I SA/Sz 1364/15

Dnia 14 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia O.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów złożonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie. Pismem z dnia 17 listopada 2015 r. (data nadania: 19 listopada 2015 r.) O.R. złożyła skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2015 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem w przedmiocie wyłączonym spod kontroli sądowoadministracyjnej, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Oznacza, to że sąd administracyjny nie może prowadzić postępowania w zakresie żądanym przez Skarżącą i orzekać co do istoty sprawy. W tej sytuacji Sąd postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W ustawowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej Skarżąca złożyła samodzielnie sporządzone pismo zatytułowane "Zażalenie na złe zarządzenie się sędziego prowadzącego posiedzenie niejawne", które uznano za skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Sądu. Z uwagi na sporządzenie skargi kasacyjnej z pominięciem profesjonalnego pełnomocnika, Sąd – zgodnie z art. 175 i art. 178 p.p.s.a. – postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Powyższe postanowienie zostało doręczone Skarżącej w dniu 2 marca 2016 r. wraz z pouczeniem o prawie zaskarżenia. W ustawowym terminie do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Sądu z dnia 18 lutego 2016 r., Skarżąca złożyła samodzielnie sporządzone pismo zatytułowane "Zażalenie na złe zarządzenie się sędziego prowadzącego posiedzenie niejawne". W uzasadnieniu zażądała merytorycznego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie postanowienia w sprawie zarzutów zgłoszonych postępowaniu egzekucyjnym oraz wskazała, że jej wcześniejsze zażalenie, nie stanowiło skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 194 § 1 pkt 7 p.p.s.a. na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy przy tym zaznaczyć, że badanie merytorycznej zasadności zażalenia poprzedza sprawdzenie wymagań formalnych zażalenia, w tym zachowanie przymusu radcowsko-adwokackiego, przewidzianego w art. 194 § 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem: "Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.". W myśl wskazanego art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., przymus adwokacko – radcowski nie obowiązuje w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli przedmiotowe zażalenie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. Ponadto, stosując odpowiednio art. 175 § 3 p.p.s.a., zażalenie takie może być sporządzone także przez doradcę podatkowego (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach z egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami), a także przez rzecznika patentowego (w sprawach własności przemysłowej). Stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 lub § 3 p.p.s.a. jest nieusuwalnym brakiem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt II FZ 543/14, LEX 1457635). Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 716/11, LEX nr 1121301). W tej sytuacji wniesione przez Skarżącą zażalenie z dnia 7 marca 2016 r. na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną jest niedopuszczalne, bowiem zostało sporządzone przez Skarżącą osobiście, pomimo, że nie należy ona do żadnej z kategorii osób wymienionych w art. 194 § 4 i art.175 § 2 i 3 p.p.s.a. Należy przy tym zaznaczyć, że Skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, w tym o obowiązku sporządzenia go przez profesjonalnego pełnomocnika, a także o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego uprawnionego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Pouczenie w tym zakresie Sąd skutecznie doręczył Skarżącej w dniu 2 marca 2016 r. wraz odpisem postanowienia z dnia 18 lutego 2015 r. Należy również wyjaśnić, że bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu pozostać musi stanowisko Skarżącej, iż jej wcześniejsze zażalenie nie stanowiło skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 173 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. na postanowienie sądu odrzucające skargę z tych przyczyn, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W przypadku gdyby Sąd przyjął, że pismo Skarżącej nie jest skargą kasacyjną – a jak twierdzi Strona - "zażaleniem na złe zarządzenie się sędziego prowadzącego posiedzenie niejawne", podlegałoby ono odrzuceniu jako niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie Skarżącej nie przysługiwał bowiem środek odwoławczy w postaci zażalenia, lecz skarga kasacyjna. Tym samym, kierując się interesem Skarżącej, aby umożliwić rozpatrzenie złożonego środka odwoławczego, Sąd potraktował pismo z dnia 20 stycznia 2016 r. jako skargę kasacyjną. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.