I SA/Sz 1351/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 23 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca W. K., reprezentowana przez adwokata, złożyła w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 10 grudnia 2013 r.). W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że nie ma możliwości majątkowych oraz zarobkowych, aby opłatę tę uiścić bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny. Oświadczyła, że nie ma oszczędności i majątku. Aktualnie toczy się kilkanaście postepowań egzekucyjnych i skarżąca jest pozbawiona majątku oraz dochodów, które mogłaby przeznaczyć na opłatę sądową. Z uzasadnienia wniosku wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z [...] synem (O. K.), a jedynym źródłem utrzymania są alimenty od ojca O. w wysokości [...] zł miesięcznie. Przedstawione wyżej oświadczenie skarżącej okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych, dlatego wezwaniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2014 r. strona skarżąca została zobowiązana do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało: zeznanie podatkowe Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2012 roku albo zaświadczenia właściwego organu podatkowego o nieskładaniu zeznania podatkowego; aktualne dokumenty potwierdzające prowadzone wobec Skarżącej postępowania egzekucyjne; wyciągi z wszystkich rachunków bankowych Skarżącej za okres od 15 listopada 2013 r. do 10 stycznia 2014 r.; dodatkowe oświadczenie, czy Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, jeśli tak, referendarz zobowiązał do podania aktualnych źródeł i wysokości dochodu męża Skarżącej z dokumentami to potwierdzającymi za okres ostatnich trzech miesięcy albo wyroku rozwiązującego małżeństwo Skarżącej; dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych przez Skarżącą wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy; aktualny dokument potwierdzający zobowiązanie męża Skarżącej do przekazywania alimentów na rzecz syna oraz określającego wysokość tych alimentów; dodatkowe oświadczenie o aktualnych źródłach utrzymania Skarżącej oraz wysokości otrzymywanych środków pieniężnych w okresie ostatnich trzech miesięcy; zaświadczenie właściwej ds. zdrowia jednostki organizacyjnej gminy, czy Skarżąca (jej rodzina) korzystała (korzysta) w okresie ostatnich sześciu miesięcy z pomocy społecznej i jaka była wysokość udzielonej pomocy w tym okresie; zaświadczenie powiatowego urzędu pracy, czy Skarżąca posiada status osoby bezrobotnej z prawem/ bez prawa do zasiłku. W ww. wezwaniu wyznaczono 14-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 15 stycznia 2014 r., 14-dniowy termin upłynął zatem bezskutecznie 29 stycznia 2014 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczenia skarżącej wynika, że źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny jest otrzymywana tytułem alimentów kwota [...] zł. Skarżąca wskazała na liczne postępowania egzekucyjne, brak dochodu, majątku oraz możliwości zarobkowych i majątkowych. Powyższe ogólnikowe oświadczenia były niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa Skarżącej i jakie są jej możliwości płatnicze. Dlatego strona skarżąca została wezwana w piśmie z dnia 10 stycznia 2014 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek Skarżącej, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawiła ona wymaganych dokumentów i oświadczeń, istotnych dla oceny jej możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Skarżąca nie przedstawiła bowiem dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej sytuację rodzinną, finansową oraz dokumentów dotyczących prowadzonych w stosunku do niej postępowań egzekucyjnych. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie wykazała w sposób należyty, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.