I SA/Sz 1370/15

Dnia 8 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2015 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia [...], utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 czerwca 2015 r. w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 kwietnia 2015 r. W powyższym postanowieniu, zamieszczono pouczenie, że przysługuje na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], w terminie 30 dni, za pośrednictwem tego organu. Pismem z dnia 10 listopada 2015 r. skarżący [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na opisane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 września 2015 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Pismem z dnia 17 stycznia 2016 r. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Jak stanowi art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rozpoznając skargę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przy czym, stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, a postanowienie to może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli do Sądu skargę na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, czyli na akt nieobjęty zakresem właściwości sądów administracyjnych. Złożona skarga jest zatem niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., sądy administracyjne były uprawnione w tym czasie do orzekania w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. Jednakże w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, zwana dalej ustawa nowelizującą), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu, sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, że wskazane regulacje p.p.s.a., w tym art. 3 § 2 pkt 3, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, mają zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po 15 sierpnia 2015 r., nastąpiło to bowiem wraz z wniesieniem skargi, czyli 13 listopada 2015 r., tak więc zastosowanie do niego znajdzie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w jego nowym brzmieniu, zgodnie z którym skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z powyższego wynika, że z zakresu kognicji sądów administracyjnych zostały wyłączone postanowienia zapadłe w postępowaniu egzekucyjnym o charakterze incydentalnym, tj. postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W tych bowiem przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona w sprawie głównej, tj. postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2015, s. 61). Zaskarżone w niniejszym przypadku postanowienie dotyczy właśnie stanowiska wierzyciela, odnośnie zgłoszonych zarzutów, z tego więc względu wniesiona skarga na to rozstrzygnięcie nie podlega kognicji Sądu, w związku z czym podlega ona odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jeżeli chodzi natomiast o fakt błędnego pouczenia skarżących, co do prawa wniesienia skargi do Sądu w niniejszej sprawie, to podkreślić należy, że błędne pouczenie strony o prawie wniesienia skargi nie kreuje po jej stronie takiego uprawnienia. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę w pkt 1 sentencji postanowienia. Jednocześnie w odpowiedzi na złożony przez skarżących wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd orzekł o jego oddaleniu. Zgodnie bowiem z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r. (sygn. akt I FSK 1892/07, LEX nr 497627), przepis art. 247 p.p.s.a. jest instrumentem służącym ekonomii procesowej, bowiem pozwala zakończyć postępowanie w jak najkrótszym czasie bez potrzeby angażowania procedur sądowych w sytuacji, gdy skarga bez głębszej analizy prawnej jest oczywiście bezzasadna. Powyższe obejmuje sytuacje, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że oczywista bezzasadność skargi zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14, LEX nr 1495334). Zatem, uznać należało, że w sprawie zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która – zgodnie z art. 247 p.p.s.a. - wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.