I SA/Sz 1433/15

Dnia 4 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w R. reprezentowanego przez Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. S. J. w dniu 13 listopada 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w R. - reprezentowanego przez Dyrektora Izby Celnej w S. - z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 5 stycznia 2016 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona Skarżącemu w dniu 18 stycznia 2016 r. Następnie, w piśmie z dnia 25 stycznia 2016 r., Skarżący zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów w sprawie zainicjowanej Jego skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje, m.in. zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części. Jednakże, stosownie do art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Art. 247 p.p.s.a. jest instrumentem służącym ekonomii procesowej, bowiem pozwala zakończyć postępowanie w jak najkrótszym czasie bez potrzeby angażowania procedur sądowych w sytuacji, gdy skarga bez głębszej analizy prawnej jest oczywiście bezzasadna. Powyższe obejmuje sytuacje, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1892/07, LEX nr 497627) oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że oczywista bezzasadność skargi zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14, LEX nr 1495334). W rozpoznawanej sprawie Skarżący w dniu 13 listopada 2015 r. wniósł do Sądu skargę na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie sądowo-administracyjne w tej sprawie zostało zatem wszczęte po wejściu w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), które zaczęły obowiązywać od dnia 15 sierpnia 2015 r. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a w brzmieniu ustalonym ww. ustawą, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z powyższego przepisu wynika zatem, że po 15 sierpnia 2015 r. nie jest możliwe zaskarżenie do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Skoro w rozpoznawanej sprawie Skarżący w dniu 13 listopada 2015 r. wniósł skargę w przedmiocie postanowienia wierzyciela wydanego w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zgłoszonych zarzutów, to skarga, jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że w sprawie zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która - w myśl art. 247 p.p.s.a. - wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Sąd odstąpił przy tym od przesłania Skarżącemu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk "PPF"), ze względu na bezcelowość tej czynności. Na marginesie Sąd zauważa, że stosownie do art. 222 p.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Tym samym bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu pozostać musi omyłkowe wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wraz z pouczeniem o prawie pomocy oraz fakt, że Skarżący zastosował się do tego pouczenia. Katalog aktów prawnych podlegających zaskarżeniu wynika bowiem wprost z przepisów ustawy p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 247 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.