I SA/Sz 1349/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 8 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 714/2001 w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. D. P.- reprezentowania przez pełnomocnika – w dniu 20 listopada 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem NSA Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 8 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 714/2001 w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Jako podstawę swojego żądania wskazała przepis art. 272 § 1 w związku z art. 275 i art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej: "p.p.s.a.". W ocenie skarżącej wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest uzasadnione z uwagi na wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok, w którym Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie w sprawie SA/Sz 714/2001. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że orzeczenie wydane zostało w oparciu o przepis art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), a zatem podstawą rozstrzygnięcia był przepis, którego niekonstytucyjności stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/07. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie wymienionego prawomocnego orzeczenia i poprzedzających go decyzji organów podatkowych oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie jego merytoryczne ponowne rozpoznanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tejże ustawy, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Stosownie do postanowień art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Jak wynika z art. 272 § 2 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania opartą na ww. podstawie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (...). Jednakże z mocy art. 278 p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że ustawodawca w art. 272 p.p.s.a. zawarł zasady i tryb postępowania w przypadku orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądu. NSA w uchwale z dnia 28 czerwca 2010 r., II GPS 1/10 ONSA WSA 2010, nr 5, poz. 81 uznał, że przepis art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie. Ustawodawca w art. 272 § 2 zakreślił termin do którego można wnieść skargę, stanowiąc, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynosi trzy miesiące, z tym że termin ten biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Jednakże w art. 278 p.p.s.a. wprowadził termin na wniesienie skargi, stanowiąc, że po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można wnosić o wznowienie postępowania. W doktrynie podnosi się, że termin ten jest terminem materialnym, a zatem nie podlega przywróceniu. Biegnie on niezależnie od terminów wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidzianych w art. 272 § 2 i art. 277. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona z zachowaniem terminów określonych w art. 272 § 2 lub 277, ale po upływie terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a. będzie podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, bez konieczności badania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw (A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011, s. 799). Termin pięcioletni nie obowiązuje jedynie wówczas, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie pozbawienia strony możności działania lub braku należytej reprezentacji. Jak wynika z akt sprawy o sygn. SA/Sz 714/2001 postanowienie z dnia 8 listopada 2001 r. oddalające wniosek D. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie z jej skargi oraz odrzucające skargę jest prawomocne od dnia 8 listopada 2001 r. (stosownie do postanowień art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Pięcioletni termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. orzeczeniem upłynął zatem w dniu 8 listopada 2006 r. Skarga wniesiona po tej dacie, oparta na wszelkich innych podstawach wznowienia postępowania, z wyjątkiem podstawy pozbawienia możności działania i braku należytej reprezentacji, jako wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a. jest niedopuszczalna. Z uwagi na powyższe skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie jako wniesiona z naruszeniem art. 278 p.p.s.a. - podlega odrzuceniu bez konieczności rozpatrywania merytorycznej zasadności wskazanej w niej podstaw. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należało, że stosownie do brzmienia art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.