I SA/Sz 1315/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-01-15
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada emeryturę, wynajmuje lokal biurowy i ma liczne zobowiązania finansowe, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W tym przypadku, biorąc pod uwagę wiek, stan zdrowia, wysokość dochodów, zadłużenie oraz ponoszone wydatki, skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący T.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie odmawiającą zwolnienia z podatku od nieruchomości. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, posiada lokal biurowy, ale ma liczne zobowiązania finansowe i wydatki związane z leczeniem oraz utrzymaniem.Rozstrzygnięcie
Zwolniono Skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T B o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku od nieruchomości za 2015 rok p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący T B złożył wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Skarżący oświadczył, że posiada lokal biurowy o powierzchni [...] m2 o wartości szacunkowej [...] zł. Wskazał nadto, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych ani oszczędności. Przedstawił nadto szczegółowe zestawienie zobowiązań i stałych wydatków, w tym zadłużenie w bankach na łączną kwotę [...] zł, zadłużenie wobec urzędu miasta na kwotę [...] zł, wobec STBS: [...] zł, wobec osób fizycznych: [...] zł; koszty leczenia [...] zł, koszty wyżywienia [...] zł, wydatki na telefon i internet [...]zł, opłatę alimentów [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący przedłożył:
- zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 r. z zadeklarowanym przychodem z emerytury, pozarolniczej działalności gospodarczej w łącznej wysokości [...]zł (koszty [...] zł, dochód [...] zł, strata z działalności [...] zł),
- decyzję w sprawie podatku od nieruchomości na 2015 r. dot. nieruchomości przy ul. J w S o powierzchni [...] ha,
- upomnienia z dnia 28 kwietnia 2015 r. związane z zadłużeniem Skarżącego z tytułu podatku od nieruchomości na łączną kwotę [...] zł,
- skierowane do Skarżącego wezwanie STBS w S z 22 października 2015 r. do zapłaty kwoty [...] zł,
- wyciągi z dwóch rachunków bankowych Skarżącego,
- zawiadomienie z dnia 21 czerwca 2011 r. o zajęciu rachunku bankowego Skarżącego w związku z zaległymi alimentami na rzecz ZB w kwocie [...] zł,
- kopię decyzji z 2011 r. o przyznaniu zasiłku stałego w wysokości [...] zł od 1 marca 2011 r. – bezterminowo,
- dokumentację związaną ze stanem zdrowia Skarżącego z okresu 2001 r. – 2015 r.
Skarżący przedstawił opis swojej sytuacji rodzinnej, wyjaśnił, że jego małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód, aktualnie jest obowiązany do alimentacji na rzecz byłej żony.
Wyjaśnił, że nie posiada żadnego tytułu do nieruchomości położonej w S przy ul. K i w miejscowości N. Podał, że jest zameldowany od 1977 r. na pobyt stały w domu w S przy ul. K, gdzie ma zapewniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie, po rozwodzie, dożywotnie prawo zamieszkiwania. Ww. dom o powierzchni użytkowej [...] m kw. ([...] pokoi, [...] łazienki, [...] kuchnie, pralnia, garaż) stanowi własność syna.
Aktualnie Skarżący przebywa w domu jednorodzinnym w N "w roli gościa", w miarę swoich możliwości dokonuje od czasu do czasu zakupu żywności na kwotę ok. [...] zł miesięcznie.
Odnośnie do lokalu położonego w S, przy ul. J wyjaśnił, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 listopada 2015 r. był wynajęty jedynie w krótkim okresie czasu od 10 do 29 maja 2015 r. Od 1 grudnia 2015 r. Skarżący wznowił działalność gospodarczą związaną z wynajmem lokalu - lokal został wynajęty w całości ( tj. 4 pokoje) za czynsz w wysokości [...] zł. Oświadczył, że w związku z tym przekazuje na rzecz ZUS [...] zł, opłatę na rzecz Biura Rachunkowego za prowadzenie księgowości w wymiarze [...] zł oraz na fundusz remontowy [...] mzł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. po. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stąd też - jak również z uwagi na nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 p.p.s.a. - szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej strony (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., II FZ 214/07, niepubl.). W tym celu strona zobligowana jest przedstawić Sądowi nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim obiektywne dowody na ich potwierdzenie.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc
o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący jest aktualnie zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł.
W ocenie referendarza sądowego, Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Skarżący (77 lat) prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, przebywa gościnnie w miejscowości N. Posiada aktualnie dwa źródła utrzymania. Z tytułu emerytury otrzymuje kwotę netto ([...] zł), z tytułu wynajmu lokalu "biurowego", według oświadczenia skarżącego, od 1 grudnia 2015 r. kwotę [...] zł. Jak wynika z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, działalność gospodarcza skarżącego "L" została wznowiona w dniu 1 grudnia 2015 r. Oświadczył, że w związku z wznowieniem działalności ponosi następujące opłaty: opłaty ZUS [...] zł, fundusz remontowy [...] zł, biuro rachunkowe [...] zł.
Jak wynika z nadesłanych wyciągów z dwóch rachunków bankowych (osobisty i związany z działalnością gospodarczą), skarżący otrzymał dodatkowo w maju 2015r. kwotę [...] zł tytułem: "kaucja+wynajem", z kolei w październiku 2015 r. od byłej żony ([...]) kwotę [...] zł tytułem spłaty udziału w majątku wspólnym na podstawie ugody sądowej.
Skarżący udokumentował ponoszone miesięcznie wydatki na alimenty na rzecz byłej żony w wysokości [...] zł, spłatę kredytu [...] zł, opłatę na rzecz zarządcy za zarząd nieruchomością (S ul. J) [...] zł, opłatę na fundusz remontowy ww. nieruchomości [...] zł, telefon [...] zł, opłata faktury za Z J (Polkomtel) [...] zł. Oświadczył, że wydatki na leczenie stanowią kwotę [...] zł, a koszty utrzymania [...] zł.
Zarówno we wniosku, jak i w piśmie wyjaśniającym z dnia 12 grudnia 2015 r. skarżący akcentował ciążące na nim liczne zobowiązania, w tym wobec osób fizycznych na kwotę [...] zł. W piśmie z dnia 12 grudnia 2015 r. przedstawił szczegółowe zestawienie, z którego wynika, że łączne zadłużenie wynosi [...] zł. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają, że Skarżący zalega z podatkiem od nieruchomości ([...] zł, stan na koniec kwietnia 2015 r.), z opłatami z tytułu zarządu nieruchomością ([...] zł – stan na 22 października 2015 r.), spłaca kredyt w wysokości [...] zł miesięcznie, w dniu 6 sierpnia 2015 r. otrzymał od A K tytułem "trzeciej dużej pożyczki" kwotę [...] zł.
Dołączona do wniosku dokumentacja medyczna potwierdza, że Skarżący przebywa od kilku lat pod opieką kilku poradni specjalistycznych.
Uwzględniając wysokość dochodów Skarżącego, jego wiek, stan zdrowia, zadłużenie (częściowo udokumentowane), należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło