I SA/Sz 1502/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 30 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca D. N., reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Koszty sądowe sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 18 grudnia 2013 r. k. [...]). Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że nie posiada wystarczającego majątku do poniesienia opłaty sądowej od skargi. Oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie oraz że źródłem jej utrzymania jest emerytura [...] zł i "dzierżawa roczna", przy czym w rubryce "dochód miesięczny brutto" podała, że otrzymuje z tytułu ww. dzierżawy kwotę [...] zł. Wyjaśniła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem A. N. i nie podała informacji o źródłach i wysokości dochodów swego męża. Odnośnie do majątku, skarżąca oświadczyła, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz "inną nieruchomość" o powierzchni [...] m ². Skarżąca oświadczyła, że nie posiada wartościowych rzeczy ruchomych, czy też zgromadzonych oszczędności. Uznając ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącej, w szczególności z uwagi na istotną zmianę oświadczenia o stanie majątkowym w stosunku do oświadczenia składanego przez skarżącą w innych sprawach zawisłych przed WSA w Szczecinie, w których ubiegała się o prawo pomocy (sygn. akt I SA/Sz 529/13, I SA/Sz 530/13), wezwaniem z dnia 29 stycznia 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień. Zobowiązanie to obejmowało zeznanie podatkowe skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2012 r., dokumenty potwierdzające wysokości otrzymywanych aktualnie przez skarżącą dochodów z tytułu emerytury i dzierżawy, dokumenty potwierdzające powierzchnię posiadanych nieruchomości i wyjaśnienie przyczyny zmniejszenia powierzchni "innej nieruchomości" z [...] m2 (oświadczenie skarżącej znajdujące się w aktach sprawy sygn. akt I SA/Sz 529/13 i I SA/Sz 530/13) na [...] m2 (oświadczenie w niniejszej sprawie), wyciągi z rachunków bankowych skarżącej za okres od 15 grudnia 2013 r. do 25 stycznia b.r. Nadto, niezależnie od złożonego oświadczenia o niepozostawaniu z mężem we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem skarżącej, zobowiązano skarżącą ww. wezwaniem do nadesłania dokumentów dotyczących sytuacji finansowej męża skarżącej. W tym zakresie zobowiązano skarżącą do przedłożenia zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu w 2012 roku, dokumentów potwierdzających wysokość aktualnych dochodów męża skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy, wyciągów bankowych za okres od 15 grudnia 2013 r. do 25 stycznia 2014 r. Ww. wezwaniem wyznaczono skarżącej 10 – dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 lutego 2014 r., do rąk osoby uprawnionej do odbioru przesyłki (W. O., dowód doręczenia k. [...]). Wyznaczony tym wezwaniem 10-dniowy termin upłynął bezskutecznie 14 lutego 2014 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń, nie wyjaśniła także przyczyny niewykonania wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Wskazać należy, że aktualnie skarżąca jest zobowiązana do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postepowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W formularzu skarżąca wskazała jedynie swoje źródła utrzymania (dzierżawa, emerytura), nie podając danych dotyczących sytuacji finansowej swego męża. Należy w tym miejscu wskazać na pogląd orzecznictwa wyrażony w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych, zgodnie z którym dla oceny zdolności finansowych wnioskodawcy ma znaczenie okoliczność pozostawania wnioskodawcy w związku małżeńskim i ocena sytuacji majątkowej małżonka, niezależnie od istniejącego w małżeństwie ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Zwrócić też należy uwagę, że oświadczenie dotyczące stanu majątkowego wymagało doprecyzowania z uwagi na złożone w innych sprawach oświadczenie odmiennej treści (opisana wyżej kwestia powierzchni nieruchomości). Wobec obowiązku uiszczenia przez skarżącą kwoty [...] zł, koniecznym było wezwanie jej do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej aktualną sytuację finansową. Z wątpliwościami co do powierzchni "innej nieruchomości" ([...]m2 czy [...] m2) związana jest bowiem kwestia wysokości otrzymywanego przez skarżącą czynszu dzierżawnego. Oświadczenie złożone w tym zakresie na formularzu referendarz uznał za nieprecyzyjne. W ocenie referendarza sądowego, w związku z wątpliwościami co do powierzchni posiadanych przez skarżącą nieruchomości nie można jednoznacznie stwierdzić, czy aktualnie kwotę [...] zł skarżąca otrzymuje miesięcznie, czy jest to kwota za cały rok dzierżawy. Dlatego skarżąca została wezwana w piśmie z dnia 29 stycznia 2014 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek skarżącej, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawiła ona wymaganych informacji i dokumentów, istotnych dla oceny jej możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała w sposób należyty, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.