I SA/Sz 1471/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-07-03

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można zmienić prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Nie można zmienić prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej, która stanowiłaby podstawę do modyfikacji poprzedniego rozstrzygnięcia na podstawie art. 165 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2015 r., sąd odmówił jej przyznania prawa pomocy w tym zakresie, uznając, że jej sytuacja finansowa nie uniemożliwia poniesienia tej opłaty. Skarżąca wniosła o zmianę tego postanowienia, powołując się na pogorszenie swojej sytuacji finansowej oraz na zwolnienie męża od podobnej opłaty w innej sprawie. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając, czy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca modyfikację poprzedniego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany pkt 2 postanowienia z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1471/14 odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2009 roku p o s t a n a w i a: odmówić zmiany pkt 2 postanowienia z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1471/14 odmawiającego Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1471/14 referendarz sądowy WSA w Szczecinie zwolnił skarżącą od wpisu od skargi, wynoszącego w sprawie [...] zł. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1471/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł (pkt 1) oraz odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] zł (pkt 2). Sąd ustalił wówczas, że sytuacja finansowa skarżącej nie była na tyle trudna aby uniemożliwiała poniesienie wskazanej opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] zł. Jak bowiem wynikało z akt sprawy, skarżąca miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Posiadała również stałe źródło dochodu które otrzymuje pracując w N. jako pracownik socjalny. Z zaświadczenia wynikało, że wynagrodzenie netto skarżącej w miesiącu maju wyniosło [...], natomiast w miesiącu czerwcu [...], co w przeliczeniu na złote według kursu z dnia 22 lipca 2015 r. wyniosło około [...]. Zatem średnie wynagrodzenie miesięczne skarżącej w okresie czterech miesięcy (dwa miesiące pracy, dwa miesiące bez zarobków) wynosiło około [...]. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Nadto, skarżącą wspiera finansowo syn. Wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącą (wraz z mężem) na utrzymanie gospodarstwa domowego wynosiła [...], w tym [...] na spłatę zobowiązań kredytowych. W ocenie Sądu, dokonując zestawienia pomiędzy wysokością opłaty kancelaryjnej a przedstawioną sytuacją majątkową skarżącej nie dało się stwierdzić, aby skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść wymaganej opłaty w kwocie [...] zł. Wygospodarowanie takiej kwoty nie będzie stanowiło dla skarżącej wydatku zagrażającego zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Następnie, w odpowiedzi na kolejne wezwanie Sądu do uiszczenia ww. opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] zł, skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, złożyła wniosek o zwolnienie od tej opłaty. W uzasadnieniu wniosku powołała się na zwolnienie męża skarżącej od takiej opłaty w sprawie I SA/Sz 883/16. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem; źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości ok. [...] zł netto oraz renta męża skarżącej w wysokości [...] zł. W odniesieniu do majątku oświadczyła, że małżonkowie posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, nie wykazała innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych oraz zgromadzonych oszczędności. Skarżąca oświadczyła, że z uwagi na problemy zdrowotne jej mąż musiał zlikwidować działalność gospodarczą. Wobec skarżącej i jej małżonka toczy się obecnie postępowanie egzekucyjne dotyczące spornego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2010 r. w wysokości [...] zł, mąż skarżącej jest zadłużony w ZUS na kwotę główną ok. [...] zł, ponadto budżet domowy obciąża spłata zobowiązań kredytowych na łączną kwotę około [...] zł. Wydatki na utrzymanie mieszkania, wyżywienie, ubrania, transport i leczenie wynoszą łącznie ok. [...] zł. Skarżąca wskazała na kredyt odnawialny w wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej ( art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm..) - zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy (opisane wyżej postanowienie z 12 sierpnia 2015 r.) w związku z wnioskiem skarżącej o zwolnienie od ww. opłaty kancelaryjnej, które to postanowienie jest prawomocne. Wobec powyższego złożony następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie i dotyczącym tej samej opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] zł podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy w sprawie, w której uprzednio rozpoznawano już wniosek o tożsamym przedmiotowo zakresie i wydano prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy, powoduje konieczność dokonania jego oceny w trybie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 8 maja 2007 r. o sygn. akt II FSK 649/06, LEX nr 927112; z dnia 3 lutego 2009 r. o sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; z dnia 28 lipca 2009 r. o sygn. akt I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z dnia 7 lutego 2011 r. o sygn. akt II FSK 2274/10, LEX nr 742349). W związku z tym powołanie się w uzasadnieniu wniosku na zwolnienie męża skarżącej od opłaty kancelaryjnej w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 883/16, jest nieuzasadnione. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia tytułem opłaty kancelaryjnej w sprawie kwotę [...] zł. Referendarz sądowy stwierdza mając na uwadze powyższe, że skarżąca nie wykazała w uzasadnieniu wniosku, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Mając to na uwadze, nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło