I SA/Sz 1260/15

Dnia 2 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpatrzeniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. I. S. z o. o. z s. w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji I. I. S. z o. o. z s. w S. – reprezentowana przez radcę prawnego – pismem z 19 października 2015 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Wraz ze skargą Skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji - w pierwszej kolejności przez organ II instancji, a w razie nieuwzględnienia wniosku przez organ, rozpatrzenie wniosku przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Z odpowiedzi na skargę nie wynika, że organ odwoławczy przed przekazaniem sądowi skargi rozstrzygnął w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, gdyż w odpowiedzi ograniczył się jedynie do wskazania, że przedmiotowy wniosek został w skardze zamieszczony. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że z załączonej do wniosku historii rachunku bankowego wynika, iż w okresie od 01.01.2015 r. - do 19.10.2015 r. nie uzyskała żadnych wpływów na rachunek bankowy. Strona nie posiada środków finansowych na rachunku bankowym, z których mogłaby uiścić podatek wynikający z decyzji. Zatem przystąpienie do wykonania decyzji i egzekucji środków naraziłoby Stronę na szkodę, a także wygenerowałoby także dodatkowe koszty egzekucyjne powiększając zadłużenie spółki. Ponadto Strona wskazała, że również wysokość środków, które byłyby egzekwowane przesądza o konieczności udzielenie stronie tymczasowej ochrony do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia przedmiotu sporu przez sąd. Strona bowiem kwestionuje również decyzje określające jej zobowiązane w podatku od nieruchomości za lata 2014 i 2015, co daje sumaryczną wartość przewyższającą jej możliwości uregulowania tych zobowiązań. Prowadziłoby to do znacznych utrudnień w prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej i utratę płynności finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W myśl zaś art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Jednakże, zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem sąd administracyjny, rozpoznając wniosek, bierze pod uwagę nie tylko okoliczności w nim wskazane, ale też wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2008 r., II OZ 209/08, Legalis oraz Jagielska, Wiktorowska, Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 385). Sąd dokonując oceny dokumentów przedłożonych przez Skarżącą a także dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, doszedł do przekonania że wykonanie wobec Skarżącej zaskarżonego aktu oraz poprzedzającej go decyzji organu I instancji może pociągnąć za sobą skutki trudne do odwrócenia, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd wziął pod uwagę dokumentację przedstawioną w toku postępowania przed organem II instancji. Z przedłożonego sprawozdania finansowego Spółki za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. obejmującego m.in. bilans oraz rachunek zysków i strat, wynika, że na dzień 31 grudnia 2014 r. stan kasy Spółki wyniósł [...] zł, a na rachunku bankowym zanotowano debet w wysokości [...] zł. Ponadto z przedłożonej historii rachunku bankowego za okres od stycznia do października 2015 r. wynika, że Spółka nadal nie zanotowała żadnego przychodu. Sąd podziela pogląd Skarżącej, że ocena tej przesłanki nie może się ograniczyć do jej sytuacji materialnej jedynie w kontekście wykonania zaskarżonej decyzji określającej zobowiązanie w wysokości [...] zł, bez jednoczesnego uwzględnienia pozostałych, toczących się przeciwko niej postępowań w przedmiocie podatku od nieruchomości, w łącznej kwocie [...] zł. Biorąc pod uwagę wskazany nieznaczny zysk Spółki za 2014 r., tj. [...] zł, który według zaleceń po odliczeniu podatku dochodowego, powinien być przeznaczony na pokrycie straty netto za poprzednie lata obrotowe (strata w 2013 r. wyniosła [...] zł) oraz na kapitał zapasowy, należało przyjąć, że bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa skarżącej Spółki. Następstwem powyższego będzie z kolei ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa, a w konsekwencji, nawet konieczność zupełnego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Z przedstawionej historii rachunku bankowego wynika, że Spółka aktualnie nie osiąga przychodów, co nie wyklucza, że nie będzie ich osiągać w przyszłości. Nieosiąganie dochodów przez stronę nie musi mieć charakteru stałego, natomiast bez wątpienia, egzekucja znacznej kwoty zobowiązania podatkowego może pozbawić Skarżącą możliwości funkcjonowania na rynku, powodując likwidację jej bytu prawnego, co może okazać się trudne do odwrócenia. Zaakcentować równocześnie trzeba, że decyzje organu pierwszej instancji – co do zasady – nie podlegają wykonaniu, gdyż zgodnie z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wyjaśnić przy tym należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powoduje również, że nie podlega wykonaniu decyzja organu pierwszej instancji, ponieważ wykonalność decyzji organu I instancji jest ściśle związana z wykonalnością decyzji organu II instancji. Decyzja organu I instancji z momentem zakwestionowania jej wniesionym odwołaniem nie uzyskała waloru wykonalności. Taki walor uzyskała natomiast ostateczna decyzja organu II instancji w momencie jej wydania. Dopiero utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji powoduje, iż decyzja ta wywołuje skutki prawne w niej określone. Wykonalność decyzji organu I instancji, jest zatem ściśle związana z wykonalnością decyzji organu II instancji (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 13 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1315/15). Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter tymczasowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzgledniającego skargę bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.