I SA/Sz 137/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-06-26

Skład orzekający: Alicja Polańska, Marzena Kowalewska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może orzekać o wysokości zobowiązania podatkowego po upływie terminu przedawnienia, jeśli zobowiązanie wygasło przez zapłatę lub przedawnienie?
Ratio decidendi
Po upływie terminu przedawnienia, określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę lub przedawnienie. Przedawnienie zobowiązania podatkowego, uwzględniane z urzędu, skutkuje wygaśnięciem zobowiązania i brakiem możliwości jego dochodzenia przez organ podatkowy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła deklaracje podatku od nieruchomości za 2004 rok, a następnie wnioski o stwierdzenie nadpłaty. Organy podatkowe kolejno określały zobowiązanie i odmawiały stwierdzenia nadpłaty. Po uchyleniu decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, sprawa wróciła do organu pierwszej instancji. Ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta i umorzyło postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za 2004 r. z uwagi na przedawnienie, jednocześnie odmawiając stwierdzenia nadpłaty. Spółka zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 153 i 170 P.p.s.a. przez niezastosowanie się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. S.A. w likwidacji z siedzibą w M. następcy prawnego H. S. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] , wydaną z powołaniem się na art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 70 w zw. z art. 21 § 3, art. 208 § 1, art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60, ze zm.), zwanej dalej "O.p.", , art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] i umorzyło postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia [...] r., wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego oraz, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 października 2005 r. odmówiło stwierdzenia T. S.A. w likwidacji z siedzibą w M., następcy prawnemu H. S.A. z siedzibą S., zwana dalej "Spółką", nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Spółka złożyła w dniu 14 stycznia 2004 r. deklarację podatku od nieruchomości na 2004 r. wykazując zobowiązanie w wysokości [...] zł. W deklaracji korygującej z 30 lipca 2004 r., z powodu likwidacji środka trwałego, Spółka zadeklarowała za okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 2004 r. podatek w kwocie [...] zł, natomiast w deklaracji korygującej z dnia 30 listopada 2004 r., za ten sam okres, w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie organu Spółka złożyła w dniu 15 grudnia 2004 r. dwie deklaracje korygujące i obliczyła podatek w wysokości [...] zł za cały 2004 rok oraz [...] zł za okres od 1 sierpnia 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. W dniu 6 października 2005 r. (wniosek z dnia 5 października 2005 r.) Spółka wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok w kwocie [...] zł, w dwóch deklaracjach korygujących z dnia 3 października 2005 r. Spółka obliczyła podatek w kwocie [...] zł za cały 2004 rok oraz [...] zł za okres 1 sierpnia – 31 grudnia 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w kwestii rozstrzygnięcia o zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Decyzją z dnia 5 listopada 2005 r. organ określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości i odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzje w dniu [...] r. Prezydent Miasta, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. określił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2004 rok w kwocie [...] zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. Kwestią sporną w sprawie było opodatkowanie budowli infrastruktury portowej i budowli infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajęte pod nie grunty. Organ pierwszej instancji nie podzielił stanowiska podatnika i uznał, że zwolnienie od podatku przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121.poz. 844 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą", w odniesieniu do wskazanych budowli, nie przysługuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Prezydenta Miasta z [...] r. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że organy podatkowe obowiązane były z urzędu wszechstronnie wyjaśnić i ustalić wszystkie okoliczności mające znaczenie dla prawidłowego określenia wysokości podatku. Sąd zwrócił uwagę, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jednoznacznie wskazywał wśród przedmiotu opodatkowania także drogi. Pominięcie i nie rozpatrzenie faktów i dowodów stanowiło, zdaniem Sądu, naruszenie art. 122 i 187 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W części zaś dotyczącej zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. Spółka zaskarżyła ww. wyrok skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy, art. 2 pkt 4, art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 141 § 4 P.p.s.a. NSA wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 558/08, skargę kasacyjną oddalił, uznając, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku przeprowadził i przedstawił prawidłową ocenę zastosowania prawa materialnego w skontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Następnie Prezydent Miasta a decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił Spółce zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok. Organ pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie, w zakresie zwolnienia od podatku od nieruchomości budowli Spółki na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy – wiążąca dla organu pierwszej instancji jest wykładnia prawa przedstawiona przez NSA w wyroku sygn. akt II FSK 558/08 z dnia 10 grudnia 2008 r. Organ ten wyjaśnił, że Spółka złożyła w dniu 14 listopada 2007 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty, a w załączonej do wniosku korekcie wyłączyła z podstawy opodatkowania budowle, które w jej ocenie spełniają kryteria budowli dróg związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu na podstawie przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że budowle wskazane przez Spółkę we wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 14 listopada 2007 r. - w ocenie organu podatkowego - nie zostały zlokalizowane w pasie drogowym, który stanowi podstawowy element wyłączenia normowanego art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy. Organ wyjaśnił, że posiadanie obiektów budowlanych w oderwaniu od definicji opisanych w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych nie uprawnia do zastosowania przez określony podmiot wyłączenia statuowanego ww. przepisem. Prezydent Miasta stwierdził w konsekwencji, że budowle będące przedmiotem wniosku Spółki z dnia 14 listopada 2007 r. o stwierdzenie nadpłaty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy w związku z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez błędne przyjęcie, że o istnieniu drogi i obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu decydują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, - art. 2 i art. 217 Konstytucji RP w związku z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego przez odmowę stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2004 rok na podstawie przepisów nie będących przepisami prawa podatkowego, - art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie przez organy podatkowe podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania całego materiału dowodowego. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, tj. o stwierdzenie w przedmiotowej sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się na art. 70 § 6 O.p., że zobowiązanie Spółki w podatku od nieruchomości za 2004 r. uległo przedawnieniu z końcem 2011 roku. Organ uwzględnił przy tym zwieszenie terminu przedawnienia tego zobowiązania z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego (od 10 maja 2007 r. do 11 marca 2009 r.). Organ odwoławczy uznał, że przedawnienie zobowiązania stanowi przeszkodę do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2004 rok na podstawie art. 21 § 3 O.p. Dlatego zaskarżoną decyzję organ odwoławczy uchylił. Organ ten uznał jednocześnie, że istnieją podstawy do rozpoznania wniosku Spółki dnia 5 października 2005 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł. Wskazał, że żądana kwota będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nadpłaty odpowiada podatkowi od gruntów, budynków i budowli, które Spółka uznała za infrastrukturę portową. Powołując się dalej na związanie w tym zakresie oceną prawna Sądu, zawartą powołanym wyżej wyroku WSA z dnia19 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 403/07 oraz wyroku NSA z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 558/08, organ odwoławczy stwierdził, że wniosek Spółki z dnia 5 października 2005 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się jeszcze do wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty z dnia 14 listopada 207 r., organ wyjaśnił, że Spółka złożyła jednocześnie korekty, które jednak, w związku z wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie, nie wywołały skutków prawnych. Mając na uwadze powyższe, stwierdził, że brak skutecznej deklaracji czyni nieskutecznym wniosek o stwierdzenie nadpłaty. W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. przez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 403/07. W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, podkreślając treść wskazań WSA zawartych w wyroku z dnia 19 grudnia 2007 r. odnoszących się do opodatkowania dróg. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy, związany wyrokiem WSA , badając zgodność z prawem decyzji Prezydenta Miasta, nie mógł pominąć przy rozpoznawaniu sprawy kwestii ustalenia przez organ pierwszej instancji istnienia dróg wewnętrznych. Ponadto, skarżąca nie podzieliła poglądu organu odwoławczego, jakoby pierwotnie złożony przez Spółkę wniosek o stwierdzenie nadpłaty (wniosek z 5 października 2005 r.) zakreślił granice rozpoznania sprawy, co doprowadził organ odwoławczy do stwierdzenia, że w kwestii dotyczącej dróg wewnętrznych podejmowanie rozstrzygnięcia byłoby bezprzedmiotowe. Zdaniem Spółki, organ podatkowy stwierdzając lub odmawiając stwierdzenia nadpłaty jest zawsze zobowiązany do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego (nie można stwierdzić nadpłaty bez określenia wysokości zobowiązania podatkowego). Organy nigdy nie są związane zakresem wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a jedynie zakresem przepisów prawa podatkowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, zaskarżona bowiem decyzja nie narusza prawa. Jak już wyżej wskazano, rozpoznawana sprawa była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 558/08, w wyniku którego oddalono skargę kasacyjną Spółki na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/SZ 403/07. Zatem, zgodnie z art. 190 P.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego , którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] i umorzono postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia [...] r. wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, oraz po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 października 2005 r. odmówiono stwierdzenia T. S.A. w likwidacji z siedzibą w M., następcy prawnemu H. S.A. z siedzibą (dalej: "Spółka"), nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 rok. Kolegium, odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie, prawidłowo odniosło się do jego zawieszenia, uregulowanej w art. 70 § 1 i 6 O. p., wskazując, że w przedmiotowej sprawie zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wniesieniem przez Spółkę skargi do sądu administracyjnego trwało w okresie od 10 maja 2007 r. (data złożenia skargi) do 11 marca 2009 r. (następny dzień po dniu doręczenia organowi podatkowego odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności). W związku z tym – jak wskazało Kolegium – przedawnienie zobowiązania podatkowego skarżącej Spółki w podatku od nieruchomości za 2004 rok nastąpiło z końcem 2011 r. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Okoliczności, o których tu mowa, zostały określone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, zarówno w przepisach dotyczących podmiotów, jaki przedmiotów opodatkowania. W myśl regulacji zawartej w art. 6 ustawy, osoby prawne są obowiązane samodzielnie obliczać podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, a następnie wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy za poszczególne miesiące - w terminie do 15 - go dnia każdego miesiąca, a za styczeń do 31 stycznia. Skoro zobowiązanie podatkowe osób prawnych z tytułu podatku od nieruchomości powstaje z mocy prawa, tj. z chwilą zaistnienia określonych okoliczności, z którymi przepisy prawa podatkowego wiążą powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.), to w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 O. p., liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl z kolei art. 70 § 6 pkt 2 O.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania (tutaj: 10.05.2007 r.), a stosownie do art. 70 § 7 pkt 2 O. p., po zawieszeniu, termin przedawnienia biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności (tutaj: 11.03.2012 r.). Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i dokonanie obliczenia daty upływu terminu przedawnienia w podatku od nieruchomości za 2004 rok - który co do zasady upływał z dniem 31 grudnia 2009 r., ale w związku z tym, że w sprawie tej doszło do zawieszenia terminu przedawnienia w trybie art. 70 § 6 pkt 2 O.p. - doprowadziły do ustalenia, że termin przedawnienia przedłużony odpowiednio o okres zawieszenia w przedmiotowej sprawie upłynął z końcem 2011 r., natomiast zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu 18 grudnia 2012 r., a zatem po upływie terminu przedawnienia. Wskazać należy, że w odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy samego prawa (art. 21 § 1 pkt 1 O. p.), sam upływ terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego bez względu na to, czy postępowanie podatkowe się toczy, czy też nie, czy znajduje się w fazie przed organem pierwszej, czy drugiej instancji, czy wreszcie decyzja stała się ostateczna. Zachodzi wówczas konieczność umorzenia tego postępowania (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.02.2010 r., sygn. akt II FSK 1594/08 - publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). Przy czym, określony w art. 70 § 1 O. p. pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega wydłużeniu w przypadku wystąpienia okoliczności mających wpływ na jego bieg - stosownie do art. 70 § 2, § 3, § 4 i § 6 O. p., a ponadto - zgodnie z § 8 tego artykułu - zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym w ogóle nie ulegają przedawnieniu. Decyzja organu odwoławczego została wydana w sprawie dniu [...] r., a zatem po upływie wydłużonego 5 – letniego terminu przedawnienia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium, powołując się na pismo z dnia 6 listopada 2012 r. stwierdziło, że podatek od nieruchomości za 2004 rok w kwocie [...] zł został zapłacony. Z pisma tego wynika, że ostatnia wpłata Spółki tytułem podatku od nieruchomości za 2004 rok została dokonana 14 grudnia 2004 r. Podobne okoliczności, a mianowicie, zapłata kwoty podatku przed upływem terminu przedawnienia i upływ terminu przedawnienia, były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 3 grudnia 2012 r. wydanej w sprawie o sygn. akt I FPS 1/12 w związku z pytaniem sformułowanym w postanowieniu NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. w sprawie sygn. akt I FSK 174/11, a mianowicie: "czy w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. dopuszczalne jest w każdym czasie prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej)?". NSA w przywołanej wyżej uchwale wskazał, że w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 O. p. w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 O. p.). W uzasadnieniu tego stanowiska wskazano, że w art. 59 § 1 O. p. przewidziane zostały różne sposoby wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, a to zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 przez zapłatę zobowiązania podatkowego, jak również zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 na skutek przedawnienia. Kwestie przedawnienia uregulowano w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w ten sposób, że każde zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, a instytucja ta stanowi jedną z form wygasania zobowiązaniowych stosunków prawnych. Po upływie terminu przedawnienia wierzyciel nie może skutecznie domagać się od dłużnika spełnienia zobowiązania, a instytucja ta służy zachowaniu pewności obrotu. Przedawnienie zobowiązań podatkowych dotyczy roszczeń majątkowych i uwzględniane jest z urzędu, jego zaś skutkiem jest wygaśnięcie zobowiązań. Podatnik w procesie samoobliczenia swojego zobowiązania podatkowego z różnych względów może zadeklarować i w konsekwencji wpłacić podatek w innej wysokości niż faktycznie istniejące, powstałe z mocy prawa zobowiązanie podatkowe. W związku z tym, zobowiązanie podatkowe, stosownie do treści art. 59 § 1 pkt 1 O. p. wygaśnie w całości tylko wówczas, gdy podatnik wpłaci podatek w takiej samej lub w wyższej kwocie niż wynikający ze zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa. W takiej sytuacji zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie biegnie dalej. Odmienna sytuacja zachodzi, gdy podatnik wpłaca kwotę podatku mniejszą niż rzeczywista wysokość zobowiązania podatkowego. W tym przypadku następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części zapłaconej. Natomiast w pozostałym zakresie zobowiązanie nadal istnieje. Dalej biegnie termin przedawnienia w stosunku do pozostałej części zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa i rzeczywista jego wielkość nie jest pewna (tak też jest w przypadku podatku od nieruchomości w przypadku, gdy podatnikiem jest osoba prawna). W związku z tym nie wiadomo, czy zobowiązanie podatkowe wygasło w całości lub w części, a zatem, czy istnieje zobowiązanie podatkowe w pewnym zakresie. Dlatego też organ podatkowy jest uprawniony do weryfikacji samoobliczenia podatnika. Sytuacja zmienia się po upływie terminu przedawnienia określonego, w art. 70 § 1 O. p., nie ma już bowiem żadnych wątpliwości, że zobowiązanie wygasło w całości. Nawet bowiem, gdy zapłacony podatek był w niższej wysokości niż wynikający z mocy prawa, a zatem nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części (art. 59 § 1 pkt 1 O. p.), to w pozostałej istniejącej części wygasł na skutek przedawnienia. Z momentem upływu terminu przedawnienia nie ma zatem wątpliwości, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2004 rok wygasło w całości. Nie istnieje już stosunek prawny, nie ma zatem konieczności weryfikowania treści zobowiązania podatkowego. Nadto, przedawnienie, które, jak stwierdzono, pełni funkcje gwarancyjne i stabilizacyjne, we wszystkich gałęziach prawa jest instytucją zastrzeżoną na rzecz dłużnika. Szczególnie jest to istotne w prawie podatkowym. Oznacza to, że podatnik może powoływać się na dobrodziejstwa płynące z instytucji przedawnienia. Takiego uprawnienia nie posiada zaś organ podatkowy, który nie może czerpać korzyści z faktu, że w terminie przedawnienia nie zdołał wydać ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Odnosząc powyższe stanowisko do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowo organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O. p. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że odnoszenie się do zarzutów dotyczących zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest przedwczesne na tym etapie postępowania, wobec konieczności odniesienia się w pierwszej kolejności do zagadnień związanych z przedawnieniem zobowiązania podatkowego i bezprzedmiotowością postępowania w sprawie. W odniesieniu natomiast do pozostałej części zaskarżonej decyzji, to jest kwestii odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. Sąd stwierdził, że organ wykonał wskazania Sądu wyrażone w ww. wyroku WSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/SZ 403/07, i podziela stanowisko organu odwoławczego poparte racjami prawnymi oraz materiałem dowodowym, w tym protokołem z oględzin nieruchomości, że istniejące na działce [...] i [...] faktycznie drogi (pasy drogowe) - gdyż przysposobione jedynie jako drogi i place, częściowo bowiem wyłożone płytami betonowymi, częściowo utwardzone w inny sposób, na części zaś umieszczono krawężniki - nie posiadają statusu prawnego drogi, nie są bowiem drogami (pasami drogowymi) w znaczeniu prawnym, które podlegają wyłączeniu spod opodatkowania. Nie spełniają one bowiem kryteriów wymaganych obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa (ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków), przywołanymi prawidłowo przez organ odwoławczy. Z uwagi na brak geodezyjnie wydzielonych linii granicznych gruntu dotyczących nieruchomości Spółki, które pozwoliłyby na ustalenie linii granicznych pasa drogowego, uzasadnione jest przyjąć, że obiekty komunikacyjne nie podlegały w 2005 r. wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych działki wynika, że działki nr [...] i [...] , jak i wcześniej działka [...], oznaczone były symbolem "Ba", co oznacza tereny przemysłowe (stosownie do § 68 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454). Działki te mają powierzchnię: działka nr [...] – [...] ha, działka nr[...] – [...] ha. Przepisy prawa nie dopuszczają sposobu ustalenia powierzchni działek zajętych pod drogi wewnętrzne ([...] m²), a mianowicie, po obrysie gruntów - jak to wskazała skarżąca Spółka. A tym samym uznać należy, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy takie drogi (pasy drogowe) w znaczeniu prawnym nie istnieją. Brak zatem drogi (pasa drogowego) powoduje, że nie można uznać obiektów występujących na działkach [...] i [...] za obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o jakich mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. Tym samym zaistniała podstawa do odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. Wskazać nadto należy, że złożenie w dniu 15 listopada 2007 r. ponownego wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji, nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku o nieruchomości za 2004 rok, a zatem podlegał rozpoznaniu niezależnie od wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Trafnie jednak organ – rozstrzygając ten wniosek - przywołał art. 81b w związku z art. 80 O. p., wskazując, że w świetle tych przepisów takie korekty nie wywołują skutków prawnych, gdyż z dniem 26 października 2005 r. doszło w stosunku do skarżącej Spółki do wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 rok. Prowadzenie takiego postępowania podatkowego skutkuje zawieszeniem prawa do złożenie korekty deklaracji, co świadczy, że korekta złożona w dniu 15 listopada 2007 r. nie wywołuje skutków prawnych, a w konsekwencji brak podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. Sąd, mając na uwadze powyższe, nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, uznając skargę za nieuzasadnioną, oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło