I SA/Sz 15/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 20.07.2017 r. w sprawie o sygn. akt I SA/SZ 427/17 oddalił skargę [...] (dalej "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej także "Organ II instancji", "Kolegium") z dnia 30.03.2017 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. (dalej także "Organ I instancji") z dnia 28.12.2016 r., znak: [...], określającą Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2016 w łącznej kwocie [...]zł, dotyczącego nieruchomości położonej w Ś. przy ul. B. W. [...], tj. gruntu o powierzchni [...] m2 oraz budynków o łącznej powierzchni użytkowej [...]. W ocenie Organu, nieruchomość zajęta była na prowadzenie działalności gospodarczej i w związku z tym nie mogła skorzystać ze zwolnienia od podatku z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 - zwanej dalej "u.p.o.l."), tj. jako grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji. W piśmie z dnia 14.08.2018 r. Spółka zwróciła się do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 30.03.2017 r., utrzymującej w mocy decyzję Organu I instancji z dnia 28.12.2016 r. Decyzji tej zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa, tj.: - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629) - które skutkowało pominięciem treści dokumentu urzędowego z ewidencji gruntów i budynków przy określaniu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 rok; - art. 6 ust. 2 u.p.o.l., które skutkowało objęciem obowiązkiem podatkowym nieistniejących budynków mieszkalnych (będących w trakcie budowy lub przebudowy); - art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l., które skutkowało pominięciem ww. przepisów przy określaniu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 rok. Uzasadniając swój wniosek Spółka wskazała, że zasadniczym powodem wydania obu decyzji było uznanie przez organy, że w przypadku Spółki występuje przesłanka negatywna w skorzystaniu ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.o.p.l., a mianowicie, że nieruchomości zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreśliła, że decyzja została wydana z rażącą obrazą przepisu art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który stanowi, że podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W rozpatrywanej sprawie porównanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z zapisami w ewidencji gruntów i budynków było wystarczającą podstawą do prawidłowego rozliczenia podatku. Skoro w decyzji wymiarowej na 2016 r. nie uwzględniono we właściwy sposób zapisów z ewidencji gruntów, oczywiste było, że doszło do rażącego naruszenia prawa. W ocenie Spółki Organ, wbrew danym zawartym w ewidencji gruntów i budynków, przyjął inną kwalifikację dotyczącą funkcji nieruchomości podatnika. Rażące naruszenie prawa stanowiące podstawę formułowanego żądania wszczęcia trybu nadzwyczajnego polegało na: pominięciu treści dokumentów urzędowych ewidencji gruntów i budynków oraz niezastosowaniu odpowiednich stawek podatkowych, a także zaniechaniu przyporządkowania właściwych stawek do właściwych okresów powstania obowiązku podatkowego. W ocenie Spółki Organ dopuścił się oczywistego i rażącego naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, określających stawki podatku od nieruchomości, pomijając znaczenie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności ujętą w niej funkcję mieszkalną budynków. Decyzją z dnia 01.10.2018 r., znak: [...], Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kolegium z dnia 30.03.2017 r. wskazując, że negatywne przesłanki wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej określone zostały w art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800, ze zm. – dalej "O.p."). Okoliczności, o których mowa w § 1, uwzględnia się również w zakresie wszczęcia postępowania z urzędu (§ 2). Organ wskazał, że decyzja Kolegium z dnia 30.03.2017 r. była rozpoznawana przez Sąd, który wyrokiem z dnia 20.07.2017 r., sygn. akt I SA/Sz 427/17, oddalił skargę Spółki, wyjaśniając przy tym, że wyrok ten uprawomocnił się z dniem 01.12.2017 r. We wniesionym odwołaniu Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 249 § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 249 § 1 pkt 2, art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. Kolegium w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 14.11.2018, znak: [...], utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia 01.10.2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kolegium z dnia 30.03.2017 r. wskazując, że zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję. Oznaczało to, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamykała organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Oddalenie skargi było jednoznaczne ze stwierdzeniem nieistnienia przesłanki nieważności decyzji. W tym stanie faktycznym Kolegium zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie decyzją z dnia 01.10.2018 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 249 § 1 pkt 2 O.p. wskutek utrzymania decyzji Organu I instancji w mocy z uwagi na uznanie, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku Skarżącej; 2. art. 249 § 1 pkt 2, art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. przez nieodniesienie się do podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności argumentów strony. Spółka wskazała, że Organ podatkowy II instancji uznał, iż zasadniczą przesłanką uniemożliwiającą wszczęcie postępowania nadzwyczajnego jest wydany wyrok Sądu, sygn. akt I SA/Sz 427/17. Spółka uznała, że całkowicie zbędne jest wykazanie związku pomiędzy zakresem przedmiotowym wniosku Spółki a oceną prawną rozstrzygnięcia w wyroku. Jak jednak skutecznie Spółka wykazała we wniosku, zakresy, o których mowa powyżej są diametralnie inne i w żadnym obszarze na siebie nie zachodzą. Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem kontrolując zaskarżoną decyzję co do jej zgodności z prawem nie stwierdził by organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa. Zgodnie z art. 248 § 1 O.p., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Należy jednak zauważyć, że nie każdy wniosek wszczyna postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Stosownie bowiem do art. 249 § 1 O.p., organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: a) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub b) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Przepis art. 247 § 1 pkt 4 O.p. przewiduje, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika zatem, że organ podatkowy jest zobowiązany do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, która była już przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny co do jej legalności. Wyjątek stanowi tylko decyzja, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 O.p., tj. gdy sprawa była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 04.07.2017 r., sygn. akt I FSK 567/17 (orzeczenie dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że przesłanka z art. 249 § 1 pkt 2 O.p. uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd oddalił skargę na tę decyzję (z wyjątkiem przypadku, gdy żądanie oparto na art. 247 § 1 pkt 4 O.p.). Celem ustawodawcy jest wyeliminowanie możliwości dwutorowego prowadzenia postępowań (nadzwyczajnego i sądowoadministracyjnego) dotyczących tej samej decyzji ostatecznej, odnoszących się do tożsamej sprawy. Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie jest dokonana przez organy podatkowe ocena wystąpienia w badanej sprawie przesłanek z art. 249 § 1 pkt 2 O.p. uniemożliwiających merytoryczne jej rozpoznanie. W badanej sprawie, wyrokiem z dnia 20.07.2017 r., sygn. akt I SA/Sz 427/17 (który – jak wynika z akt - uprawomocnił się z dniem 01.12.20117 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Spółki na decyzję Kolegium z dnia 30.03.2017 r., którą to decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji ustalającą Spółce - jako właściciela nieruchomości położonej w Ś. przy ul. B. W. [...], tj. gruntu o powierzchni [...] oraz budynków o łącznej powierzchni użytkowej [...] - zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł. Okoliczność ta, a więc oddalenie przez Sąd administracyjny skargi na decyzję Kolegium z 30.03.2017 r., pozbawiła skarżącą Spółkę możliwości wzruszenia takiej decyzji w trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie stwierdzenia jej nieważności. Jedyny wyjątek, jaki tu przewidział ustawodawca, dotyczy sytuacji, w której żądanie stwierdzenia nieważności jest oparte na zarzucie, że decyzja ostateczna zapadła w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie, rozpoznawanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, Skarżąca podniosła wobec ww. decyzji ostatecznej zarzuty rażącego naruszenia prawa. Taki zarzut znajduje oparcie w treści art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Zauważyć należy, że odmowa rozpatrzenia żądania na podstawie art. 249 O.p. jest orzeczeniem formalnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.07.2001 r., sygn. akt V SA 2093/00 - orzeczenie dostępne na stronie internetowej: www. orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji, organ podatkowy nie bada zaistnienia w sprawie przesłanek nieważności z art. 247 § 1 O.p., nie może tego uczynić także Sąd rozpoznający sprawę. Przeprowadzona przez Sąd ocena legalności zaskarżonej decyzji sprowadzała się do ustalenia, czy organ miał podstawę do odmowy zbadania zaistnienia wskazywanej przez wnioskodawcę przesłanki nieważności, tj. czy uprawniona była odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Sąd, w wyniku rozpoznania sprawy, stwierdził, że stanowisko organu podatkowego co do obowiązku wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności z powodu zaistnienia przesłanki negatywnej – jest w pełni uprawnione. W badanej sprawie Skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności przewidzianej w art. 247 § 1 pkt 4 O.p., która uprawniałaby do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, a zatem, że decyzja ostateczna z dnia 30.03.2017 r. dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją. W konsekwencji tych ustaleń nie było więc podstaw do uznania, że Organ naruszył przepisy art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 249 § 1 pkt 2 O.p., a także art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. W postępowaniu podatkowym z uwagi na stwierdzenie wystąpienia przesłanki negatywnej co do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności (istnienie w obrocie prawnym ww. wyroku Sądu oddalającego skargę na ww. decyzję ostateczną z dnia 30.03.2017 r.), organy podatkowe nie były uprawnione do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji i przeprowadzenia merytorycznej ocenę przesłanek, które zostały zgłoszone we wniosku. Dotyczyły one bowiem ustalonego już stanu faktycznego i subsumpcji przepisów prawa materialnego, zaakceptowanych prawomocnym rozstrzygnięciem sądowym. Wobec tego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. - ) orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.