I SA/Sz 1211/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Białogardzie o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 września 2015 r. znak [...] w przedmiocie podatku od towarów ii usług za I i II kwartał 2013 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Postanowieniem z dnia 16 grudnia 215 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę z dnia 8 października 2015 r. "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję z dnia 25 września 2015 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 r. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi poprzez podpisane skargi lub nadesłanie podpisanego jej opisu, podania wartości przedmiotu zaskarżenia, nadesłanie odpisu KRS. Powyższe orzeczenie doręczono skarżącej w dniu 13 stycznia 2016 r. na adres siedziby Spółki wskazany w skardze. Pismem z dnia 20 stycznia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), potraktowanym jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (co wynika z jego treści), skarżąca – reprezentowana przez Prezesa zarządu A.N. , wskazała, że nieodebranie oraz niewykonanie zarządzenia Przewodniczego Wydziału I z 4 listopada 2015 r. o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi wynikało z nieobecności w kraju. Prezes Spółki wyjaśnił, że w okresie od połowy października do 23 grudnia 2015 r. przebywał zagranicą, o którym to fakcie został powiadomiony Dyrektor Izby Skarbowej oraz organ I instancji, za pośrednictwem których składane było zażalenie do Sądu Administracyjnego w Szczecinie (pismo z dnia 5.10.2015 r.). Prezes wskazał, że w piśmie prosił o nieprzesyłanie żadnej korespondencji na adres Spółki. Do pisma załączono umowę o zatrudnieniu za granicą, odpis podpisanej skargi, kopie wyników badań lekarskich oraz zwolnienia lekarskiego na okres od 1 stycznia 2016 r. do 8 stycznia 2016 r., pismo z dnia 5.10.2015 r. skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej zatytułowane anulowanie pełnomocnictwa. Odnośnie odpisu KRS strona wskazała, że oryginał prześle stosownie do tego co napisał w piśmie w sprawie I SO/Sz 3/15 z dnia 20 stycznia 2016 r. W dniu 23 lutego 2016 r., wykonując wezwanie Sądu, skarżąca dosłała odpis aktualny KRS według stanu na dzień 17 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd uznał, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 20 stycznia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca dochowała terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Spełniła też warunek dokonania czynności, których termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Analiza wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, złożonego w niniejszej sprawie prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona wnioskująca nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Z uzasadnienia wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu fakty wskazane przez skarżącą w piśmie z dnia 20 stycznia 2016 r. nie stanowią uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia opisanych braków formalnych skargi. Sąd zauważa, że nie przebywanie w kraju osoby upoważnionej do reprezentacji Spółki z racji wyjazdu za granicę do pracy jest czynnością przewidywalną i planowaną. Skarżąca będąca stroną postępowania administracyjnego powinna spodziewać się ewentualnej korespondencji z Sądu skoro zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne i w związku z wyjazdem prezesa zarządu na dłuższy okres, zadbać o jej prawidłowy odbiór poprzez upoważnienie innej osoby (pracownika) lub ustanowienie pełnomocnika do doręczeń. Zdaniem Sądu obowiązkiem strony profesjonalnie prowadzącej działalność gospodarczą (a taką bez wątpienia jest spółka kapitałowa) jest należyte zorganizowanie i zabezpieczenie tej działalności, w taki sposób aby bez przeszkód zapewnić odbiór korespondencji urzędowej i konieczny kontakt z organami administracyjnymi, czy sądem. W rozpatrywanej sprawie nie można jednocześnie uznać, iż strona należycie zadbała o swoje interesy zwracając się do Dyrektora Izby Skarbowej w piśmie z dnia 5 października 2015 r., z informacją o wyjeździe za granicę w celach leczniczych i anulowaniu pełnomocnictwa dla doręczeń R.N. , jak też zawierającym prośbę o przełożenie wszelkich zapytań i decyzji po dniu 24 grudnia 2015 r. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje też okoliczność późniejszego przebywania przez prezesa zarządu na zwolnieniu lekarskim, tj. w okresie od 4 stycznia 2016 r. do 29 stycznia 2016 r., gdyż nie usprawiedliwia dopuszczenia się zaniedbania Spółki w zakresie zapewnienia obrotu korespondencji procesowej na okres nieobecności prezesa zarządu w okresie od połowy października 2015 r. do 23 grudnia 2015 r., jako osoby uprawnionej do odbioru korespondencji z Sądu, w tym zawierającej wezwanie z dnia 4 listopada 2015 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi, a tak w niniejszej sprawie należy określić przyczyny uchybienia terminowi na uzupełnienie braków skargi. Nieprawidłowości organizacyjnych, które spowodowały niniejszą sytuację, nie można bowiem traktować jako przeszkodę trudną do przezwyciężenia dla skarżącej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, z powodu której uchybiła terminowi nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W razie gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony, noszącym znamiona winy, w jakiejkolwiek postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu, zaś czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie pozostaje bezskuteczna (por. postanowienia NSA: z dnia 29 sierpnia 2005r., II FZ 515/05, niepubl.; z dnia 31 stycznia 2006 r., II FZ 822/05, niepubl.). Przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności procesowej w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się strony w dotrzymaniu terminu. W niniejszej sprawie fakt uchybienia terminowi wyznaczonemu wezwaniem z dnia 4 listopada 2015 r., jaki był wymagany do uzupełnienia skargi jest niewątpliwy. Przedmiotowe wezwanie z dnia 4 listopada 2015 r., w wyniku dwukrotnego awizowania, zostało pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia przypadającym na dzień 23 listopada 2015 r. (poniedziałek), określonym w art. 73 p.p.s.a. Termin na uzupełnienie braków formalnych skargi minął bezskutecznie w dniu 30 listopada 2015 r. Tymczasem, skarżąca dla dopełniania czynności jaką było złożenie podpisanej skargi oraz odpisu KRS, nie zachowała w tym okresie minimum staranności i zapobiegliwości oraz niedostatecznie, pomimo istniejących możliwości zadbała o swoje interesy w przedmiotowej sprawie. Podzielając wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (post. NSA z 28 maja 2004 r., FZ 93/04, niepubl.) w powyższym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.