I SA/Sz 1472/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2009 rok p o s t a n a w i a: 1) przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, 2) odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od wpisu sądowego od skargi. Następnie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie [...] zł, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zwrócił się o częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z opłaty kancelaryjnej. W dniu 27 lipca 2015 r. skarżący złożył kolejny wniosek PPF, wnosząc o częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. Ponieważ na obecnym etapie postępowania są to jedyne koszty postępowania sądowego (łącznie [....] zł) Sąd uznał, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków skarżący wskazał, że do uiszczenia opłaty kancelaryjnej oraz wpisu od skargi kasacyjnej wezwana została również jego małżonka, tak więc łączna kwota zobowiązania z tytułu opłaty kancelaryjnej wynosi [...] zł, zaś z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej [...] zł. Nadto oświadczył, że z uwagi na problemy zdrowotne musiał zawiesić działalność gospodarczą. Wobec skarżącego toczy się obecnie postępowanie egzekucyjne dotyczące spornego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, ponadto budżet domowy obciąża spłata zobowiązań kredytowych na łączną kwotę około [...] zł. Skarżący wskazał, że źródłem utrzymania rodziny jest renta skarżącego w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości ok. [...] zł netto. W odniesieniu do majątku oświadczył, że małżonkowie posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, nie wykazał innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych oraz zgromadzonych oszczędności. Wezwaniem z dnia 29 czerwca 2015 r. skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń mających obrazować jego rzeczywistą sytuację majątkową oraz możliwości płatnicze. Pismem z dnia 17 lipca 2015 r. zwrócił się z prośbą o przesunięcie terminu odpowiedzi na ww. wezwanie do dnia 24 lipca 2015 r. Odpowiadając na wezwanie Sądu pismem z dnia 22 lipca 2015r. skarżący oświadczył, iż nie otrzymuje (wraz z małżonką) świadczeń socjalnych oraz społecznych. Wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego wynosi około [...] zł w tym [...] zł na spłatę zobowiązań kredytowych ( w załączeniu przesłała kopie harmonogramów spłat). Syn skarżących wspiera rodziców finansowo w utrzymaniu gospodarstwa domowego. W załączeniu skarżący przedłożył zaświadczenie o dochodach, które otrzymuje małżonka pracując w N. jako pracownik s. Z zaświadczenia wynika, że jej wynagrodzenie netto w miesiącu maju wyniosło [...], natomiast w miesiącu czerwcu [...]. Łączne wynagrodzenie małżonki skarżącego z dwóch miesięcy w przeliczeniu na złote według kursu z dnia 22 lipca 2015 r. wyniosło około [...] zł. Zatem średnie wynagrodzenie miesięczne w okresie czterech miesięcy ( dwa miesiące pracy, dwa miesiące bez zarobków) wyniosło około [...] zł. W załączeniu skarżący przedłożył zeznanie podatkowe za rok 2014, z którego wynika, iż osiągnął on roczny dochód z tytułu renty w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż ył, co następuje: Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - możliwe jest gdy ta wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania jej i jej rodziny. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza sytuacji finansowej skarżącej nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w pełnym zakresie. Analizując dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji finansowo- materialnej skarżącego, Sąd postanowił udzielić skarżącemu pomocy ale nie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lecz ponad kwotę [...] zł, co rodzi po stronie skarżącej obowiązek uiszczenia tytułem opłaty kancelaryjnej kwotę [...] zł, zaś zwalnia od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. Taki poziom obciążenia strony, w ocenie Sądu, jest adekwatny do możliwości finansowych strony. Obecna sytuacja finansowa skarżącego nie jest na tyle trudna aby uniemożliwiała poniesienie wskazanej opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] zł. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Posiada również stałe źródło dochodu w postaci renty. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną która również osiąga stały dochód. Nadto, skarżącego wspiera finansowo syn. Wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącego (wraz z małżonką) na utrzymanie gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, w tym [...] zł na spłatę zobowiązań kredytowych. W ocenie Sądu, dokonując zestawienia pomiędzy wysokością opłaty kancelaryjnej a przedstawioną sytuacją majątkową skarżącego nie da się stwierdzić, aby skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść wymaganej opłaty w kwocie [...] zł. Wygospodarowanie takiej kwoty nie będzie stanowiło dla skarżącego wydatku zagrażającego zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Działając zaś w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, Sąd przychylił się do wniosku skarżącego i zwolnił skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.