I SA/Sz 1215/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-12-02

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zostać uwzględniony, jeśli uchybienie terminu nastąpiło z powodu nagłych, traumatycznych przeżyć pełnomocnika strony, które uniemożliwiły mu prawidłowe wykonanie czynności procesowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został uwzględniony, ponieważ pełnomocnik strony uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Nagłe, traumatyczne przeżycia pełnomocnika, które spowodowały silne wzburzenie emocjonalne i konieczność leczenia psychiatrycznego, stanowiły przeszkodę od niego niezależną, uniemożliwiającą prawidłowe dokonanie czynności procesowej w terminie. Wniosek został złożony w ustawowym terminie, a czynność procesowa (skarga) została jednocześnie dopełniona.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu kontroli skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarga została wniesiona bezpośrednio do WSA w Szczecinie, jednakże z powodu błędnego skierowania do niewłaściwego organu, wpłynęła do organu odwoławczego po terminie. WSA odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Następnie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uzasadniając go nagłymi, traumatycznymi przeżyciami osobistymi, które uniemożliwiły mu prawidłowe wykonanie czynności procesowej.
Rozstrzygnięcie
Przywrócić termin do wniesienia skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] określającą "[...]" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym Decyzja organu II instancji została doręczona skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 4 sierpnia 2014 r. W decyzji zawarto pouczenie, iż stronie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, przysługuje prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w S. Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 3 września 2014 r. W dniu 2 września 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego E.G., wniosła na powyższą decyzję skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W dniu 5 września 2014 r. skarga została przesłana przez Sąd do Dyrektora Izby Skarbowej w S. celem nadania jej prawidłowego biegu. Skarga ta wpłynęła do siedziby organu odwoławczego w dniu 8 września 2014 r., po czym została przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 6 października 2014 r. Postanowieniem z dnia 28 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Spółki jako wniesioną po terminie. Powyższe postanowienie doręczono skarżącej w dniu 3 listopada 2014 r. W dniu 10 listopada 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, do którego dołączyła skargę. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej wskazała na szczególne okoliczności życiowe, które dotknęły pełnomocnika reprezentującego skarżącą, mające charakter nagły i niespodziewany, powodujące, iż przy dochowaniu wszelkiej staranności wynikającej z profesjonalnego prowadzenia spraw skarżąca nie miała możliwości uniknięcia negatywnych konsekwencji. Pełnomocnik wyjaśniła, że czynności zawodowe wykonuje prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, zatrudnia jednego pracownika, który aktualnie przebywa na urlopie wychowawczym (ZUS DRA za [...]). W okresie planowanej nieobecności (np. urlop, przewlekła choroba lub wyjazd służbowy) obsługa kancelaryjna i biurowa jest zlecana pracownikowi administracyjnemu Kancelarii Podatkowej [...] Spółka z o.o., świadczącej wyłącznie usługi księgowe i kadrowe, co pozwala zachować szczególną staranność przy dokonywaniu czynności procesowych przez zawodowego pełnomocnika. Okoliczności, które spowodowały błąd w skierowaniu skargi do właściwego organu, a w efekcie do uchybienia terminu do wniesienia skargi zaszły w sposób nagły i pełnomocnik w żaden sposób nie mógł przewidzieć ich oraz przedsięwziąć działań zapobiegających ich skutkom. W dniu 29 sierpnia 2014 r. pełnomocnik w drodze powrotnej do domu została napadnięta przez [...], który w trakcie kłótni użył przemocy fizycznej i psychicznej, a szczególnie skierował groźby naruszenia nietykalności osobistej w stosunku do pełnomocnika, [...] oraz majątku osobistego pełnomocnika. W wyniku przeżytego szoku, stanów lękowych na zmianę ze stanami depresyjnymi, które uniemożliwiały samodzielne funkcjonowanie pełnomocnika, dorosły domownik - córka A.G., zawiozła pełnomocnika do Prywatnego Ośrodka Psychiatryczno-Psychologicznego [...] w K. przy ul. [...], gdzie specjalista psychiatrii doktor Z. B. (4626095) udzielił pomocy lekarskiej oraz w okresie późniejszym prowadził leczenie. Lekarz zaproponował skierowanie na leczenie do placówki szpitalnej – psychiatrycznej. Córka pełnomocnika oświadczyła że będzie sprawować osobistą opiekę w warunkach domowych; w tych okolicznościach lekarz zalecił leczenie farmakologiczne i przebywanie w domu, w całkowitej izolacji od czynników zewnętrznych; zaniechanie pracy zawodowej, kontaktów interpersonalnych oraz wypoczynek. Leczenie farmakologiczne zakończono z końcem września br., psychoterapia w prywatnym gabinecie trwa nadal (w załączeniu karta leczenia uwierzytelniona przez lekarza Z. B. w dniu [...]r.). W związku z zaistniałą sytuacją, córka pełnomocnika wiedząc, że pełnomocnik pracuje nad sprawą skarżącej (gdyż na kalendarzu zawieszonym w domu oznaczone są wszystkie terminy prowadzonych spraw), w dniu 2 września 2014 r. udała się do siedziby Kancelarii i z pulpitu komputera wydrukowała treść skargi, zgodnie z opisem załączników załączyła odpis i pełnomocnictwo i dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Ponieważ nie działała ona jako profesjonalista - a jedynie jednorazowa pomoc biurowa, pominęła załącznik odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki skarżącej, z którego wynika upoważnienie do udzielenia przez P. D. pełnomocnictwa procesowego (Sąd odrębnie wezwał do uzupełnienia tego dokumentu w dniu 9 października 2014 r., doręczonym w dniu 13 października 2014 r.). Wydrukowaną treść skargi córka przywiozła do domu i dała do podpisania pełnomocnikowi, a następnie samodzielnie zaadresowała i wysłała listem poleconym - kierując ją do adresata wymienionego na pierwszej stronie pogrubioną czcionką, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Pełnomocnik podkreśliła, że nie pamięta okoliczności związanych z podpisaniem i nadaniem przesyłki poleconej zawierającej skargę; samopoczucie i bardzo ograniczony stan świadomości, wynikający z traumatycznego przeżycia osobistego oraz przyjmowanych silnych leków psychotropowych, powodował że pełnomocnik nie była w stanie sprawować jakiejkolwiek kontroli nad czynnością procesową jaką jest prawidłowe skierowanie pisma procesowego - nawet przy użyciu największego w tych warunkach wysiłku. W tych okolicznościach, zdaniem pełnomocnika, nagła choroba pełnomocnika oraz brak możliwości osobistego działania przez skarżącą, która dochowała wszelkiej staranności działania, stanowi pozytywną przesłankę przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Potwierdzają to postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej materii, m.in. z dnia 01.03.1999 II SA 45/99, 18.08.2000 MISA 1716/99, 19.09.2000 ISA 1072/00, 12.08.2014 II FZ 1172/14, 27.05.2014 IIGZ 223/14, 26.05.2014 II FZ 679/14, 20.05.2014 II FZ 605/14. Do wniosku pełnomocnik dołączyła kartę leczenia z dnia [...] r. wystawioną przez lekarza specjalistę psychiatrii Z. B., deklarację rozliczeniową ZUS za wrzesień 2014 r. wystawioną przez [...] Spółkę z o.o., dotyczącą J. K. i A. O., deklarację rozliczeniową ZUS za wrzesień 2014 r. wystawioną przez Kancelarię Podatkową [...], dotyczącą pracownika pełnomocnika skarżącej. W odpowiedzi na wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi organ, pismem z dnia 28 listopada 2014 r., wniósł o odmowę przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu należało uznać za zasadny. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu wskazać należy, iż według oświadczenia pełnomocnika skarżącej przyczyna ta ustała w dniu 3 listopada 2014 r., tj. w dniu doręczenia postanowienia WSA w Szczecinie o odrzuceniu skargi Spółki. W tej sytuacji złożony w dniu 10 listopada 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w ww. przepisie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik skarżącego uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Argumenty podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu, dotyczące stanu silnego wzburzenia pełnomocnika skarżącej spowodowanego traumatycznymi przeżyciami wynikającymi z osobistej sytuacji życiowej jak również przyjmowanie silnych leków psychotropowych zasługują na uwzględnienie i stanowią przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Podkreślenia wymaga, iż pełnomocnik strony skarżącej na potwierdzenie opisywanych okoliczności przedstawiła kartę leczenia dotyczącą jej osoby wystawioną przez lekarza specjalistę psychiatrii z której wynikało, iż podlegała ona leczeniu w Prywatnym Ośrodku Psychiatryczno-Psychologicznym [...] w K. w dniach [...] r., [...] r. oraz [...]r. (rozpoznanie: silne wzburzenie emocjonalne spowodowane stresem), jak również deklarację rozliczeniową ZUS, potwierdzającą, że zatrudniony przez nią pracownik przebywał w okresie od [...] do[...] r. na urlopie wychowawczym. Mając powyższe na względzie Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu za uzasadniony i w oparciu o treść powołanego wyżej przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło