej się do płatności można zaliczyć obiekty położone w obrębie działki rolnej, takie jak żywopłoty, pasy zadrzewień, ściany tarasów, nieutwardzone drogi dojazdowe wydzielone w obrębie działek rolnych oraz mury, które tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m, i które nie stanowią odrębnej działki ewidencyjne (art. 34 ust. akapit drugi rozporządzenia Komisji nr 1122/2009). Organ podał, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której to wyrysowana droga technologiczna na załączniku graficznym wbrew przedstawionemu opisowi przez producenta przekracza szerokość 2 metrów. Jeżeli więc na działce E, na której rolnik deklarował uprawę łubinu znajduje się droga technologiczna przekraczająca szerokość 2 metrów to konieczne było, w świetle ww. przepisu tę część działki wykluczyć z prawa płatności. W odniesieniu do pozostałych działek rolnych organ odwoławczy, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że ustalone przez organ pierwszej instancji powierzchnie kwalifikujące się do przyznania płatności w oparciu o system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009, określone zostały prawidłowo. System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Organ podał, że dostępna w systemie ZSZiK ortofotomapa cyfrowa tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowi i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni. Organ podał, że zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej z 2009 r., w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit.c rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Organ, ustosunkowując się do żądania o przeprowadzenie kontroli na miejscu wyjaśnił, że przeprowadzenie czynności kontrolnych na gruntach objętych wnioskiem o płatność na rok 2013, byłoby działaniem bezzasadnym z uwagi upływ czasu. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja wydana przez organ pierwszej instancji z dnia 13 listopada 2013 r. nie została doręczona rolnikowi i nie weszła do obrotu prawnego, a przez to nie wywołała żadnych skutków prawnych. Wobec czego organ nie znalazł podstaw do odniesienia się do decyzji, która nie weszła do obiegu prawnego. Rolnik złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Rolnik wskazał, że toku postępowania administracyjnego organ naruszył przepisy procesowe, w tym uniemożliwił mu składanie wniosków dowodowych, odmówiono mu przeprowadzenia wskazanych wniosków dowodowych, nie zawiadomiono go o ponownym wszczęciu postępowania, nie zakreślono mu terminu do składania wniosków, nie zakreślono mu terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Sąd wskazał, co następuje: Spór w sprawie dotyczył wysokość przyznanej rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Na wstępie należy rozważyć czy organ administracyjny w okresie pomiędzy sporządzeniem decyzji administracyjnej, a przed wprowadzeniem jej do obrotu prawnego organ może zmienić jej treść. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W orzecznictwie i literaturze występują różnice zdań na temat możliwości zmiany decyzji sporządzonej, ale nie doręczonej (ogłoszonej) stronie. W piśmiennictwie wypowiedziano pogląd, że decyzja przed doręczeniem (ogłoszeniem) może być zmieniana nawet kilkakrotnie, choćby była sporządzona na piśmie i podpisana (J. Jendrośka (w:) J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. J. Borkowski, Warszawa 1989; Aneks 1991, s. 211). Pogląd ten bywał krytykowany (M. Jaśkowska /A. Wróbel, Kodeks Postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 687), jednak bez przekonywującego uzasadnienia. W pracy G. Łaszczyca/ Cz.Martysz/ A.Matan w "Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz" LEX 2010 komentarz do art. 110 Kpa wypowiedziany jest pogląd następujący: "Dopiero jednak doręczając decyzję organ administracji zamyka sobie możliwość jakiejkolwiek zmiany decyzji, jest ona bowiem poza zasięgiem jego możliwości". Można zatem przypuszczać, że w ocenie autorów, do chwili doręczenia decyzji jej zmiana jest dopuszczalna. W uchwale 7 sędziów z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00 (ONSA 2001 z. 2, p. 56), NSA wskazał, że decyzja administracyjna jest aktem zewnętrznym będącym oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur organizacyjnych i stworzenia adresatowi rozstrzygnięcia możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia woli. Dopóki decyzja nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem nie wywierającym żadnych skutków. Fakt, że organ administracji do chwili doręczenia stronie lub ogłoszenia decyzji nie jest nią związany oznacza, że do tego momentu sporządzona już decyzja może zostać przez ten organ zmieniona, a zatem pozbawiona jest jeszcze przymiotu stabilnego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Zdaniem Sądu, stosownie do art. 110 Kpa, organ, który wydał decyzję jest nią związany od chwili doręczenia (ogłoszenia). Zatem organ do chwili doręczenia nie będąc związany decyzją ma możliwość dokonania w niej zmian. Sporządzona, ale nie doręczona decyzja, nie wiąże bowiem organu (a contrario z treści art. 110 Kpa). Przyjęcie poglądu przeciwnego powodowałoby, że art. 110 Kpa traciłby jakiekolwiek praktyczne znaczenie, bowiem cóż z tego, że decyzja zgodnie z brzmieniem przepisu wiąże organ od chwili doręczenia, skoro także do tej chwili organ nie mógłby swojej własnej decyzji zmienić. Brak związania organu decyzją podjętą, ale nie doręczoną, oznacza m.in. to, że organ może decyzję zmienić i wydać nową. Zauważyć także należy, iż przestrzeganie niedopuszczalności zmiany decyzji nie wprowadzonej do obrotu (zatem decyzji, o której nikt nie wie) nie mogłoby być w żaden sposób kontrolowane, ani też egzekwowane. Z tego właśnie względu, zgodnie z art. 110 Kpa, dopiero decyzja wprowadzona do obrotu (doręczona, zakomunikowana stronie) wiąże organ, który ją wydał. Decyzja niedoręczona (nie wprowadzona do obrotu) w sposób oczywisty nie wiąże też strony, której zgodnie z art. 109 Kpa decyzja musi być doręczona. W stosunku do strony decyzja wywiera skutki prawne (materialnoprawne i procesowe) dopiero z chwilą doręczenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 82/10, dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, skoro organ pierwszej instancji nie doręczył skarżącemu decyzji z dnia 13 listopada 2013 r. i nie weszła ona przez to obrotu prawnego, nie wiązała ona organu ani skarżącego, dlatego też organ pierwszej instancji mógł wydać "ponownie" decyzję w przedmiocie przyznania rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w dniu 28 września 2015 r. w wysokości odmiennej i na podstawie innych ustaleń niż w decyzji z 13 listopada 2013 r. Słusznie organ odwoławczy nazwał decyzję z dnia 13 listopada 2013 r. "nieistniejącą". Tym samym ustosunkowanie się do niej przez organ odwoławczy było zbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wskazać należy, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz zwracania płatności rolnośrodowiskowej objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 regulowało rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361), dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe", wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 64, poz. 427 ze zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 21 ust. 2 ww. ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Z powyższego wynika, że art. 21 ust. 2 ww. ustawy zastąpił art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 Kpa. Na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa), wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy (art. 11 Kpa). Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie przepisy Kpa mają zastosowanie o ile przepisy szczególne nie regulują danej kwestii odmiennie. Wskazać należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek rolnika o przyznanie mu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 na podstawie art. 61 § 1 Kpa. Powyższe oznacza, że organ w tej samej sprawie nie może drugi raz wszcząć postępowania, czy to na wniosek strony czy tez z urzędu. Tym samym zarzut skarżącego, że nie został przez organ zawiadomiony o ponownym wszczęciu postępowania był niezasadny. W sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na organie nie ciążą obowiązki o treści, jak wynikające z art. 9 i 10 § 1 Kpa, tj., że: - organ jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek; - organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W tym zakresie ustawodawca zmodyfikował treść ww. obowiązków ciążących na organie na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 3 i 4 ww. ustawy, podając że organ udziela stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania na ich żądanie. W aktach niniejszej sprawy brak było informacji, że skarżący z takimi żądaniami wystąpił. Tym samym zarzuty skargi, że organ uniemożliwił rolnikowi składanie wniosków dowodowych, nie zakreślono mu terminu do składania wniosków oraz nie zakreślono mu terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym były niezasadne. Podkreślić należy, że w sprawach o płatności ustawodawca przerzucił ciężar dowodu na stronę postępowania, co oznacza, iż powinna ona być w tym postępowaniu aktywna, np. składać odpowiednie wnioski dowodowe w sprawie. W sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na organie nie ciąży obowiązek o treści, jak wynikający z art. 77 § 1 Kpa, tj. że organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tym zakresie ustawodawca zmodyfikował treść ww. obowiązku ciążącego na organie na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ww. ustawy, podając że organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz że to strona obowiązana jest przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, co oznacza, iż do zebrania materiału dowodowego musi przyczynić się również aktywnie strona postępowania. Jak wynikało z akt, skarżący poza wnioskiem o dokonanie przez organ kontroli na miejscu jego gospodarstwa, zawartym w odwołaniu innych wniosków nie składał. Wskazać należy, że organ odwoławczy ustosunkował się do ww. wniosku skarżącego, wskazując na jego niecelowość z uwagi na upływ czasu. Sąd w tym zakresie zgodził się z organem, przeprowadzenie takiego dowodu nie miałoby znaczenia dla rozpoznania sprawy i wpłynęłoby na przedłużenie postępowania. Z uwagi na upływ czasu od stanu upraw w 2013 r. w gospodarstwie rolnika, a rokiem 2015 w którym orzekał organ odwoławczy niemożliwe byłoby ustalenie wielkości obszarów upraw, które były w 2013 r. na przedmiotowych działkach. Wskazać należy także, że samo wymienienie przez skarżącego naruszenia przepisów procesowych przez organ nie skutkuje uchyleniem decyzji przez Sąd. W tym zakresie konieczne jest aby naruszenie ww. przepisów przez organ nastąpiło w stopniu, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący poza wymienieniem naruszeń nie wskazał jak te naruszenia miałyby mieć wpływ na sprawę. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Stosownie do § 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są: 1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone; 2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne; 3) (uchylony); 4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; 5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000; 6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie; 7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie; 8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód; 9) Pakiet 9. Strefy buforowe. Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe: 1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody; 2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; 3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu (§ 4 ust.2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust.3 rolnośrodowiskowego). Jak wynikało z akt, organ podał, że ww. powierzchnia została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009. Wskazać należy, że rozporządzenie Rady nr 73/2009 zostało uchylone na podstawie art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L.2013.347.608). Jednakże rozporządzenie Rady nr 73/2009 stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r. Należy wskazać, że organ wyjaśnił stronie zasady kontroli administracyjnej oraz kwestię korzystania w trakcie tej kontroli z materiałów pochodzących z zintegrowanego systemu administrowania, w skład którego wchodzi m. in. system identyfikacji działek rolnych. Zgodnie z art. 28 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady nr 73/2009, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym dotyczącym zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów do pomocy. Rolą systemu identyfikacji działek rolnych jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych stanowią podstawowy dokument do wykonania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni. Jak wynikało z materiału dowodowego, łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wariant 2.1.-uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności wynosiła [...]ha. Sąd podzielił pogląd organu, że stosownie do art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, w przypadku, gdy obszar zadeklarowany przekracza obszar stwierdzony płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Wobec powyższego łączna kwota zmniejszeń wyniosła [...] zł. Wskazać należy, że na podstawie art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (WE) nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48) rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 i nr 65/2011 utraciły moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Jednak rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 i nr 65/2011 stosuje się nadal do wniosków złożonych za lata poprzednie. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło