I SA/Sz 127/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca W.G., reprezentowana przez pełnomocnika, wraz ze skargą wniesioną na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Wniosek został uzupełniony poprzez złożenie urzędowego formularza PPF, na którym zaznaczono, iż strona ubiega się o zwolnienie od całości kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku W.G. podniosła, że w 2004 r. przerwała prowadzenie działalności gospodarczej. Z oświadczenia rodzinnego wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z pozostającym na jej utrzymaniu [...] synem, który [...], z mężem od [...] jest w separacji. W oświadczeniu majątkowym skarżąca podała, że nie posiada majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, nie zgromadziła też zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), posiada jedynie [...] udziałów w Spółce kapitałowej o [...] każdy, Spółka nie przynosi dochodów (dywidendy). Z rubryki formularza dotyczącej dochodów wynika, że skarżąca nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (...) (art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a), jeżeli jednak oświadczenie strony zawarte w w/w wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodu lub stanu rodzinnego ( art. 255 w/w ustawy ). Ponieważ złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, pełnomocnik skarżącej został wezwany w dniu 4 kwietnia 2008 r., w trybie art. 255 p.p.s.a do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń skarżącej potwierdzających wykazane dane i uzupełniających przedstawione informacje, tj.: - odpisu rocznego zeznania podatkowego skarżącej za 2006 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia w urzędzie skarbowym oraz odpisu zeznania podatkowego za 2007 r. - jeżeli złożyła już zeznanie za 2007 r., - dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie już działalności gospodarczej przez skarżącą (odpis decyzji o jej wykreśleniu z rejestru przedsiębiorców), - zaświadczenia z urzędu pracy czy skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, - zaświadczenie z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki gminy o sytuacji rodzinnej skarżącej oraz czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej aktualnie oraz w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dodatkowego oświadczenia o źródłach utrzymania skarżącej, czy skarżąca pozostaje na utrzymaniu innych osób, czy korzysta z pomocy członków rodziny, w jakiej formie, jeśli jest to pomoc finansowa - oświadczenia o wysokości otrzymywanych środków pieniężnych, czy otrzymuje alimenty od małżonka i w jakiej wysokości, - dodatkowego oświadczenia o sytuacji rodzinnej, tj. czy pomimo separacji zamieszkuje z małżonkiem, czy jest to separacja faktyczna, czy mieszka z innymi członkami rodziny, jeśli tak - oświadczenia o ich stanie majątkowym i wysokości uzyskiwanych dochodów, - wykazu posiadanych rachunków bankowych (w tym lokat) oraz wyciągów z ich stanem za okres od 4 stycznia 2008 r. do 4 kwietnia 2008 r., - wykazu ponoszonych przez skarżącą lub inne osoby wydatków na konieczne utrzymanie rodziny wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy (wydatki na czynsz, energię elektryczną, wodę, gaz, itp.), - zaświadczenia Spółki, w której skarżąca posiada udziały, potwierdzające, że Spółka nie wypłacała skarżącej w okresie ostatnich dwóch lat dochodów w postaci dywidendy w terminie 10 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wykonując powyższe zobowiązanie Sądu, pełnomocnik złożył oświadczenie, iż aktualnie wnioskodawczyni jest zatrudniona w charakterze [...] z wynagrodzeniem, według oświadczenia w wysokości [...] netto, nie korzysta z pomocy finansowej rodziny, nie pozostaje na ich utrzymaniu oraz, że nie zamieszkuje z mężem, który przebywa w [...]. W załączeniu powyższego oświadczenia przedłożono odpisy rocznych zeznań podatkowych za 2006 r. i 2007 r., z których wynika, że w roku 2006 r. z tytułu działalności gospodarczej [...] deklarowała przychód w wysokości [...], koszty uzyskania przychodów w wysokości [...], dochód w wysokości [...], a w 2007 r. - przychód w kwocie [...], koszty uzyskania przychodu w kwocie [...], dochód w kwocie [...]. Przedstawiono także zaświadczenie pracodawcy z dnia [...] o zatrudnieniu skarżącej na stanowisku [...] na czas nieokreślony od dnia [...] w którym brak jest informacji o wysokości wynagrodzenia na zajmowanym stanowisku. Ponadto pełnomocnik powołując się na informację z UP, MOPS oraz banku i wskazując, iż żądane przez Sąd w wezwaniu informacje nie zostaną przekazane we wskazanym terminie wniósł o zakreślenie dodatkowego - 14 dniowego terminu na przedłożenie pozostałych zaświadczeń, oświadczeń oraz innych dokumentów. W dniu 5 maja 2008 r. pełnomocnik wnioskodawczyni nadesłał: - zaświadczenie z PUP z A. z [...] iż W.G. nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych, - zaświadczenie z MOPS w B. z [...] stwierdzające, że wnioskodawczyni nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, - zaświadczenie lekarskie z dnia 23.04.2008 r. o stanie zdrowia dziecka. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). W powyższym przepisie mowa jest wyłącznie o wykazaniu takiej wyjątkowej sytuacji, potwierdzonej stosownymi dokumentami, w której osoba bezrobotna, nie pobierająca zasiłku, ze względu na okoliczności życiowe jest pozbawiona całkowicie środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe, jej sytuacja bytowa jest zachwiana w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie samodzielnie lub z pomocą innych osób lub instytucji, w żaden sposób minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że W.G. nie wykazała, że nie stać jej na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sprowadzających się na obecnym jego etapie do wpisu od skargi ustalonego w kwocie [...], bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Wnioskodawczyni w swoim oświadczeniu podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje [...] syna, z oświadczenia pełnomocnika wynika, że skarżąca nie zamieszkuje z mężem, który przebywa w [...], pozostaje z nim w separacji. Wprawdzie w formularzu skarżąca podała, że nie uzyskuje żadnych dochodów, to z jej oświadczeń, dokumentów (PIT 36 za 2006 i 2007r. , zaświadczenie o zatrudnieniu) i oświadczeń pełnomocnika wynika, że posiada trzy źródła utrzymania: - prowadzi działalność gospodarczą, - od dnia [...] jest zatrudniona na umowę o pracę oraz - posiada [...] udziały w Spółce kapitałowej o łącznej wartości [...] (według oświadczenia strony każdy po [...]). Skarżąca nie udokumentowała w pełni wysokości uzyskiwanych dochodów z powyższych źródeł. Odnośnie zatrudnienia, wysokość dochodów z tego tytułu ([...] netto) wynika jedynie z oświadczenia pełnomocnika, przedłożone zaświadczenie pracodawcy z dnia [...]. nie zawiera informacji w tym zakresie. Skarżąca nie przedłożyła także zaświadczenia Spółki, której jest udziałowcem potwierdzającego, że faktycznie nie uzyskuje dochodów z tytułu dywidendy, nie podając przyczyn tego braku. Wnioskodawczyni nie nadesłała również wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, które potwierdzałyby wysokość uzyskiwanych dochodów, ewentualne wpływy innych środków pieniężnych ale też istnienie ewentualnych oszczędności. Nie przedstawiono także wykazu ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie oraz dokumentu potwierdzającego sytuację rodzinną (separację). Brak potwierdzenia wyżej wymienionych istotnych informacji dotyczących wysokości dochodów ze wszystkich źródeł utrzymania, oszczędności, wykazu wydatków na utrzymanie i sytuacji rodzinnej powoduje, że nie jest możliwe dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i płatniczej strony i jednoznaczne stwierdzenie, czy poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania skarżącej. Zatem złożony wniosek należy uznać za ogólnikowy, niepełny, gołosłowny i mało wiarygodny tym samym nie spełniający wymogu, o którym mowa w wyżej opisanym art. 252 p.p.s.a. Należy także wskazać, że wnioskodawczyni, nie wykonała z należytą starannością wezwania Sądu z dnia 4.04.2008 r., będąc pouczona o negatywnych tego skutkach i co należy podkreślić uzyskując, na wniosek pełnomocnika, przedłużenie terminu o kolejne 14 dni na przedłożenie wymaganych dokumentów. Podkreślić należy, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z [...] sygn. akt I OZ 1551/05, że to do Sądu należy uznanie, czy złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach ma charakter wyczerpujący i dostateczny. W kompetencji Sądu pozostaje również uznanie, jakie informacje niezbędne są dla stwierdzenia istnienia przesłanek dla przyznania prawa pomocy. Sąd miał zatem podstawy do żądania dodatkowych informacji, także tych dotyczących wysokości wydatków ponoszonych przez skarżącą w związku z utrzymaniem. Przepis art. 255 p.p.s.a. nakłada bowiem na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych na wezwanie Sądu. W konsekwencji strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem. Z tych względów, z uwagi na to, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.