I SA/Sz 138/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący T. K. ([...] lat), wraz ze skargą na opisane wyżej postanowienie, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 16 lutego 2015 r. ustalono wpis od skargi w sprawie w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że jest "osobą samotną". Obecnie stracił pracę i dochody, ponieważ w dniu 15 kwietnia 2015 r. wygasła umowa o pracę. Skarżący wyjaśnił, że aktualnie poszukuje pracy i jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie ma żadnego majątku, oszczędności ani obligacji. Poinformował, że w utrzymaniu pomaga mu matka. Uznając ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych skarżącego, wezwaniem referendarza sądowego zobowiązano skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało: zeznanie podatkowe skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 roku wyciągi z wszystkich rachunków bankowych skarżącego za okres od 15 lutego b.r. do 25 kwietnia b.r.; dokumenty potwierdzające tytuł prawny skarżącego do mieszkania położonego w N., przy ul. [...]. W ww. wezwaniu wyznaczono 10-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W odpowiedzi na ww. wezwanie (doręczone 18 maja 2015 r.) skarżący oświadczył w dniu 20 maja 2015 r., że nie jest w stanie w wyznaczonym terminie dostarczyć dokumentów z banku i innych instytucji, ponieważ obecnie szuka pracy poza granicami państwa polskiego. Wskazał, że aby uzyskać z urzędu skarbowego "ustalenie zeznania podatkowego za rok 2014" trzeba czekać około 30 dni. Oświadczył, że nie posiada żadnych kont bankowych ani żadnego tytułu prawnego do mieszkania, gdyż pozostaje na łasce teściowej. Powtórzył, że nie ma majątku, nie pracuje od kilku miesięcy i nie jest w stanie wskazać dochodów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ogólnikowe oświadczenia o ustaniu stosunku pracy, braku dochodów na utrzymanie, braku majątku i oszczędności, były niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa skarżącego oraz jakie są jego możliwości płatnicze. Dlatego strona skarżąca została wezwana w piśmie z dnia 29 kwietnia 2014 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawił on wymaganych dokumentów i oświadczeń, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Skarżący nie przedstawił bowiem dokumentów i oświadczeń potwierdzających sytuację finansową. Skarżący nie potwierdził jakie dochody i z jakiego źródła uzyskał w 2014 r. (brak zeznania podatkowego), nie potwierdził okoliczności ustania stosunku pracy, braku dochodów. Wezwanie referendarza sądowego skarżący odebrał 15 maja 2015 r. a więc już po upływie terminu rozliczenia podatkowego za 2014 rok (30 kwietnia), zatem wyjaśnienia skarżącego co do konieczności oczekiwania na "ustalenie zeznania podatkowego" przez urząd skarbowy nie mogą zostać uwzględnione. Skarżący nie nadesłał wymaganego "zeznania podatkowego skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 r." w wyznaczonym terminie, ani do dnia wydania niniejszego postanowienia. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że treść wyjaśnień skarżącego, w odpowiedzi na wezwanie referendarza, budzi wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia o stanie rodzinnym. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą samotną, korzystającą ze wsparcia finansowego swej matki, natomiast w odpowiedzi na wezwanie oświadczył, że jest na łasce teściowej, co wskazywałoby na pozostawanie w związku małżeńskim. Skarżący nie złożył w tym zakresie żadnych wyjaśnień. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.