I SA/Sz 1321/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-02-04
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych obciążonych zajęciami komorniczymi, ponosi uzasadnione wydatki, spłaca zadłużenie, nie posiada majątku wolnego od obciążeń ani oszczędności. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca K.C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni zakończyła działalność gospodarczą i utrzymuje się z emerytury, która jest obciążona zajęciami komorniczymi. Posiada wspólny z inną osobą dom obciążony kredytem i zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Mimo wspólnego gospodarstwa domowego z mężem, istnieje między nimi rozdzielność majątkowa, a mąż również otrzymuje emeryturę obciążoną potrąceniami. Skarżąca wskazała na liczne zobowiązania z tytułu kredytów i umów leasingowych z okresu prowadzenia działalności.Rozstrzygnięcie
Zwolniono K.C. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M.W. – C. i K. C. byłych wspólniczek [...] spółka cywilna M. W. – C., K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę i orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej za zaległości w tym podatku p o s t a n a w i a: zwolnić K. C. od kosztów sądowych.
Skarżąca K.C., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł należnej od wniesionej wspólnie z M. W. – C. skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych.
Z wniosku oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, co następuje.
K.C. w dniu 31 marca 2013 r. zakończyła prowadzoną wspólnie
z M. W. – C. w formie spółki cywilnej działalność gospodarczą
i w chwili obecnej źródłem jej utrzymania jest emerytura otrzymywana w kwocie [...] zł miesięcznie netto. Na skarżącej jako byłym wspólniku ciąży wiele zobowiązań z tytułu wcześniej zaciągniętych kredytów oraz z umowy leasingu, pochodzących z okresu prowadzenia działalności gospodarczej, a także z tytułu składek w ZUS.
Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z J.C., prowadzi
z nim wspólne gospodarstwo domowe. Między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Mąż wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę, po potrąceniu komorniczym w wysokości [...] zł netto. Świadczenie emerytalne skarżącej zaś po potrąceniu komorniczym wynosi ok. [...] zł netto.
W oświadczeniu o stanie majątkowym skarżąca podała, że posiada na współwłasność z M. W. – C. dom w zabudowie szeregowej o pow. [...] m kw., obciążony kredytem w wysokości [...] zł, zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, innego majątku nie wykazała, w tym oszczędności, wartościowych rzeczy ruchomych. Podała, że miesięczne opłaty za mieszkanie wynoszą: gaz [...] zł, czynsz [...] zł, energia el. [...] zł, leki [...] zł, usługi telefoniczne i RTV [...] zł, wyżywienie i inne wydatki [...] zł. Wnioskodawczyni wskazała także, że nie spłaca ciążących na niej zobowiązań z tytułu umów kredytowych i umowy leasingowej z uwagi na brak środków finansowych.
Do wniosku nadesłano następujące dokumenty: kopię decyzji ZUS
z 16.03.2015 r. o waloryzacji emerytury; dokument potwierdzający stan zadłużenia
z tytułu kredytu inwestycyjnego na kwotę [...] zł; kopie przekazów pocztowych – potwierdzenia wypłaty świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł oraz w kwocie [...] zł; wydruk z księgi wieczystej nieruchomości wspólnej wspólników spółki cywilnej, potwierdzający jej obciążenie z tytułu hipotek umownych oraz zajęcie komornicze; oświadczenie skarżącej w zakresie wynajmu lokalu mieszkalnego, wysokości wydatków na opłaty oraz wypowiedzenia umów rachunków bankowych; dowód dokonania spłaty zadłużenia w kwocie [...] zł; kopie faktur VAT za gaz i za usługi telekomunikacyjne, paragon fiskalny z apteki; kopię PIT-40A za 2014 r. wystawionego na skarżącą.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym
i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Rozpoznając wniosek skarżącej należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Na wstępie wskazać należy – co też podniosła skarżąca w swoim wniosku – że sytuacja materialna wnioskodawczyni była już przedmiotem analizy w zainicjowanych w tutejszym Sądzie sprawach o sygn. akt I SA/Sz 1159/13, I SA/Sz 867/14, I SA/Sz 834/14, I SA/Sz 835/14, I SA/Sz 836/14, w których uznano, że jest ona trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Obecnie skarżąca zainicjowała jedno postępowanie sądowe, w którym ciążą na niej solidarnie z M. W. – C. koszty w postaci wpisu sądowego w kwocie [...] zł.
Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżąca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z mężem, utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, obciążonych zajęciami komorniczymi, skarżąca ponosi uzasadnione wydatki, spłaca zadłużenie. Nie wykazała aby posiadała majątek wolny od obciążeń ani oszczędności, pozwalające wygospodarować dodatkową kwotę na poniesienie kosztów sądowych. Skarżąca wspomaga finansowo rodzinę i jest znacznie zadłużona z tytułu prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej, prowadzone są egzekucje, co oznacza, że nie będzie w stanie w jakimkolwiek zakresie pokryć należnego na tym etapie sprawy wpisu od skargi, ustalonego w kwocie [...] zł, a także przewidywanych dalszych kosztów postępowania, samodzielnie ani też przy pomocy męża, uzyskującego dochody z emerytury, obciążone również postępowaniem egzekucyjnym.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło