II FZ 679/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1900/13 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Ministra Finansów z dnia 16 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1900/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Z. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż w dniu 10 marca 2014 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku podniesiono, iż Z. W. mylnie wpłacił wpis od skargi kasacyjnej na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Spowodowane to było tym, iż tego samego dnia, tj. 4 grudnia 2013 r. wydany został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie II SA/Wr 442/13. Termin do zaskarżenia tego wyroku upływał również 6 lutego 2014 r. Strona zadecydowała, że skargę kasacyjną złoży od obu wyroków. W dzień wniesienia obu skarg Z. W. zmienił stanowisko żądając od pełnomocnika zaskarżenia jedynie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, równocześnie jednak posłużył się opłatą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pracownik kancelarii w oparciu o przedstawiony dowód zapłaty skierował skargę kasacyjną na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż okoliczności przedstawione w złożonym wniosku nie uzasadniają przywrócenia terminu. Błędne nadanie skargi kasacyjnej przez pracownika kancelarii pełnomocnika skarżącego na adres niewłaściwego sądu, w oparciu o przedstawiony przez skarżącego dowód uiszczenia wpisu, nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu I instancji przy dochowaniu należytej staranności przez profesjonalnego pełnomocnika bądź pracownika jego kancelarii nie doszłoby do wniesienia skargi kasacyjnej do niewłaściwego sądu, a w konsekwencji do uchybienia terminowi. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła okoliczność niemożliwa do przezwyciężenia, która nie pozwoliła na dokonanie czynności w terminie. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, którym zaskarżano postanowienie z dnia 26 marca 2014 r. Zarzucono naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwana: "p.p.s.a.") poprzez przyjęcie, że strona z własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, podczas gdy skarżący nie zawinił w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podniesiono, iż skierowanie skargi kasacyjnej do niewłaściwego sądu nie stanowiło błędu skarżącego lecz pracownika kancelarii. W ocenie pełnomocnika skarżący stanął przed przeszkodą niemożliwą do przezwyciężenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona uprawdopodobni, że nie mogła dokonać czynności w postępowaniu sądowym w ustawowym terminie bez swojej winy. Okoliczności potwierdzające brak winy strona winna wskazać w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu (art.87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Orzecznictwo oraz doktryna wskazują, iż brak winy występuje np. w przypadku choroby strony czy pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Jednocześnie przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także klęska żywiołowa czy też katastrofa. Analizując argumentację przedstawioną w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. W szczególności dotyczy to błędów organizacyjnych w pracy kancelarii profesjonalnego adwokata lub radcy prawnego. Tym samym błędne zaadresowanie skargi kasacyjnej przez pracownika kancelarii adwokackiej, nie może być uznane za okoliczność niezawinioną. Jednocześnie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się w kwestii odpowiedzialności strony za błędy popełnione przez pełnomocnika lub jego pracowników (zob. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1198/13, postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt I FZ 351/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez sąd pierwszej instancji okolicznościach faktycznych Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Reasumując, ocena dokonana przez WSA była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu jej nie podważyły. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.