I SA/Sz 135/20
WyrokWSA w Szczecinie2020-04-16
Skład orzekający: Anna Sokołowska, Kazimierz Maczewski, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi na złożenie zaświadczenia o posiadaniu koniowatych, wymaganego do przyznania płatności ekologicznej, skutkuje odmową przyznania tej płatności, nawet jeśli zaświadczenie zostanie złożone po terminie, ale przed wydaniem ostatecznej decyzji?Ratio decidendi
Termin na złożenie zaświadczenia o posiadaniu koniowatych, o którym mowa w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego, jest terminem procesowym. Uchybienie temu terminowi, bez złożenia wniosku o przywrócenie terminu, skutkuje bezskutecznością czynności procesowej polegającej na złożeniu zaświadczenia po terminie, co w konsekwencji uniemożliwia przyznanie płatności ekologicznej. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania płatności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2018, w tym w wariancie 11.1. Warunkiem przyznania tej płatności było m.in. posiadanie koniowatych, co należało udokumentować zaświadczeniem z podmiotu prowadzącego rejestr koniowatych do 31 października 2018 r. Skarżąca nie złożyła zaświadczenia w terminie, a jedynie wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że warunek formalny nie został spełniony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na 2018 r. oddala skargę.
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] w sprawie odmowy przyznania A. W. (dalej: Producentka, Strona bądź Skarżąca) płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2018.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 15 maja 2018 r. do Biura Powiatu [...] ARiMR wpłynął wniosek Producentki o przyznanie płatności na rok 2018, obejmujący swym zakresem m.in. płatność ekologiczną PROW 2014-2020 w wariancie 11.1 w trzecim roku realizacji zobowiązania podjętego w 2016 r., w tym przyznanie kosztów transakcyjnych. Do wsparcia zadeklarowane zostały 2 działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha z uprawą wieloletniej mieszanki traw z bobowatymi drobnonasiennymi, przy czym dla działki rolnej A1 nie zostało wskazane przeznaczenie plonu, zaś w przypadku działki rolnej B1 wskazano, że jest to zarazem uprawa na nawóz zielony i na paszę.
W okresie od 10 sierpnia do 15 października 2018 r. grunty Producentki zostały poddane [...] na miejscu metodą FOTO. Zatwierdzona wersja raportu pokontrolnego została przesłana na adres Strony w dniu 11 stycznia 2019 r. Ustalenia poczynione przez inspektorów nie odbiegały od zapisów wniosku.
Jednostka certyfikująca w zakresie rolnictwa ekologicznego Ekogwarancja (dalej zwana: "JC"), sprawująca [...] nad gospodarstwem Producentki w zakresie przestrzegania wymogów rolnictwa ekologicznego, w udostępnionym Prezesowi ARiMR wykazie producentów którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, potwierdziła uprawy i powierzchnie zadeklarowane we wniosku Producentki dla poszczególnych działek rolnych. Jednocześnie w wykazie nie wskazano, że Strona prowadzi jakąkolwiek hodowlę zwierząt gospodarskich.
31 maja 2019 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR skierował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień w związku z niejednoznacznością w zakresie przeznaczenia plonu na działce rolnej B1.
Odpowiadając na wezwanie Strona wskazała, że plon z działki B1 przeznaczony był w całości na paszę, zaś zapis o przeznaczeniu go na nawóz zielony został zamieszczony omyłkowo.
14 czerwca 2019 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...], na mocy której odmówił przyznania Producentce płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2018 oraz kwoty przeznczonej na refundację kosztów transakcyjnych.
Organ I instancji wskazał, że regulacja § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370) - zwanego dalej "rozporządzeniem ekologicznym" - stanowi, że warunkiem przyznania płatności w pakiecie 11 (wariancie 11.1) jest posiadanie przez rolnika zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do tego aktu prawa krajowego. Organ wskazał, że Strona nie spełniła warunku posiadania zwierząt gospodarskich bowiem - mimo iż posiada zarejestrowaną siedzibę stada - nie była w posiadaniu bydła, krów, owiec ani świń, nie złożyła w terminie do 31 października 2018 r. zaświadczenia o liczbie posiadanych przez siebie [...] wydanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, zaś JC w przekazanym Prezesowi ARiMR wykazie nie ujęła żadnych zwierząt.
Ponadto, organ I instancji ARiMR wskazał, że areał objęty zobowiązaniem ekologicznym Strony wynosi [...] ha, wobec zadeklarowanych [...] ha.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Producentka wniosła odwołanie, zarzucając organowi I instancji:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że Strona nie spełnia warunku przyznania płatności z uwagi na brak [...] wpisanych do rejestru koniowatych,
2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu za pośrednictwem systemu informacji geograficznej, że powierzchnia zatwierdzona dla działki rolnej A1 wyniosła [...] ha a nie [...] ha, w związku z czym [...] ha zostało uznane za przedeklarowanie,
3) naruszenie art. 6, 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096) - zwanej dalej: "k.p.a.".
Do pisma odwoławczego Strona załączyła:
1) wydruk datowanego na 19 czerwca 2019 r. zaświadczenia Z. Związku [...] (dalej zwanego: "[...]"), zgodnie z którym Producentka była w roku 2018 posiadaczem 6 [...],
2) kserokopię fragmentów protokołu [...] obligatoryjnej przeprowadzonej przez JC 11 sierpnia 2018 r. w gospodarstwie Strony, wskazujących na hodowlę 5 klaczy i 1 wałacha.
Organ II instancji ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania i przeanalizowaniu materiału dowodowego sprawy, uznał za zasadne utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że z punktu widzenia regulacji § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, istotny jest nie tylko sam fakt posiadania zwierząt ale także wykazanie go w sposób narzucony przez prawodawcę. Konsekwencje niezastosowania się do unormowań regulujących to jak należy wykazać fakt posiadania zwierząt są analogiczne jak konsekwencje ich braku.
Organ wyjaśnił, że poszczególne unormowania § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego precyzyjnie określają w jaki sposób musi zostać wykazane posiadanie zwierząt w zależności od ich gatunku, w szczególności:
1) w przypadku tych, które podlegają rejestracji w prowadzonym przez Agencję Systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ), tj. bydła, owiec i kóz (§ 9 ust. 9 pkt 1 lit. a) oraz świń (§ 9 ust. 9 pkt 1a) podstawą do ustalenia faktu ich posiadania, pogłowia oraz obliczenia wielkości wskaźnika dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) są odnośne zapisy zawarte w systemie IRZ, dostępne z urzędu organom ARiMR;
2) w* przypadku [...] - jest to odnośne zaświadczenie wystawione przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych;
3) w przypadku pozostałych zwierząt wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego - wykaz z JC. Oznacza to, że JC w swoim wykazie nie ujmuje ani zwierząt rejestrowanych w bazie IRZ Agencji ani koniowatych lecz jedynie pozostałe zwierzęta, np. drób.
Organ odwoławczy zauważył, że poza sporem jest iż Producentka nie prowadziła w 2018 r. hodowli zwierząt innych niż [...].
Powołując następnie treść § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b oraz § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego organ wskazał, że wymóg posiadania zwierząt oraz konieczność wykazania tego faktu w przypadku [...] poprzez przedłożenie organowi I instancji odnośnego zaświadczenia wystawionego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych w terminie do 31 października roku, w którym został złożony wniosek o płatność, wynika wprost z treści powołanych przepisów.
W ocenie organu odwoławczego, Producentka warunku tego nie spełniła. Odnośne zaświadczenie Strona złożyła dopiero 1 lipca 2019 r. wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy dodał, że Producentka składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 złożyła zarazem oświadczenie, że znane jej są zasady przyznawania płatności, o które się ubiega.
Niezależnie od powyższego organ wskazał, że regulacje § 9 ust. 14 i § 9 ust. 14 a rozporządzenia ekologicznego przewidują - w odniesieniu do pakietów 5 i 11 (wariantów 5.1 i 11.1) - wyjątki od omówionego powyżej wymogu posiadania zwierząt, jednakże stwierdził, że żaden z tych wyjątków w niniejszym postępowaniu nie zaistniał.
Zdaniem organu odwoławczego zważywszy na:
1) fakt, iż regulacja § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego przewiduje możliwość przyznania płatności w wariancie 11.1 (pakiecie 11) jedynie w przypadku posiadania zwierząt,
2) regulację § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia ekologicznego, czyniącą zaświadczenie wydane przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych jedynym dowodem na okoliczność posiadania [...] jako zwierząt gospodarskich,
3) przepis § 9 ust. 12 tego aktu prawa krajowego, nakładający na wnioskodawców obowiązek przedłożenia organowi I instancji zaświadczenia, o którym mowa powyżej, w terminie do 31 października roku, w którym został złożony wniosek,
4) fakt, iż Producentka nie wywiązała się z powyższego obowiązku w terminie zakreślonym przez prawodawcę, a tym samym nie spełniła warunku przyznania płatności,
5) fakt, iż nie zaistniały okoliczności przewidziane w § 9 ust. 14 i § 9 ust. 14a rozporządzenia, umożliwiające przyznanie płatności w pakiecie 11 (wariancie 11.1) bez spełnienia warunku posiadania zwierząt,
6) regulację § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ekologicznego stanowiącą, iż płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, jeżeli m.in. spełnia warunki przyznania płatności w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, określone w rozporządzeniu, zasadną jest odmowa przyznania płatności w zakresie wariantu 11.1 (pakietu 11).
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że podstawą rozstrzygnięcia nie jest to, że organy Agencji przyjęły, iż Producentka nie posiada [...] ale okoliczność, że nie wykazała tego faktu w sposób i w terminie narzuconym przez prawodawcę krajowego.
Nadto organ II instancji zauważył, że termin określony w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego jest terminem prawa materialnego z czym wiąże się jego nieprzywracalność (vide wyroki WSA w Olsztynie sygn. akt I SA/OI 72/17 (prawomocny) czy WSA w [...] Wlkp. sygn. akt I SA/Go 441/17). Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż jest świadom tego, że kwestia ta budzi kontrowersje w orzecznictwie i część składów orzekających uznaje, że jest to termin procesowy. Jest to jednak kwestia pozbawiona znaczenia dla istoty rozstrzygnięcia, gdyż w realiach niniejszej sprawy naruszenie terminu procesowego pociąga za sobą analogiczne skutki, jak naruszenie terminu materialnoprawnego bowiem sprawia, że czynność procesowa dokonana z jego naruszeniem jest nieważna.
Organ odwoławczy dodał, że przepisy art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. umożliwiają co prawda, w przypadku terminów procesowych, przywrócenie terminu do dokonania danej czynności - co stwarza możliwość, by taka czynność mimo naruszenia terminu wywarła skutki prawne - jednakże uzależniają skuteczność takiego kroku od spełnienia ustawowych przesłanek.
Producentka składając ww. zaświadczenie w dniu 1 lipca 2019 r. - dopełniła czynności, jednakże nie wystąpiła o przywrócenie terminu do jej dokonania i nie uprawdopodobniła, że naruszenie terminu nastąpiło bez jej winy. Wobec powyższego, czynność prawna polegająca na złożeniu przez Producentkę 1 lipca 2019 r. zaświadczenia podmiotu prowadzącego rejestr koniowatych jest nieważna a co za tym idzie, nie wywołuje skutków prawnych. W konsekwencji wpływa to na sytuację prawną Strony w sposób analogiczny, jak uznanie spornego terminu za materialnoprawny.
Organ odwoławczy zauważył przy tym, że zaświadczenie [...] dołączone do odwołania, zostało wystawione 18 czerwca 2019 r., a więc przeszło 6 miesięcy po terminie określonym w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego.
Zdaniem organu, trudno sobie wyobrazić sytuację w której Strona miałaby przez tak długi okres borykać się z obiektywnie nadmiernymi trudnościami, uzasadniającymi zwłokę tego rozmiaru tym bardziej, że w okresie wcześniejszym prowadziła korespondencję z organem I instancji.
Organ podkreślił też, że zgodnie z literą art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm.) - "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne". W ocenie organu, w niniejszym przypadku nie ulega wątpliwości, że Producentka nie tylko nie wykazała ale nawet nie uprawdopodobniła, że wystąpiły obiektywne przeszkody uniemożliwiające dochowanie tego terminu.
Ponadto organ stwierdził, że materiał zgromadzony w sprawie był w zupełności wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia zgodnego z prawem i prawda obiektywną. Jak bowiem wykazano, nie został złożony w terminie jedyny dopuszczalny prawem dowód na okoliczność posiadania przez Stronę [...], niezbędny dla spełnienia warunku przyznania płatności w pakiecie 11 (wariancie 11.1). Okoliczność ta była więc nieudowodniona. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że z ewentualnym wezwaniem do złożenia odnośnego zaświadczenia organ I instancji mógłby wystąpić dopiero po bezskutecznym upływie terminu określonego w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego co oznacza, że nawet niezwłoczna reakcja Strony na takie wezwanie skutkowałaby złożeniem zaświadczenia [...] po terminie.
Organ odwoławczy uznał, że niezasadny jest także zarzut, jakoby organ I instancji popełnił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu za pośrednictwem systemu informacji geograficznej, że powierzchnia zatwierdzona dla działki rolnej A1 wyniosła [...] ha a nie [...] ha, w związku z czym [...] ha zostało uznane za przedeklarowanie.
Organ II instancji wyjaśnił, że analiza odnośnych zapisów decyzji nr [...] wskazuje, że organ I instancji stwierdził zawyżenie deklaracji o [...] ha w stosunku do areału uprawnionego nie w oparciu system informacji geograficznej ale z uwagi na fakt, iż Producentka podjęła w 2016 r. zobowiązanie ekologiczne obejmujące [...] ha. Organ I instancji przywołał przy tym regulacje § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, konstytuujące - z zastrzeżeniem wyjątków, z których żaden w niniejszej sprawie nie zaistniał - zasadę, w myśl której płatności w kolejnych latach przysługują tylko do tych gruntów, które zostały objęte zobowiązaniem ekologicznym. W przypadku Producentki zobowiązanie to obejmuje [...] ha co oznacza, że w kolejnych latach Strona winna deklarować do płatności areał nie przekraczający tej wielkości.
Organ odwoławczy zgodził się też ze stanowiskiem organu I instancji, wskazującym na wynikający z § 16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego zakaz przyznawania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych w przypadku odmowy przyznania płatności ekologicznej na dany rok.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji pomija co prawda kwestię ewentualności zaistnienia sytuacji umożliwiającej przyznanie wsparcia w pakiecie 5 (wariancie 5.1) pomimo stwierdzonego braku należycie wykazanego posiadania zwierząt gospodarskich, jednakże organ odwoławczy dokonał naprawy tej nieprawidłowości w treści wydanej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, dowody przedłożone przez Stronę w załączeniu do pisma odwoławczego zostały uwzględnione w materiale dowodowym sprawy, jednakże nie mogły wpłynąć na ocenę rozstrzygnięcia zapadłego w I instancji bowiem pierwszy z nich został złożony z naruszeniem terminu, zaś drugi nie został przewidziany przez prawodawcę krajowego w zamkniętym katalogu dowodów na posiadanie [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżąca wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że Skarżąca nie spełnia warunków przyznania płatności ekologicznej, podczas gdy w świetle ustalonego stanu faktycznego Skarżąca warunki te spełniała już w chwili wydania decyzji w I instancji,
2) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia ekologicznego polegające na jego błędnej wykładni, prowadzącej do wadliwego uznania, iż przepis ten przewiduje możliwość udowodnienia posiadania [...] wyłącznie przy pomocy zaświadczenia wydanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych,
3) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego polegające na błędnej wykładni tego przepisu, prowadzącej do wadliwego uznania, iż uchybienie terminowi o którym mowa w tym przepisie obliguje organ do odmowy przyznania płatności, podczas gdy uchybienie to nie ma znaczenia dla oceny spełniania przesłanek posiadania wymaganych uprawnień do przyznania określonej płatności, w sytuacji gdy strona udowodniła posiadanie zwierząt za pośrednictwem stosownego zaświadczenia przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie,
4) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 6,7, 77, 78 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak ustalenia spełnienia warunków uzyskania płatności na podstawie innych dowodów aniżeli zaświadczenie wydane przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, jak również poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w której ograniczono się wyłącznie do przeprowadzenia dowodu z wykazu producentów.
Zdaniem Skarżącej, zarówno na etapie wydania decyzji w pierwszej instancji, jak również w chwili orzekania przez organ drugiej instancji, fakt posiadania właściwych zwierząt dał się ustalić - bądź to w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy bądź poprzez inne czynności dowodowe, od których odstąpiono; został on natomiast dobitnie potwierdzony na podstawie zaświadczenia dołączonego do odwołania. Tymczasem jedyną przyczyną uznania braku spełnienia warunków do uzyskania płatności w ramach wariantu 11.1 uzasadnione było wyłącznie faktem niezłożenia do dnia 31 października 2018 r. zaświadczenia, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia ekologicznego.
Z powyższych względów, zdaniem Skarżącej, decyzja organu odwoławczego jest wadliwa. Fakt stwierdzenia posiadania [...] był możliwy. Organ I instancji pominął jednak możliwość dokonania własnych ustaleń i przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do uzyskanego w sprawie wykazu producentów. Organ odwoławczy zaś nie kwestionując faktu posiadania przez Skarżącą właściwych zwierząt, uznał iż do ustalenia spełnienia warunków do otrzymania płatności w tym zakresie konieczne było złożenie zaświadczenia w terminie do 31 października 2018 r.
W ocenie Skarżącej, błędna jest też wykładnia przepisu § 9 ust. 12 analizowanego rozporządzenia w wyniku uznania, że uchybienie terminowi o którym mowa w tym przepisie obliguje organ do odmowy przyznania płatności.
Przepis § 9 ust. 9 pkt 1 lit b rozporządzenia ekologicznego, wyczerpująco określa to, co należy brać pod uwagę "przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4". Zdaniem Skarżącej, norma ta nie przewiduje zatem aby przy ustalaniu tych warunków należało brać pod uwagę termin uzyskania zaświadczenia bądź jego złożenia, lecz jedynie to, czy wnioskodawca posiada [...] które zostały wpisane do rejestru koniowatych i zostały wskazane w stosownym zaświadczeniu. W stosunku do Skarżącej okoliczności te zostały ustalone.
Skarżąca podkreśliła, że termin 31 października danego roku został uregulowany w § 9 ust. 12 ww. rozporządzenia, a zatem w oderwaniu ust. 9, który to wyczerpująco wymienia zasady przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4. Norma przewidziana w ust. 12 nie powinna mieć więc charakteru decydującego.
Zdaniem Skarżącej, dokonując oceny wskazanego terminu, istota zagadnienia powinna kłaść nacisk na skutki jakie wiąże ustawodawca z brakiem złożenia przedmiotowego zaświadczenia do dnia 31 października roku w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności ekologicznej. Fakt złożenia formularza w określonym terminie nie ma znaczenia dla oceny spełniania przesłanek posiadania wymaganych uprawnień do przyznania określonej płatności - przewidzianych w § 9 ust. 9 rozporządzenia. W tym przypadku, jeżeli na moment wydania zaskarżonej decyzji organ II instancji był w stanie stwierdzić, że rolnik posiadał w tym okresie wymaganą ilość DJP potwierdzoną właściwym rejestrem, powinien powyższe uwzględnić w rozstrzygnięciu. Tym samym charakter tego terminu jest instrukcyjny i nie może wpływać na ocenę przesłanek do przyznania płatności.
Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem decyzja ta nie narusza prawa.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny zasadności odmowy przyznania Skarżącej przez organy ARiMR płatności ekologicznej za 2018 r., w ramach realizacji pakietu 11 (wariancie 11.1) w trzecim roku realizacji zobowiązania podjętego w 2016 r. w zakresie posiadanych przez Skarżącą koniowatych.
W ocenie Skarżącej, organ dokonał błędnej wykładni przepisu § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia ekologicznego uznając, że udowodnienie posiadania przez rolnika zwierząt koniowatych w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, możliwe jest jedynie za pośrednictwem zaświadczenia wydanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych. Jej zdaniem, na etapie wydania decyzji (zarówno przez organ I jak i II instancji), fakt posiadania przez nią właściwych zwierząt dał się ustalić - bądź to w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy bądź poprzez inne czynności dowodowe od których odstąpiono. Skarżąca podniosła też zarzut błędnej wykładni przepisu § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego poprzez uznanie, że uchybienie terminowi, o którym mowa w ww. przepisie, tj.: 31 października 2018 r., obliguje organ do odmowy przyznania wnioskowanej płatności.
Natomiast zdaniem organów, Skarżąca nie wykazała faktu posiadania [...] w sposób i w terminie wskazanym przepisami prawa. Skarżąca złożyła bowiem zaświadczenie o ilości posiadanych [...] po terminie określonym w § 9 pkt 12 rozporządzenia ekologicznego (na etapie postępowania odwoławczego).
W ocenie organu odwoławczego, termin określony w tym rozporządzeniu jest terminem prawa materialnego a zatem złożenie zaświadczenia po jego upływie nie wywołuje skutków prawnych. Organ zauważył także, że przepisy k.p.a. umożliwiają w przypadku terminów procesowych, przywrócenie terminu do dokonania danej czynności, jednakże Skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
Spór w sprawie dotyczy zatem w istocie charakteru prawnego terminu złożenia do organu ARiMR zaświadczenia, o jakim stanowi § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego, i skutków prawnych naruszenia terminu do jego złożenia.
Bezspornym jest natomiast uchybienie przez Skarżącą omawianemu terminowi.
Mając na uwadze ww. istotę sporu Sąd wskazuje, że reguły ustalające zasady przyznawania płatności ekologicznej zawarte zostały zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i w prawodawstwie unijnym.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";
4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Na podstawie powołanej regulacji stwierdzić należy, że realizowanie 5-letniego zobowiązania ekologicznego stanowi jedną ale nie jedyną przesłankę przyznania płatności. Zgodnie z pkt 4 powołanego § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego rolnik spełniać również musi warunki przyznania płatności określone w ramach określonych pakietów lub ich wariantów.
We wniosku na rok 2018 Skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej w ramach Pakietu 11: Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (wariant 11.1), w trzecim roku realizacji zobowiązania podjętego w 2016 r., w tym przyznanie kosztów transakcyjnych. Do wsparcia w powyższym zakresie Skarżąca zadeklarowała 2 działki rolne o łącznej powierzchni 6,40 ha z uprawą wieloletniej mieszanki traw z bobowatymi drobnonasiennymi, przy czym dla działki rolnej A1 nie zostało wskazane przeznaczenie plonu, zaś w przypadku działki rolnej B1 wskazano, że jest to zarazem uprawa na nawóz zielony i na paszę. Pismem z 7 czerwca 2019 r. Skarżąca wskazała, że plon z działki B1 przeznaczony był w całości na paszę, zaś zapis o przeznaczeniu go na nawóz zielony został zamieszczony omyłkowo.
Zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, w brzmieniu obowiązującym na kampanię w 2018 r., w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto (ponad warunki przyznania płatności określone w innych przepisach rozporządzenia) rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów.
Zgodnie z § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta:
1) posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru:
a) zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec,
b) koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku [...]
1a) posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 16 października roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej do dnia 15 października roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru, o którym mowa w pkt 1 lit. a - w przypadku świń;
2) wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia:
a) przeprowadzenia [...], o której mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i [...] (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008, str. 1, z późn. zm.), w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, do dnia przeprowadzenia [...] w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 1a, utrzymywanych przez rolnika lub jego małżonka, którzy zostali objęci systemem [...], o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, nie później niż w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej,
b) objęcia systemem [...], o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej do dnia przeprowadzenia [...] w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 1a, utrzymywanych przez rolnika lub jego małżonka, którzy zostali objęci systemem [...], o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b), rolnik składa do kierownika biura powiatowego ARiMR do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (§ 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego).
Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że Skarżąca w terminie do 31 października 2018 r. nie złożyła wymaganego zaświadczenia. Uzyskała je dopiero 19 czerwca 2019 r. i przedłożyła organowi wraz ze złożonym dnia 2 lipca 2019 r. odwołaniem od decyzji organu I instancji.
Rozważyć zatem należy jaki charakter miał termin, któremu uchybiła Skarżąca i jakie w związku z tym, są konsekwencje tego uchybienia.
Dokonując oceny charakteru terminu o jakim mowa § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego koniecznym jest przypomnienie ogólnych zasad dotyczących klasyfikacji terminów.
Jak zaznacza się w doktrynie – w nauce prawa nie ma uniwersalnej definicji terminu, obejmującej wszystkie odmiany tej instytucji. Najczęściej zarówno w prawie prywatnym jak i publicznym, przyjmuje się znaczenie tego pojęcia wypracowane w teorii prawa cywilnego materialnego, która przez "termin" rozumie zastrzeżenie dodatkowe czynności prawnej, przez które jej skutek zostaje ograniczony w czasie (por.: A. Wolter: Prawo cywilne. Zarys części ogólnej. Warszawa 1972, s. 268). Akcentuje się w doktrynie, że tak rozumiany termin stanowi często istotny element konstrukcyjny instytucji prawa administracyjnego i to zarówno materialnego, jak i procesowego. Zagadnienie upływu czasu w zakresie prawa administracyjnego ma podstawowe znaczenie, ponieważ skutki prawne upływu czasu jako zdarzenia prawnego są w tej gałęzi prawa znacznie bardziej zróżnicowane, niż np. w prawie cywilnym, w zależności od podmiotów, do których działania się odnoszą (np. organ administracji i obywatel), z uwagi na fakt, iż różna jest ich pozycja prawna i zadania na gruncie prawa administracyjnego. Odnosząc się do upływu czasu jako zdarzenia prawnego, należy rozważyć dwojakiego rodzaju przypadki: a) gdy norma prawa uzależnia zaistnienie skutków prawnych od pewnych zaszłości, które będą miały znaczenie prawne, jeśli nastąpią w ściśle określonym punkcie czasowym lub okresie czasu, b) gdy z normy prawnej wynika, że w oznaczonym czasie powinny nastąpić określone skutki prawne. Ma to miejsce wtedy, gdy w samej normie prawnej lub w wydanym na jej podstawie akcie prawnym niższego rzędu określono termin powstania lub wygaśnięcia oznaczonych praw (por: A. Wasilewski: Upływ czasu jako zdarzenie prawne w prawie administracyjnym. PiP 1966, z.1, s. 57 i nast.).
Nawiązując do tradycyjnego podziału dziedzin prawa w literaturze prawniczej wymienia się terminy materialne i terminy procesowe. Terminami materialnymi są te terminy, z którymi związane są skutki prawne w płaszczyźnie prawa materialnego, a więc w zakresie praw i obowiązków podmiotów stosunków prawnych, natomiast terminami procesowymi są okresy do dokonania czynności procesowej przez uczestników postępowania administracyjnego bądź sądowego.
Różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym sprowadza się więc do skutków prawnych ich uchybienia.
Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym, natomiast uchybienie terminowi procesowemu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być, co do zasady, oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej wyznaczającej termin, w ustawie materialnej czy ustawie procesowej. Jednak w polskim systemie prawnym prawodawca z różnych względów nie przestrzega rozdziału regulacji materialnej i regulacji procesowej, zamieszczając w ustawach materialnych normy procesowe i vice versa. "Dlatego też założenie to nie może być uznane za wyłącznie miarodajne, a zatem w kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu. W takich przypadkach zatem przesądzać powinno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki."(por.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1997, s. 287-288). W pierwszym przypadku mamy do czynienia z terminem materialnym, a w drugim z terminem procesowym.
Terminy procesowe można różnicować dalej, przy pomocy różnych kryteriów podziału, jak w szczególności kryterium podmiotowe. Na tej podstawie można wyróżnić: 1) terminy dla dokonania czynności przez organ prowadzący postępowanie, 2) termin dla dokonania czynności przez strony, 3) terminy ustanowione dla innych podmiotów.
Istnieje także pojęcie terminów instrukcyjnych (zwanymi także porządkowymi), którymi nazywa się terminy ustawowe mające zapewnić sprawny przebieg określonego działania lub ciągu działań (np. postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego). Charakterystyczną cechą tych terminów jest to, że ich uchybienie przez organ (sąd) nie daje stronom uprawnień do kwestionowania czynności organu. Do istoty terminu porządkowego należy to, że nie powoduje on utraty prawa lub możności dokonania czynności w postępowaniu przed odpowiednim organem. W konsekwencji niezachowanie terminu porządkowego nie powoduje ujemnych konsekwencji procesowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, podzielając wyżej wskazane poglądy wyrażone m.in. w wyrokach NSA z 24 kwietnia 2018 r. (I GSK 247/18) i z 24 października 2019 r. (I GSK 1422) oraz w wyrokach WSA w Szczecinie z 4 lipca 2019 r. (I SA/Sz 128/19) i z 9 stycznia 2020 r. (I SA/Sz 717/19), że termin o jakim stanowi § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego z pewnością – co jest kluczowe dla wyniku sprawy – nie jest terminem instrukcyjnym jak wywodzi Skarżąca uznając, że bez znaczenia jest fakt jego uchybienia, jest natomiast terminem procesowym. Zaznaczyć przy tym należy, że organ co prawda błędnie uznał, że jest to termin materialny ale równocześnie prawidłowo zastrzegł, iż nawet przyjmując, że analizowany termin ma charakter procesowy, to Skarżąca na etapie postępowania administracyjnego nie składała wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności.
Wskazać w tym miejscu należy na warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietów 11 i 12, które obejmują:
– prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia nr 834/2007 oraz przepisami wykonawczymi do tego rozporządzenia (§ 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego) oraz
– posiadanie zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego (w odpowiedniej liczbie - § 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia ekologicznego).
Warunki powyższe uznać należy za warunki materialnoprawne, od których uzależnione jest przyznanie płatności. Tak więc z woli prawodawcy wykonującego postanowienia ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem przyznania płatności jest m.in. posiadanie wskazanych zwierząt. Uściślenie tego warunku znalazło wyraz w treści § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego w którym wskazano, że przy ustaleniu spełnienia warunku posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane w odpowiednim okresie i zgłoszone do odpowiedniego rejestru (zarejestrowane).
W ocenie Sądu nie więc budzi wątpliwości, że to właśnie warunek posiadania i rejestracji [...] uznać należy za kluczowy, zaś wymóg złożenia zaświadczenia z § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego uznać należy za warunek formalny wniosku o przyznanie płatności, co wynika choćby z treści § 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego który stanowi, że rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania (...) pomocy finansowej (...) zwanej dalej "płatnością ekologiczną", w tym: szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności ekologicznej.
Dodać także należy, że w przepisach zróżnicowano terminy składania tak samego wniosku o przyznanie płatności (na mocy § 17 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego - wniosek o przyznanie płatności ekologicznej składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich), jak i uzupełniającego ten wniosek dokumentu, w postaci zaświadczenia o posiadanych i zgłoszonych do rejestru [...] (na mocy § 9 ust. 12 zaświadczenie składa się do 31 października roku, w którym rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej).
O ile termin do złożenia samego wniosku o przyznanie płatności jest terminem materialnym – jest to bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego i jego przekroczenie powoduje trwałą niemożność podjęcia czynności z terminem powiązanej, to termin do złożenia zaświadczenia jest terminem proceduralnym, ponieważ jest to termin dla dokonania czynności przez strony. Tak więc jego niezachowanie ogranicza się do bezskuteczności procesowej czynności, co w konsekwencji wpływa jednak na sytuację materialnoprawną strony.
Przekładając powyższe na stan faktyczny sprawy wskazać należy, że Skarżąca w 2018 r. a więc w okresie w którym ubiegała się o płatność ekologiczną, nie wypełniła warunku formalnego, ponieważ nie złożyła wymaganego zaświadczenia w terminie i nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia.
W związku z powyższym, Sąd za nieusprawiedliwione uznaje zarzuty sformułowane w skardze w zakresie naruszenia przepisów § 9 ust. 9 pkt 1 lit b 2 oraz § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego.
Sąd zauważa ponadto, że organ II instancji przy orzekaniu wziął pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie złożone przez Stronę 1 lipca 2019 r. o posiadanych koniach, bowiem odniósł się do niego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednak złożenie tego zaświadczenia po terminie, tj. po 31 października 2018 r. bez złożenia przez Skarżącą wniosku o przywrócenie ww. terminu, wbrew twierdzeniom Skarżącej, uniemożliwiło przyznanie Skarżącej płatności ekologicznej w wariancie 11.1 , co wyjaśniono powyżej.
Za chybione należało uznać również zarzuty dotyczące naruszeń wymienionych w skardze przepisów postępowania, tj.: art. art. 6,7,77,78 §1 i 80 k.p.a.
Przypomnieć bowiem należy, że niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a., w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.
Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 ( Dz.U. z 2015 r., poz. 349 ze zm.) - dalej: ustawa PROW - z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1)
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy PROW, w postępowaniach o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postepowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2 art. 27 ustawy PROW).
Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. w art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a.
W niniejszej sprawie, organ I instancji nie miał przesłanek do przyjęcia, że Skarżąca posiada jakiekolwiek zwierzęta, ponieważ do dnia wydania decyzji Skarżąca nie przełożyła wymaganego prawem dowodu na posiadanie [...] w okresie referencyjnym (od 15 marca do 30 września 2018 r.). Nadto, wykaz z jednostki certyfikującej nie zawierał zapisów o posiadaniu przez Skarżącą jakichkolwiek zwierząt a znane organowi I instancji z urzędu dane z bazy systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ) - w której co prawda zarejestrowana była siedziba stada - wskazywały na brak utrzymywania jakichkolwiek zwierząt podlegających rejestracji w IRZ (bydło, świnie, kozy czy owce) - [...] rejestracji takiej nie podlegają. Z kolei organ odwoławczy nie mógł uwzględnić dowodów złożonych wraz z pismem odwoławczym, z uwagi na ich złożenie po terminie i braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu oraz - w przypadku kopii protokołu z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą - niespełnienie przez dowód wymogów wynikających z § 9 ust. 9 pkt 1 lit b rozporządzenia ekologicznego. Nadto, protokół kontroli obligatoryjnej przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą - odzwierciedlał stan zwierząt w kontrolowanym gospodarstwie na dzień tej kontroli, nie pozwalając na wysnucie jakichkolwiek racjonalnych wniosków odnośnie tego, od kiedy poszczególne zwierzęta są w nim obecne. Zauważyć też należy, że z racji przeprowadzenia kontroli 11 sierpnia 2018 r. nie było możliwe wyczytanie z tego dokumentu, czy [...] w gospodarstwie Skarżącej pozostały w okresie po tej dacie. A przywołany przepis krajowy nakazuje ustalenie pogłowia zwierząt za okres od 15 marca do 30 września.
Niezasadny jest więc zarzut naruszenia art. 78 § 1 k.p.a., bowiem nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu w sytuacji, w której dowód ten został złożony z naruszeniem terminu. Czynność taka jest bowiem nieskuteczna. Sąd podziela stanowisko organu, że ocena o której mowa w art. 80 k.p.a. obejmuje jedynie dowody złożone w terminach na to przewidzianych.
Zaskarżona decyzja nie uchybia więc ani przepisom proceduralnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani nie narusza przepisów materialnych w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w wyroku dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając wszystko powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło