I SA/Sz 1471/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2009 roku p o s t a n a w i a: 1) przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, 2) odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od wpisu sądowego od skargi. Następnie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie [...] zł, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się o częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z opłaty kancelaryjnej. W dniu 27 lipca 2015 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek PPF, wnosząc o częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. Ponieważ na obecnym etapie postępowania są to jedyne koszty postępowania sądowego (łącznie [...] zł) Sąd uznał, że skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków skarżąca wskazała, że do uiszczenia opłaty kancelaryjnej oraz wpisu od skargi kasacyjnej wezwany został również jej małżonek, tak więc łączna kwota zobowiązania z tytułu opłaty kancelaryjnej wynosi [...] zł, zaś z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej [...] zł. Nadto oświadczyła, że z uwagi na problemy zdrowotne mąż skarżącej musiał zawiesić działalność gospodarczą. Wobec małżonka skarżącej toczy się obecnie postępowanie egzekucyjne dotyczące spornego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, ponadto budżet domowy obciąża spłata zobowiązań kredytowych na łączną kwotę około [...] zł. Skarżąca wskazała, że źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości ok. [...] zł netto oraz renta męża skarżącej w wysokości [...] zł. W odniesieniu do majątku oświadczyła, że małżonkowie posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, nie wykazała innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych oraz zgromadzonych oszczędności. Wezwaniem z dnia 29 czerwca 2015 r. skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń mających obrazować jej rzeczywistą sytuację majątkową oraz możliwości płatnicze. Pismem z dnia 17 lipca 2015 r. zwróciła się z prośbą o przesunięcie terminu odpowiedzi na ww. wezwanie do dnia 24 lipca 2015 r. Odpowiadając na wezwanie Sądu pismem z dnia 22 lipca 2015r. skarżąca oświadczyła, iż nie otrzymują (wraz z mężem) świadczeń socjalnych oraz społecznych. Wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego wynosi około [...] zł w tym [...] zł na spłatę zobowiązań kredytowych ( w załączeniu przesłała kopie harmonogramów spłat). Syn skarżących wspiera rodziców finansowo w utrzymaniu gospodarstwa domowego. W załączeniu skarżąca przedłożyła zaświadczenie o dochodach, które otrzymuje pracując w N. jako pracownik s. Z zaświadczenia wynika, że wynagrodzenie netto w miesiącu maju wyniosło [...], natomiast w miesiącu czerwcu [...]. Łączne wynagrodzenie skarżącej z dwóch miesięcy w przeliczeniu na złote według kursu z dnia 22 lipca 2015 r. wyniosło około [...] zł. Zatem średnie wynagrodzenie miesięczne skarżącej w okresie czterech miesięcy ( dwa miesiące pracy, dwa miesiące bez zarobków wynosi około [...] zł). Z uwagi na brak źródeł dochodów w Polsce skarżąca nie składała w Polsce zeznania podatkowego. W załączeniu przedłożyła natomiast zeznanie podatkowe małżonka za rok 2014, z którego wynika, iż osiągnął on roczny dochód z tytułu renty w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż ył, co następuje: Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - możliwe jest gdy ta wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania jej i jej rodziny. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza sytuacji finansowej skarżącej nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w pełnym zakresie. Analizując dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji finansowo- materialnej skarżącej, Sąd postanowił udzielić skarżącej pomocy ale nie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lecz ponad kwotę [...] zł, co rodzi po stronie skarżącej obowiązek uiszczenia tytułem opłaty kancelaryjnej kwotę [...] zł, zaś zwalnia od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. Taki poziom obciążenia strony, w ocenie Sądu, jest adekwatny do możliwości finansowych strony. Obecna sytuacja finansowa skarżącej nie jest na tyle trudna aby uniemożliwiała poniesienie wskazanej opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] zł. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Posiada również stałe źródło dochodu które otrzymuje pracując w N. jako pracownik s. Z zaświadczenia wynika, że wynagrodzenie netto skarżącej w miesiącu maju wyniosło [...], natomiast w miesiącu czerwcu [...], co w przeliczeniu na złote według kursu z dnia 22 lipca 2015 r. wyniosło około [...] zł. Zatem średnie wynagrodzenie miesięczne skarżącej w okresie czterech miesięcy ( dwa miesiące pracy, dwa miesiące bez zarobków wynosi około [...] zł). Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Nadto, skarżącą wspiera finansowo syn. Wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącą (wraz z mężem) na utrzymanie gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, w tym [...] zł na spłatę zobowiązań kredytowych. W ocenie Sądu, dokonując zestawienia pomiędzy wysokością opłaty kancelaryjnej a przedstawioną sytuacją majątkową skarżącej nie da się stwierdzić, aby skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść wymaganej opłaty w kwocie [...] zł. Wygospodarowanie takiej kwoty nie będzie stanowiło dla skarżącej wydatku zagrażającego zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Działając zaś w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, Sąd przychylił się do wniosku skarżącej i zwolnił skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.