I SA/Sz 14/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-05-19
Skład orzekający: Marian Jaździński, Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odrzucić zadeklarowaną wartość transakcyjną towaru na podstawie porównania z cenami z jednego portalu internetowego, jeśli nie wykażą rażącej dysproporcji w stosunku do reprezentatywnej wartości rynkowej?Ratio decidendi
Organy celne nie mogą odrzucić zadeklarowanej wartości transakcyjnej towaru jedynie na podstawie porównania z cenami z jednego portalu internetowego, jeśli nie wykażą rażącej dysproporcji w stosunku do reprezentatywnej wartości rynkowej. Wątpliwości organów celnych muszą być uzasadnione i oparte na wiarygodnych danych, a importerowi należy umożliwić przedstawienie uzupełniających informacji. Działanie organów celnych powinno budzić zaufanie i gwarantować stronie możliwość korzystania z uprawnień procesowych.Stan faktyczny
Skarżąca importowała używany samochód osobowy, deklarując jego wartość celną na podstawie ceny zakupu z aukcji internetowej. Organy celne zakwestionowały tę wartość, opierając się na porównaniu z cenami podobnych pojazdów znalezionymi na jednym portalu internetowym. Po przeprowadzeniu postępowania organy celne określiły wyższą wartość celną i należne podatki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, uchylając decyzje organów celnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izy Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 31 i art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. Nr L 302 z dnia 19.10.1992 r. ze zm.), art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. L 235 z dnia 11.10.1993 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 8 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 11 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 3, art. 20 ust. 1-2 i 4-5, art. 22 ust. 1, art. 75 ust. 1 i ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), §7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 3, poz. 11 ze zm.), art. 2 pkt 7, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2 i ust. 4, art. 34, art. 37 ust. 1, art. 38, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w S orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia [...] r., którą M L określono prawidłową kwotę podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] objętego zgłoszeniem celnym na dokumencie SAD nr [...] z dnia [...]
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w dniu [..] r. M L zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki F F, rok produkcji [...] , nr nadwozia[...] , wyposażony w silnik benzynowy o pojemności skokowej[...] . Powyższe zgłoszenie celne zarejestrowano pod numerem[...] .
Do zgłoszenia tego załączono m.in. następujące dokumenty:
- dokument bez daty o nazwie [...] " wystawiony przez sprzedającego –[....] , dotyczący sprzedaży wskazanego pojazdu za kwotę [...] - oświadczenie M L z dnia [..] r. o poniesionych kosztach transportu na odcinku zagranicznym i na terenie Wspólnoty, zawierające dodatkowo informację o wyposażeniu importowanego pojazdu,
- Ocenę Techniczną Nr [...] z dnia[...] ., sporządzoną na zlecenie M L przez rzeczoznawcę techniki samochodowej A Z na okoliczność ustalenia danych technicznych pojazdu,
- dokument tranzytowy T1 o nr [...] z dnia [..]
- dokument o nazwie "[...] (tytuł własności) z dnia [...] r.,
- tłumaczenie rachunku zakupu oraz ww. dokumentu [...] sporządzone przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego.
Wartość celną pojazdu w zgłoszeniu celnym ustalono w oparciu o:
- cenę transakcyjną wynikającą z załączonego do zgłoszenia dokumentu sprzeda-ży "[....] " w wysokości[...] , stanowiącą równowartość [...]
- zadeklarowane koszty transportu poniesione do miejsca wprowadzenia towaru na obszar celny Wspólnoty w wysokości [...] czyli w kwocie [...]
W trakcie czynności dotyczących w/w odprawy celnej towaru dokonano kon-troli celnej, której wynik został ujęty w Protokole z kontroli celnej z dnia [...] r. W Protokole tym, w punkcie 5 "Wynik kontroli celnej", zawarto następującą informację: "Ustalono nr VIN: [...] Brak uszkodzeń. Przednie błotniki i pokrywa komory silnika w innym kolorze niż reszta nadwozia. Brak przedniego lewego halogenu". Protokół ten podpisany został przez M L a następnie dołączony do wskazanego wyżej zgłoszenia celnego. Dodatkowo do zgłoszenia celnego załączono notatkę służbową funkcjonariusza celnego, sporządzoną na okoliczność odprawy samochodu osobowego marki [...] o nr. nadwozia [...] rok produkcji[...] , z której wynika, iż w trakcie wykonywania czynności kontrolnych zgłoszenia podjęto próbę wstępnej oceny wartości zgłaszanego towaru na rynku amerykańskim oraz że po przeszukaniu ofert internetowych znaleziono pojazdy o takich samych parametrach z roku [...] w cenach od ok. [...] i wzwyż. Na potwierdzenie powyższego do sporządzonej notatki załączono wydruki z dnia [...] r. z amerykańskiej strony internetowej [...]
Towar, po objęciu procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, został zwol-niony.
Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji, iż dokonując - na podstawie art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (w skr.: WKC) - kontroli danych zawartych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, Naczelnik Urzędu Celnego w S przeanalizował m.in. wartość transakcyjną zawartą w załączonym do zgłoszenia celnego dokumencie sprzedaży "[...] " w wysokości[...] , w odniesieniu do wartości transakcyjnych używanych samochodów osobowych marki [...] na rynku amerykańskim, a następnie w związku z uzasadnionymi wątpliwościami dotyczącymi zadeklarowanej wartości celnej wszczął - postanowieniem z dnia [...] r. - postępowanie w sprawie ustalenia dla potrzeb podatkowych prawidłowej wartości celnej samochodu osobowego marki [...] o numerze[...] , ujętego na zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia [...] r. oraz w sprawie określenia wymiaru w prawidłowej kwocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.
W toku tego postępowania organ celny zwrócił się do M L pismem z dnia [...] r. o nadesłanie dokumentów, notowań rynkowych, z których wynikałoby, iż wartość transakcyjna zadeklarowana w zgłoszeniu celnym jest zbliżona do wartości porównawczych, tj. ceny samochodu podobnego na rynku eksportera oraz dokumentów stanowiących bankowe potwierdzenie zapłaty za towar kontrahentowi zagranicznemu, jak również innych dokumentów poświadczających wartość dokonanej transakcji, a także dokumentów odzwierciedlających stan techniczny pojazdu w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.
Odpowiadając na to wezwanie pismem z dnia [...] r. M L wyjaśniła, iż importowany przez nią samochód został zakupiony u dealera [...]po odbytej aukcji samochodowej, w czasie której jej oferta została uznana za najwyższą. Równocześnie wskazała ona, że przy większym zainteresowaniu samochód ten mógł być sprzedany za dużo większą kwotę, zaś przy mniejszym - za dużo mniejszą. Jednocześnie do swego pisma załączyła sporządzone w dniu [...] r. wydruki z dwóch aukcji internetowych dotyczących pojazdów marki [...] za kwotę [...][...] . Odnośnie stanu technicznego pojazdu wyjaśniła ona, że samochód ten jest pojazdem powypadkowym i w związku z tym nie jest on wolny od wad i uszkodzeń, zaś jego uszkodzenia zewnętrzne zostały odnotowane w Protokole nr [...] z dnia [..] wydanym przez Urząd Celny w G Natomiast wewnątrz samochodu z tzw. "wad niewidocznych" wskazała ona na wadliwie działającą skrzynię biegów, zacinające się pasy oraz pęknięty fotel. Usterki te były sukcesywnie naprawiane we własnym zakresie lub w warsztatach samochodowych, na potwierdzenie czego przekazała kopię faktury VAT nr [...] z dnia [...] r., która potwierdza wystąpienie awarii skrzyni biegów w importowanym pojeździe.
W dalszej części swego pisma M L wskazała również, iż w stanie M, w którym zostało zakupione auto, ceny samochodów są najniższe w stosunku do pozostałych stanów, bowiem ulokowane są w nim największe koncerny samochodowe. Ze względu na tę okoliczność wniosła ona o uznanie zade-klarowanej wartości celnej samochodu oraz zapłaconej kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Dodatkowo do pisma załączyła sporządzony w dniu [...] r. wydruk ze strony internetowej www.ebav.com dotyczącej aukcji samochodowej bezwypadkowego pojazdu marki [...]
Wskazano dalej w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji Dyrektora Izby Celnej w S iż w toku prowadzonego przez siebie postępowania organ celny pierwszej instancji podjął określone czynności zmierzające do wyjaśnienia roz-bieżności co do stanu technicznego importowanego pojazdu, w następstwie których uzyskał od Kierownika [...] zawartą w piśmie z dnia [...] r. informację, iż nie może on potwierdzić autentyczności Protokołu nr [....] wystawionego w porcie w G w dniu [...] r. podczas wyładunku kontenera, w którym dostarczono pojazd marki FF o nr nadwozia [...] a to z uwagi na brak posiadania tegoż oryginału przez Urząd Celny w G Agencję C I.C.E., jak również [...] , który posiada w swoich aktach wyłącznie kserokopię sporządzoną przed potwierdzeniem przez [...] Jednocześnie w informacji tej wskazano, że z kserokopii tego protokołu wynika, iż rozformowania kontenera dokonano "za zgodą urzędu celnego", zaś protokoły BCT sporządzane są bez obecności funkcjonariusza celnego i przyjmowane są przez Urząd Celny tylko do wiadomości poprzez potwierdzenie w polu "Urząd Celny".
Po zakończeniu postępowania celnego Naczelnik Urzędu Celnego w S decyzją z dnia [...] r. określił elementy kalkulacyjne na potrzeby prawidłowego określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu pojazdu marki F F, objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...] r., tj. wartość celną w wysokości [...] zł i kwotę cła w wysokości [..] zł oraz określił kwotę podatku akcyzowego i kwotę podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu przedmiotowego towaru. Jednocześnie w swej decyzji organ ten powiadomił dłużnika o zarejestrowaniu w Rejestrze Długu Celnego kwoty uzupełniających należności, wynikających z nie-doboru podatku akcyzowego w wysokości [...] zł oraz podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.
Od decyzji tej M L pismem z dnia [...] r. wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, iż ze względu na zakwestionowanie rachunku nr [...] pomimo przesłanych wyjaśnień, wydana decyzja jest dla niej krzywdząca, skoro to właśnie niska cena pojazdu była powodem jego zakupu. Jednocześnie poinformowała ona, iż oczekuje na pismo - oświadczenie od sprzedawcy pojazdu - potwierdzające sprzedaż samochodu marki F F o wskazanym wyżej numerze nadwozia za kwotę [...] W dniu [...] r. do Izby Celnej w S wpłynęło pismo stanowiące uzupełnienie wniesionego odwołania z dnia [...] r., do którego załączono sporządzone w języku angielskim pismo z dnia [...] r. wraz z jego tłumaczeniem na język polski, w którym oświadczono, że M L w firmie[....] . zakupiła pojazd za cenę[...] , która była uwarunkowana: wejściem na rynek w [...] r. nowego modelu[...] , faktem, iż pojazd został zakupiony na aukcji, powypadkowym stanem pojazdu i jego uszkodzeniami, takimi jak: wystrzelone poduszki powietrzne kierowcy i pasażera, uszkodzone pasy bezpieczeństwa kierowcy i pasażera oraz komputer poduszek powietrza, uszkodzona klapa przednia, rozbity halogen, lewy i prawy próg wgnieciony na całej długości, lewy tylny błotnik wgnieciony, uszkodzone drzwi bagażnika, wnętrze po-jazdu zniszczone i brudne, wadliwie działająca skrzynia biegów, pęknięty fotel, usz-kodzona prawa podłużnica, uszkodzony wspornik chłodnic, chłodnica wody i klima-tyzacji, uszkodzone wentylatory chłodnic oraz aluminiowe węże i sprężarka klima-tyzacji.
Wynika dalej z uzasadnienia wymienionej na wstępie decyzji Dyrektora Izby Celnej w S, iż rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez M L odwołania od decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ten wyjaśnił na wstępie, iż okreś-lając należności wobec Skarbu Państwa organ celny obowiązany jest brać pod uwa-gę, jako wyznacznik ich wysokości, cenę transakcyjną, chyba że nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości celnej towaru. Takie rozwiązanie uzasadnione jest uniknię-ciem wyliczenia należności podatkowych na podstawie zaniżonej wartości celnej. Aby umożliwić ustalenie tej kwoty normodawca przewidział instrumenty, pozwalające na określenie wartości celnej towaru, jednocześnie wskazując, kiedy uzasadnione jest uznanie ceny transakcyjnej za nie odzwierciedlającą wartości celnej i wskazał na środki służące weryfikacji danych powoływanych przez dokonującego zgłoszenia celnego.
Organ odwoławczy wskazał następnie na brzmienie art. 68 WKC, w myśl którego przed zwolnieniem towarów do wnioskowanej procedury celnej przysługuje organom celnym uprawnienie do kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów, a także na przepis art. 78 ust. 2 WKC, według którego po zwolnieniu towarów, organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawar-tych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozowych towarów objętych zgłoszeniem celnym. Zauważył, że zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, iż przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy cel-ne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregu-lowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują, mając przy tym - w świetle art. 13 WKC - możliwość zastosowania wszelkich środków kontroli, które uznają za niezbędne dla prawidłowego stosowania prawa celnego.
Zauważył też dalej, że w rozpatrywanej sprawie po zwolnieniu towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r., dokonujący odprawy funkcjonariusz celny rozpoczął weryfikację tego zgłoszenia pod względem zadeklarowanej ceny transakcyjnej importowanego pojazdu. Uznając w tym celu, że na gruncie szerokiej definicji dowodu w świetle art. 180 Ordynacji podatkowej, źródłem informacji na temat cen towarów na rynku kraju eksportu może być również Internet, dokonał on sprawdzenia dostępnych baz danych zawartych na stronie amerykańskiego portalu internetowego www.automart.com (w marcu 2005 r.), zajmującego się sprzedażą samochodów na rynku amerykańskim, pod względem ustalenia cen samochodów tej samej marki i o tych samych parametrach, odpowiadających pojazdowi będącemu przedmiotem importu (samochód osobowy marki F F, rok produkcji [...] wyposażony w silnik benzynowy o pojemności skokowej [...] Podjęte przezeń działania doprowadziły do odnalezienia trzech ofert sprzedaży pojazdów tego samego modelu, rocznika i o tej samej pojemności silnika ([...] ), którą to ilość notowań można uznać, w ocenie organu odwoławczego, za wystarczającą dla ustalenia wartości danego towaru na rynku pochodzenia.
Mając na uwadze dokonane w trakcie odprawy celnej ustalenia wskazujące na fakt, iż pojazd posiadał niewielkie uszkodzenia, organ celny pierwszej instancji na podstawie programu [...] , określił stopień występujących braków i uszkodzeń w pojeździe na [...] a następnie dokonał odliczenia od w/w kwot określonego stopnia uszkodzeń, w wyniku czego stwierdzono, iż wartości rynkowe tego typu pojazdów po uwzględnieniu stopnia uszkodzeń, wynoszą odpowiednio od [...] do[..] , tj. są znacznie wyższe niż wartość deklarowana w zgłoszeniu celnym.
Organ odwoławczy stwierdził dalej, iż stwierdzona rozbieżność pomiędzy war-tością zadeklarowaną w kwocie[...] , a cenami sprzedaży tego typu pojazdów na rynku amerykańskim ma charakter znacznej dysproporcji mieszczącej się w prze-dziale od [..] i przez to stanowiła przyczynę uzasadnionych wątpliwości organu celnego co do tego, czy zadeklarowana przez importera wartość jest rzeczywiście wartością transakcyjną, która mogłaby stanowić podstawę ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu. Podkreślił przy tym, że ustalenie ceny sprzedaży w/w pojazdów na rynku amerykańskim miało na celu ustalenie jedynie tego, czy występuje, a jeżeli tak, to jaki jest poziom rozbieżności pomiędzy ich ceną, a ceną pojazdu będącego przedmiotem postępowania.
W dalszej części uzasadnienia swej decyzji organ odwoławczy wskazał na regulację zawartą w art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. L 235 z dnia 11.10.1993 ze zm.), stanowiącym o tym, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transak-cyjnej. Zastrzegł jednak, iż odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić jedynie przez proste porównanie wysokości cen deklarowanych przez importera z wartością ustaloną przez organ celny, a kwestionowanie materialnej informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu.
Zauważył dalej, że jakkolwiek w rozpatrywanej sprawie nie mogło nastąpić powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego w związku z podwyższeniem wartości celnej towaru, a to z powodu upływu trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego, to jednakże odrębność należności celnych (cła) oraz podatków akcyzowego i od towarów i usług nie oznacza braku możliwości określenia elemen-tów kalkulacyjnych na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy i kwoty po-datku VAT z tytułu importu towaru podatkom tym podlegającego. Na uzasadnienie tego stanowiska organ przywołał przepisy art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcy-zowym i art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Organ odwoławczy podkreślił dalej, że z wszczynającego postępowanie celne postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia [....]r. wynika, iż przesłankę do jego podjęcia z urzędu stanowiły uzasadnione wątpliwości organu celnego co do tego, czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość pojazdu stanowi całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną cenę za towar oraz że poinformowano w nim, iż wszczęte postępowanie ma na celu ustalenie wartości celnej towaru w prawidłowej wysokości oraz kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, należnych z tytułu importu towaru na obszar celny Wspólnoty.
Zauważył też, iż mając na uwadze przepis art. 181a RWKC organ celny pierwszej instancji wezwał stronę postępowania pismem z dnia [...] r. do nadesłania dokumentów poświadczających wartość dokonanej transakcji, w tym bankowego potwierdzenia zapłaty kontrahentowi zagranicznemu za towar bądź też innych dokumentów poświadczających wartość dokonanej transakcji, np. oferty cenowej, korespondencji, dokumentów ubezpieczeniowych, itp. oraz dokumentów odzwier-ciedlających stan techniczny pojazdu w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, co miało umożliwić importerowi uzupełnienie dokumentacji o informację lub dodatkowe doku-menty, celem udowodnienia, iż wartość transakcyjna jest zbliżona do "wartości porównawczej", tj. ceny towaru identycznego lub podobnego na rynku eksportera.
Wskazał następnie, iż w odpowiedzi na to wezwanie M L wyjaśniła w piśmie z dnia [...] r., że importowany pojazd zakupiła u [...] I po odbytej internetowej aukcji samochodowej, podczas której jej oferta została uznana za najwyższą. Do swego pisma załączyła ona sporządzone w dniu [...] r. wydruki z dwóch aukcji internetowych, znajdujących się na stronie www.copart.com, dotyczących oferty sprzedaży pojazdów marki [...] za kwotę [...] oraz ksero ze strony internetowej www.ebav.com dotyczące aukcji samochodowej bezwypadkowego pojazdu marki [...] z aktualnie zadeklarowaną ceną pojazdu w wysokości[...] . Wskazała też dodatkowo, że importowany pojazd jest pojazdem powypadkowym i w związku z tym nie jest wolny od wad i uszkodzeń, zaś jego uszkodzenia zewnętrzne zostały odnotowane w Protokole [...] z dnia [...] r. wydanym przez Urząd Celny w G. Natomiast wewnątrz samochodu z tzw. "wad niewidocznych" strona wymieniła wadliwie działającą skrzynię biegów, zacinające się pasy oraz pęknięty fotel. Wskazała, że usterki te były sukcesywnie naprawiane we własnym zakresie lub w warsztatach samochodowych. Na potwierdzenie powyższego przekazała kopię faktury [...] z dnia [...]
Odnosząc się do tych wyjaśnień oraz przekazanych trzech internetowych ofert sprzedaży aut, organ odwoławczy stwierdził, iż z przedłożonych wydruków wynika, że pochodzą one z dnia [...] r., a więc dotyczą okresu o pięć lat późniejszego od daty zgłoszenia celnego oraz że żadna z tych ofert nie dotyczy pojazdu wypro-dukowanego w roku [...] lecz pojazdów wyprodukowanych w roku[...] , wobec czego dostarczone przez stronę oferty nie mogą być uwzględnione w rozpatrywanej sprawie, w przeciwieństwie do ofert internetowych pozyskanych przez organ celny pierwszej instancji, które odzwierciedlają wartość pojazdów podobnych do pojazdu importowanego w dniu [....] r. Podkreślił też, iż z ofert przedstawionych przez stronę wynika, że ze względu na trwającą licytację ostateczna cena tych pojazdów nie została jeszcze osiągnięta. Tym samym materiał dowodowy w postaci w/w ofert, przedłożony przez stronę przy piśmie z dnia [...] r., nie może zostać uwzględniony w rozpatrywanej sprawie.
W dalszej części uzasadnienia swej decyzji organ odwoławczy wskazał na obowiązujący w Unii Europejskiej system ustalania wartości celnej towaru, oparty na zasadach określonych w Porozumieniu w sprawie stosowania Artykułu VII GATT (tzw. Kodeksie Wartości Celnej), stanowiącym bezpośrednią podstawę rozdziału 3 zatytułowanego "Wartość celna towarów", umieszczonego w Tytule II Wspól-notowego Kodeksu Celnego (art. 28-36), podkreślając przy tym, iż zabrania ono stosowania arbitralnych i fikcyjnych wartości celnych, a ponadto wskazuje, że ustala-nie wartości celnej powinno być oparte na cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, dla których ustalana jest wartość celna, zazwyczaj przedstawianej w fakturze i określanej jako wartość transakcyjna.
W dalszej części uzasadnienia swej decyzji Dyrektor Izby Celnej w S przytoczył regulacje art. 29 ust. 1 WKC, określającą metodę ustalania wartości cel-nej towaru w oparciu o jego wartość transakcyjną, podkreślając przy tym warunki jakim odpowiadać winna sama transakcja, aby metoda ta mogła mieć zastosowanie Przedstawił też rolę, jaką dla funkcjonowania systemu ustalania wartości celnej speł-niają Komitet Ustalania Wartości Celnej w skład którego wchodzą przedstawiciele wszystkich stron Kodeksu Wartości Celnej oraz Komitet Techniczny Ustalania War-tości Celnej, w skład którego wchodzą przedstawiciele władz celnych krajów sygnatariuszy i krajów obserwatorów, jak również organizacji międzyrządowych i handlowych. Wskazał też na najistotniejsze aspekty działalności tych instytucji i podkreślił w konkluzji, iż z dokumentów w postaci opinii wydanych przez te instytucje wynika, że przedstawiane organom celnym wszelkie dokumenty dostarczające nieprawdziwych danych są sprzeczne z Porozumieniem w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w którym to Porozumieniu potwierdzono też (art. 17 Porozumienia i punkt 7 Protokółu) prawo administracji celnych do upewnienia się co do prawdziwości i rzetelności wszelkich oświadczeń, dokumentów i deklaracji przedstawianych dla potrzeb usta-lenia wartości celnej. Tak więc, administracje celne nie mają obowiązku brać pod uwagę fałszywej deklaracji, a po ustaleniu wartości celnej, jeżeli okaże się, że doku-mentacja była fałszywa, zgodnie z krajowym ustawodawstwem unieważnia się war-tość ustaloną na jej podstawie.
Odwołując się dalej do przepisu art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i podkreślając, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty i zastrze-gając, iż w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadekla-rowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w tym przepisie, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej, organ odwoławczy ponownie przy-pomniał, iż w rozpatrywanej sprawie podstawę zakwestionowania wartości transak-cyjnej importowanego pojazdu stanowiło stwierdzenie przez organ celny rażącej dys-proporcji pomiędzy zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym wartością celną tego pojaz-du, a wartością rynkową pojazdów podobnych na rynku amerykańskim. Zauważył też dodatkowo, iż w toku prowadzonego postępowania pierwszoinstancyjnego odwołu-jąca się strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających fakt, że kwota[...] , wskazana w dokumencie zakupu o nazwie [...] stanowi cenę całkowicie zapłaconą lub należną za samochód będący przedmiotem postępowania.
Oceniając zatem, że w opisanej sytuacji spełnione zostały przesłanki umoż-liwiające organowi celnemu odstąpienie od określenia wartości celnej importowanego pojazdu na poziomie wartości transakcyjnej, organ odwoławczy odwołał się do prze-pisów art. 30-31 WKC, przewidujących określone metody ustalania wartości celnej w przypadku odrzucenia wartości transakcyjnej, stwierdzając w konsekwencji, iż w odniesieniu do towaru używanego jego wartość celna może być ustalana wyłącznie opisaną w art. 31 ust. 1 WKC metodą tzw. ostatniej szansy, co w wyczerpujący sposób wyjaśniono w decyzji organu pierwszej instancji, a która to metoda daje możliwość ustalenia wartości celnej w przypadku dokonywania nietypowych tran-sakcji handlowych, a także w sytuacji, gdy wartości celnej nie można ustalić jedną z metod wcześniejszych.
Tak więc, w rozpatrywanej sprawie, dla potrzeb ustalenia wartości celnej w ramach metody "ostatniej szansy", Naczelnik Urzędu Celnego w S w dniu [...] r. dokonał wyceny nr [...] w oparciu o licencjonowany program komputerowy [...] który zawiera notowania wartości rynkowych pojazdów, aktualizowane co miesiąc na podstawie badania rynku pierwotnego i wtórnego samochodów. System ten jest w pełni weryfikowalny, rzetelny, wykorzystywany w pracy rzeczoznawców i biegłych sądowych, jak i urzędy administracji państwowej. Oparty on został na Instrukcji Określania Wartości Pojazdów Nr[...] , zatwierdzonej przez Prezydium Rady Naczelnej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych i Ruchu Drogowego w W, na podstawie której wykonywane są poszczególne wyliczenia w systemie [...] . Wszystkie wartości i współ-czynniki są ściśle określone dla danego typu i modelu pojazdu. Każda własna ingerencja użytkownika systemu w dane lub metodologię systemu oznaczona jest gwiazdką przy wydruku, zaś jej zastosowanie wymaga komentarza rzeczoznawcy. Podobna sytuacja występuje przy sposobie ustalania wartości procentowej stopnia zniszczenia poszczególnych zespołów pojazdu. Obliczenia te są prowadzone zgodnie z instrukcją i za pomocą algorytmów tworzonych w oparciu o nią.
Oceniając następnie zastosowany przez organ celny sposób wyceny, jak i wszelkie korekty uwzględnione podczas jej sporządzania, organ odwoławczy stwier-dził, iż nastąpiły one zgodnie z zasadami posługiwania się katalogiem [...] Wartość rynkową pojazdu w stanie nieuszkodzonym Naczelnik Urzędu Celnego w S ustalił prawidłowo w oparciu o dane zawarte w powszechnie uznawanym za źródło wiarygodnych danych katalogu [...] . natomiast wycena zawiera w sobie elementy ustalane przez program oraz elementy wprowadzone przez funkcjonariusza celnego na podstawie informacji dotyczących wycenianego pojazdu wynikających z protokołu z kontroli, sporządzonego w dniu [...] r., z którego wynika m.in., iż przednie błotniki i pokrywa silnika były w innym kolorze niż reszta nadwozia oraz że brakowało przedniego lewego halogenu. Treść sporządzonej wyceny nr [...] ujawnia metodę oraz sposób dojścia do konkretnej kwoty końcowej, z zastosowaniem zarówno metody stopnia uszkodzenia, jak i metody zredukowanego kosztu naprawy w oparciu o szacunkowy koszt naprawy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w tym zakresie, organ odwoławczy podkreślił, iż dla potrzeb celnych znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według jego stanu technicznego, a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze. Wyjaśnił, że przy ustalaniu wartości celnej towaru brana jest pod uwagę wycena dokonana w oparciu o metodę stopnia uszkodzeń, w której to wartość pojazdu nieuszkodzonego jest pomniejszana o stopień uszkodzenia pojazdu, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych oraz współ-czynnik zbywalności. Wielkość tych współczynników określa program stosowany zgodnie z instrukcją. Współczynnik stopnia uszkodzenia oraz współczynnik uszko-dzeń ukrytych powstają zatem bez udziału wyceniającego, w oparciu o zasady wprowadzone do programu oraz inne dane. Przy czym korekta z tytułu uszkodzeń ukrytych jest korektą automatyczną systemu i dotyczy uszkodzeń powypadkowych, które nie mogą być ujawnione przed demontażem pojazdu. Natomiast współczynnik zbywalności danego modelu pojazdu powstaje w wyniku analizy popularności rynko-wej, mierzonej łatwością zbycia w stanie uszkodzonym lub po naprawie, możliwości pozyskania tanich części zamiennych, wieku pojazdu oraz rozwiązań konstruk-cyjnych i technicznych limitujących trwałość pojazdu.
Organ zauważył jednak, iż ustalając wartość rynkową wycenianych pojazdów organy celne nie uwzględniają korekty z tytułu zastosowania współczynnika zbywal-ności, ponieważ czynnik ten nie jest bezpośrednio związany z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC. Dotyczy on bowiem elementów, które są wtórne dla dokonanego importu, gdyż opłacalność importu towaru jest indywidualną sprawą każdego importera i nie ma wpływu na ustalenie wartości celnej towaru. Tymczasem przy ustalaniu wartości celnej używanego pojazdu chodzi o odtworzenie jego war-tości w momencie przywozu na obszar celny Wspólnoty. Stanowisko takie ma opar-cie w orzecznictwie sądów administracyjnych, czego dowodzą wyroki o sygn. akt: I [...] z dnia 21 maja 2008 r., [...] z dnia 7 lipca 2009 r.
W dalszej części uzasadnienia swej decyzji Dyrektor Izby Celnej w S odniósł się do podnoszonej w odwołaniu kwestii ustaleń faktycznych w zakresie dotyczącym stopnia uszkodzeń importowanego towaru i jego stanu technicznego, szeroko przedstawiając wyniki czynności dokonanych przez organ celny pierwszej instancji, które doprowadziły ten organ do właściwego ustalenia wartości rynkowej wyce-nianego pojazdu, stwierdzając przy tym, iż odwołująca się strona nie wykazała dostatecznie tego, iż uszkodzenia pojazdu wykraczały poza ich opis zawarty w Protokole z przeprowadzonej kontroli celnej z dnia [...] r. Zaznaczając, że wprawdzie w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przedłożyła ona dokument w postaci Protokołu nr [...] z dnia [...] to jednakże fakt, iż Kierownik Oddziału Celnego [...] gdzie dokument ten miał zostać sporządzony, poinformował, iż nie może potwierdzić autentyczności tego dokumentu z uwagi na brak posiadania tegoż oryginału przez [...] jak również[...] , który posiada w swoich aktach wyłącznie kserokopię sporządzoną przed potwierdzeniem przez [...] dokument ten pozbawia wartości dowodowej, skoro znajdująca się na nim pieczęć Urzędu Celnego oznacza, jego przyjęcie do wiadomości, a nie udział funkcjonariusza celnego przy jego sporządzeniu. Z dokumentu tego bowiem wynika je-dynie wydanie zgody Urzędu Celnego na wyładunek towaru z kontenera, nie potwierdza on natomiast stanu technicznego importowanego towaru skoro funkcjonariusz celny nie był obecny podczas wyładunku.
Podkreślając, że odwołująca się strona nie przedstawiła wiarygodnego dowo-du, iż stan techniczny był odmienny od ustalonego przez organ celny pierwszej instancji, organ odwoławczy przedstawił dalej wywody dotyczące kalkulacji wartości celnej importowanego pojazdu stwierdzając w ich konkluzji, iż wartość ta obliczona metodą "ostatniej szansy" wynosi [...] zł., a następnie przedstawił zasady dotyczące wyliczenia prawidłowej wysokości podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, a także odnosząc się na koniec do dowodów złożonych wraz z uzupełnieniem odwołania zawartym w piśmie strony z dnia [...] r., w tym do oświadczenia sprzedawcy [...] r., dowód ten uznając jedynie za pośrednie potwierdzenie dokonania zapłaty za towar oraz pozostający w sprzeczności z większością pozostałych materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie i ze względu na swoją formę mało wiarygodny.
Powyższa decyzja ostateczna została przez M L zaskarżona do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się, jak to wynika z treści skargi, uchylenia zaskarżonej decyzji, skarżąca naruszenia przepisów prawa upatruje w bezpodstawnym kwestionowaniu przez organy celne obu instancji deklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej importowanego samochodu poprzez odrzucenie wartości transakcyjnej wynikającej z załączonego do zgłoszenia celnego dowodu jego zakupu. W uzasadnieniu skargi zawarto obszerne wywody zmierzające do wykazania, że deklarowana przez skarżącą wartość transakcyjna sprowadzonego samochodu odpowiada cenie rzeczywiście przez nią zapłaconej, której wysokość ustalona została w wyniku aukcji internetowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S wniósł o jej odda-lenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skargę uznać należało za uzasadnioną, zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.
Jakkolwiek istotą zaskarżonej decyzji ostatecznej, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jest jedynie określenie prawidłowej wysokości podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnego od M L z tytułu dokonanego importu samochodu osobowego objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] r., zarejestrowanym pod numerem[...] , to w rzeczywistości występujący w rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się głównie do oceny zasadności dokonanej przez organ celny weryfikacji tego zgłoszenia celnego w zakresie dotyczącym deklarowanej przez importera wartości celnej towaru objętego procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, a ściślej mówiąc - do oceny zgodności z prawem działania tego organu polegającego na odrzuceniu wartości transakcyjnej jako jednego z wyznaczników wartości celnej tego towaru i ustalenia tej wartości metodami zastępczymi, prowadzącej w konsekwencji do ustalenia innej niż deklarowana podstawy opodatkowania.
Zauważyć tu należy, w ślad za organami celnymi obu instancji, iż w myśl art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zasadniczym czynnikiem określającym wartość celną towaru, jako niezbędną dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, jest jego wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za ten towar, jeżeli został on sprzedany w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile to konieczne, z zastosowaniem regulacji art. 32 i 33 tegoż Kodeksu, pod warunkiem, że nie zachodzą sytuacje, o których mowa w dalszej częś-ci tego przepisu, a wystąpienia których w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono. Jeżeli nie jest możliwym ustalenie wartości celnej na mocy art. 29, to ustala się ją - jak na to wskazują przepisy art. 30 i 31 WKC - stosując kolejno metody dalej wskazane w pierwszym z tych przepisów, a gdy i to nie jest możliwe - ustala się ją na podstawie metody określonej w drugim z tych przepisów (art. 31).
Jak wynika to jednak z art. 181a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego (RWKC), organy celne nie muszą ustalać war-tości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej jeżeli mają uzasadnione wątpliwości co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Warunkiem odstąpienia od ustalania wartości celnej na podstawie deklarowanej wartości transakcyjnej jest jednakże, jak to wynika z art. 181a ust. 2 RWKC, aby mając te wątpliwości organy celne umożliwiły zainteresowanemu przedstawienie uzupełniających informacji. Dopiero, gdy wątpliwości nadal pozostają, czy to wskutek braku takich uzupełniających informacji, czy to uznania ich za niewystarczające dla rozwiania tych wątpliwości, organy celne przed podjęciem decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapew-niają jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi.
Jak to trafnie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, odrzu-cenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić jedynie przez proste porównanie wysokości ceny deklarowanej przez importera z wartością ustaloną przez organ celny, ale kwestionowanie materialnej informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności transakcji.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż wszczynając w dniu [...] r. a więc po pięciu latach od daty przyjęcia zgłoszenia celnego z dnia [...] r., postępowanie w sprawie wymiaru w prawidłowej kwocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz ustalenia dla potrzeb tych podatków prawidłowej wartości celnej towaru, organ celny pierwszej instancji zastosował się do procedury określonej w art. 181a ust. 2 RWKC i powiadomił zainteresowanego importera o swoich wątpliwościach co do tego, czy deklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, a to ze względu na ustalenie - na podstawie notowań na stronach internetowych pojazdów podobnych na rynku eksportera - że deklarowana wartość rażąco odbiega od cen na tym rynku, wzywając go zarazem - pismem z tejże samej daty - do nadesłania w terminie 7 dni wszelkich informacji, czy też dokumentów potwierdzających wartość importowanego pojazdu, np. dokumentów notowań rynkowych, z których wynikałoby, iż wartość transakcyjna zadeklarowana w zgłoszeniu celnym jest zbliżona do "war-tości porównawczych", bankowego potwierdzenia zapłaty za towar kontrahentowi zagranicznemu (np. w drodze przelewu itp.), dokumentów poświadczających wartość dokonanej transakcji (oferta cenowa, korespondencja, dokumenty ubezpieczeniowe itp.), a także dokumenty odzwierciedlające stan techniczny pojazdu w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.
Jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wątpliwości organu celnego co do ceny rzeczywiście zapłaconej za sprowadzony przez M L samochód wynikały z zestawienia tej ceny ([...] ) z cenami (około[...] ) trzech porównywalnych (model, rocznik, pojemność silnika) pojazdów oferowanych do sprzedaży internetowej na rynku amerykańskim w marcu 2005. W ocenie organu, taka ilość internetowych ofert (3) jest wystarczającym czynnikiem pozwalającym na niewątpliwe ustalenie cen rynkowych podobnego samochodu na rynku amerykańskim.
Nie kwestionując bynajmniej wiarygodności informacji wynikającej z przywoły-wanych w zaskarżonej decyzji wydruków ze strony amerykańskiego portalu interne-towego www. automart.com, nie sposób się zgodzić z założeniem, iż wynikający z tych wydruków materiał porównawczy może być reprezentatywnym dla rynku ame-rykańskiego, pomijając już kwestię, że wynikające z tych wydruków ceny sprzedaży są cenami oferowanymi, a nie cenami zrealizowanymi, dopiero wówczas mogącymi kształtować poziom rzeczywistych cen rynkowych.
O ile zatem należy się zgodzić z tezą, iż uzasadnieniem wątpliwości, o których stanowi przepis art. 181a RWKC, może być ujawnienie się rażących różnic między deklarowaną wartością transakcyjną określonego towaru a występującą na rynku eksportera ceną rynkową towaru porównywalnego, to jednakże warunkiem uznania takich wątpliwości za uzasadnione jest to, że ich źródłem jest wartość rynkowa o charakterze reprezentatywnym, a więc wynikająca bądź to z instytucjonalnych ba-dań rynkowych (jak ma to miejsce w przypadku badań publikowanych np. w katalogu[...] ), bądź to z takiej ilości jednostkowych zdarzeń rynkowych, które nie pozwalają wątpić w ich reprezentatywność. Nie może ulegać wątpliwości, że usta-lenie wyłącznie trzech podobnych zdarzeń rynkowych, niezależnie od stopnia ich wiarygodności, nie może być uznane za dostateczny wyznacznik poziomu ceny rynkowej na rynku takim, jak rynek amerykański, charakteryzujący się 250-milionową populacją oraz znacznym zróżnicowaniem geograficznym i gospodarczym, zbyt wiel-kie jest bowiem w tych warunkach prawdopodobieństwo wyjątkowości tych zdarzeń, a nie ich powszechności. Tak więc, porównanie wartości transakcyjnej, wynikającej z przedstawionego przez importera dokumentu sprzedaży samochodu, którego au-tentyczność nie została przez organy celne zakwestionowana, wyłącznie z oferowa-ną ceną sprzedaży trzech porównywalnych pojazdów ustaloną w oparciu o informa-cje wynikające z jednego tylko portalu internetowego na wielomilionowym rynku amerykańskim, nie sposób uznać, wbrew temu co sugeruje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, za miarodajne dla powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapła-coną lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.
Zatem już tylko z tego powodu uznać należy, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa, a w szczególności art. 29 ust. 1 WKC, jak i art. 182a ust. 1 RWKC.
Niezależnie od tego zauważyć należy, iż będąc wezwanym przez organ celny do nadesłania informacji mających rozwiać powzięte przez organ celny wątpliwości co do rzetelności deklarowanej wartości celnej, importer przedstawił organowi celne-mu wyjaśnienia co do okoliczności towarzyszących nabyciu importowanego samo-chodu, w szczególności tego, że do jego nabycia doszło w wyniku aukcji, na której zgłoszona przez niego oferta okazała się najwyższa ([...] ), a do odwołania załączył pismo sprzedawcy potwierdzające te okoliczności i wskazujące na przesłanki leżące u podstaw uzyskanej na aukcji ceny, które to pismo organ celny uznał, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, za pozbawiony wartości dowodowej wyłącznie z tego powodu, iż złożony został pod nim nierozpoznawalny dla organu podpis jego autora.
Jak wynika to z akt sprawy i z samego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, okoliczność, iż deklarowana w [..]r. wartość transakcyjna odbiega rażąco od ujawnionych przez organ celny trzech przypadków oferowania w tym okresie do sprzedaży na rynku amerykańskim porównywalnych samochodów, znana była orga-nowi celnemu, już w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, czego dowodzi notatka z dnia [..]r. (k. 18 akt administracyjnych), jednakże ze sporządzonego w tymże dniu Protokołu z przeprowadzonej kontroli celnej (k. 19 akt administracyjnych) nie wynika, aby o tej okoliczności oraz o związanych z tym wątpliwościach co do rzetelności informacji dot. ceny zakupionego pojazdu importer został w tym czasie uprzedzony, co w przeciwnym razie mogłoby go skłonić do poszukiwania dowodów rzetelność tej informacji potwierdzających. Takie działanie organu celnego, który mając uzasadnione, w swoim przekonaniu, wątpliwości, czy deklarowana wartość transakcyjna odpowiada cenie faktycznie zapłaconej za importowany towar, o swych wątpliwościach nie informuje niezwłocznie samego importera, lecz czyni to po pięciu latach od przyjęcia zgłoszenia celnego, dopiero wówczas domagając się od impor-tera (podatnika) przedstawienia dowodów mogących wątpliwości te rozwiać (np. przedstawienia dokumentów dotyczących notowań rynkowych, z których wynikałoby, iż wartość transakcyjna zadeklarowana w zgłoszeniu celnym jest zbliżona do "wartości porównawczych", bankowego potwierdzenia zapłaty za towar kontra-hentowi zagranicznemu, np. w drodze przelewu itp. czy dokumentów poświad-czających wartość dokonanej transakcji, jak oferta cenowa, korespondencja, doku-menty ubezpieczeniowe itp., a więc przerzucając w istocie na importera ciężar dowo-dzenia tego, że wątpliwości organu celnego co do rzeczywiście zapłaconej za towar ceny nie są uzasadnione, a następnie dezawuowanie jego wyjaśnień co do okolicz-ności towarzyszących nabyciu spornego samochodu (aukcja internetowa, powypad-kowy stan techniczny pojazdu), mających w ocenie importera uzasadniać relatywnie niską cenę jego zakupu, nie sposób uznać za działanie mieszczące się w kate-goriach zasady określonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której pos-tępowanie podatkowe (celne) winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (celnych), a więc w taki sposób, który stronie tego postę-powania gwarantuje rzeczywistą, a nie tylko iluzoryczną możliwość korzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych.
Uznając w tych warunkach, że zaskarżona decyzja wydana została ze wskazanym wyżej naruszeniem przepisów prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 1 WKC, jak i art. 182a ust. 1 RWKC, jak i z naruszeniem przepisów postępowania celnego poprzez działanie z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem wynikającej z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej, stosownie do przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) orzec należało zarówno o uchyleniu zaskarżonej decyzji ostatecznej, jak i decyzji ją poprzedzającej, uznając, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznym jest przeprowadzenie przez organ celny pierwszej instancji dowodów mogących rzeczywiście uzasadnionymi czynić jego wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana przez importera wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną za towar sumę określoną w art. 29 WKC.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło