I SA/Sz 151/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-07-24

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatniczka ponosi odpowiedzialność za zapłatę podatku VAT wynikającego z faktur wystawionych przez jej pełnomocnika, który przekroczył zakres udzielonego mu pełnomocnictwa, a sama podatniczka nie wiedziała o wystawieniu tych faktur?
Ratio decidendi
Podatniczka ponosi odpowiedzialność za zapłatę podatku VAT wynikającego z faktur wystawionych przez jej pełnomocnika, nawet jeśli przekroczył on zakres umocowania i działał bez jej wiedzy. Zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, wystawienie faktury z wykazaną kwotą podatku rodzi obowiązek jego zapłaty, niezależnie od tego, czy podatnik o tym wiedział, czy też faktura została wystawiona w wyniku błędu lub świadomego działania. Pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz mocodawcy, a czynności przez niego dokonane w granicach umocowania pociągają skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy. Wystawienie faktury przez umocowanego pełnomocnika, nawet tzw. "pustej", rodzi obowiązek zapłaty podatku po stronie podatnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatniczki M. H., która prowadziła działalność gospodarczą w zakresie produkcji wyrobów tartacznych i meblarskich. W toku kontroli skarbowej ustalono, że jej pełnomocnik R. W. wystawił trzy faktury VAT dokumentujące fikcyjną sprzedaż maszyn i urządzeń. Podatniczka twierdziła, że pełnomocnik przekroczył zakres udzielonego mu pełnomocnictwa i działał bez jej wiedzy i zgody, a także że doszło do sfałszowania jej podpisu. Organ kontroli skarbowej uznał, że wystawienie tych faktur rodzi obowiązek zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej podatku za marzec 2007 r., uchylając ją jedynie w części dotyczącej czerwca 2007 r. Podatniczka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. kwoty do zapłaty i umorzenie postępowania za czerwiec 2007 r. oddala skargę. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne wobec M H-R w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku od towarów i usług za 2007 r. M H-R prowadziła w 2007 r. działalność gospodarczą pod firmą [...] E w zakresie produkcji wyrobów tartacznych, działalności usługowej w zakresie impregnowania drewna, produkcji wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, produkcji opakowań, produkcji pozostałych wyrobów z drewna, zagospodarowywania odpadów niemetalowych, sprzedaży hurtowej drewna, gospodarowania odpadami, działalności usługowej związanej z leśnictwem, produkcji mebli, krzeseł i mebli do siedzenia. W 2007 r. strona była czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Działalność gospodarcza była prowadzona w siedzibie firmy w S przy ul. K. B oraz w miejscowości S przy ul. P. Na podstawie analizy dokumentów i ewidencji przedłożonych do kontroli, organ kontroli skarbowej stwierdził, że w 2007 r. kontrahentem firmy podatniczki była min. firma PPHU P J C, ul. K w L. Organ kontroli skarbowej zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o przeprowadzenie czynności sprawdzających w firmie P w celu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentów wystawionych przez podatniczkę. W dokumentacji księgowej firmy P znajdowały się m.in. trzy faktury VAT dokumentujące transakcje sprzedaży dokonane przez firmę podatniczki: - nr [...] z dnia 30.03.2007 r. – kontenerowa suszarnia do drewna-na kwotę netto [...] zł, podatek od towarów i usług [...]zł; - nr [...]z dnia 30.03.2007 r. –kontenery do przewozu materiałów sypkich szt.10, na kwotę [...]zł , podatek od towarów i usług [...]zł; - nr [...] z dnia 30.03.2007 r.- obtaczarka do drewna [...], strugarko-wyrówniarka [...], pilarka poprzeczna [...], frezarka [...], strugarka czterostronna [...] 78, piła tarczowa [...], wielopiła [...] Bydgoszcz, na kwotę netto [...]zł, podatek od towarów i usług [...]zł. Ww. Faktury zostały ujęte w prowadzonym przez P rejestrze zakupów VAT za kwiecień 2007 r. i rozliczone w deklaracji VAT 7 za ten miesiąc. Przedmiotowe transakcje nie były zarejestrowane firmie podatniczki. Podatniczka wyjaśniła, że urządzenia wymienione w fakturze nr [...]nigdy nie były zakupione przez jej firmę, zaś kontenery do przewozu materiałów sypkich w ilości 8 szt. i kontenerowa suszarnia do drewna stanowiły środek trwały firmy. Podatniczka stwierdziła, że o istnieniu ww. faktur dowiedziała się dopiero w toku kontroli i według niej, pełnomocnik R W przekroczył zakres udzielonego mu prze podatniczkę pełnomocnictwa i bez jej wiedzy i zgody dokonał sprzedaży ww. urządzeń. R W zeznał, że wystawił ww. faktury i powiadomił o tym podatniczkę. Organ kontroli skarbowej na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", uznał, że wystawienie ww. faktur rodzi obowiązek zapłaty wykazanego w nich podatku. Organ kontroli skarbowej stwierdził, że w ewidencji nabycia prowadzonej przez stronę dla potrzeb podatku od towarów i usług, będącej podstawa sporządzenia deklaracji VAT 7 za czerwiec 2007 r., wykazana została faktura VAT nr [...] z dnia 13.06.2007 r. dokumentująca usługę- składowanie na placu używanych linii suszarniczych zgodnie z umowa sprzedaży z 18.10.2006 r., wystawiona przez P.H.U. B ul. K w B na kwotę netto [...]zł, podatek od towarów i usług [...]zł. Po przesłuchaniu podatniczki i świadków D Ł, R W i J C, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, organ kontroli skarbowej stwierdził, że brak jest możliwości dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. W efekcie poniesione przez firmę podatniczki wydatki w związku z tą inwestycja nie służyły sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług i tym samym podatniczka nie nabyła prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie [...] zł wynikający ze spornej faktury VAT nr 09/07. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, na podstawie ustaleń dokonanych w toku kontroli, wydał w dniu 18 września 2012 r. decyzję nr [...], w której określił stronie podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł oraz za czerwiec 2007 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatniczki w wysokości [...] zł. Podatniczka złożyła odwołanie od powyższej decyzji i zarzuciła organowi naruszenie: - art. 86 ust. 1 ustawy, przez jego błędną interpretację i tym samym bezpodstawne zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturze dokumentującej zakup usługi składowania; - art. 108 ust. 1 ustawy, przez bezpodstawne przyjęcie, że strona wystawiła tzw. "puste faktury"; - art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "o.p.", przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego; - art. 187 § 1 o.p., przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; - art. 191 o.p., przez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Podatniczka podała, że z protokołu czynności sprawdzających wynikało, iż J C prowadził rozmowy z R W odnośnie sprzedaży urządzeń. J C wyjaśnił, że transakcje te nie doszły do skutku z uwagi na odstąpienie od umowy z braku środków finansowych, zaś sporne faktury miały być zniszczone, lecz zostały omyłkowo ujęte w rejestrach księgowych jego firmy. Potwierdził to R W. Podatniczka wyjaśniła, że R W przekroczył zakres udzielonego mu pełnomocnictwa i bez jej wiedzy zgody wystawił sporne faktury. Podała, że udzielając mu pełnomocnictwa, miała zamiar upoważnienia go do wszelkich czynności niezbędnych do uruchomienia przedsięwzięcia polegającego na produkcji wyrobów z drewna i biomasy oraz przetwarzaniu i produkcji biomasy, w tym w szczególności do zaciągania w jej imieniu zobowiązań w ramach planowanego przedsięwzięcia. Nigdy nie było natomiast jej zamiarem upoważnienie pełnomocnika do swobodnego dysponowania majątkiem reprezentowanej firmy. Podatniczka stwierdziła, że R W, posługując się udzielonym mu pełnomocnictwem i przekraczając jego zakres wystawił w jej imieniu sporne faktury, dokumentujące fikcyjna sprzedaż maszyn i urządzeń oraz fałszował jej podpis. Podatniczka podała, że 3.04.2012 r. złożyła do Prokuratury Rejonowej zawiadomienie o popełnieniu przez R W przestępstwa. Zdaniem podatniczki, jej pełnomocnik naruszył prawo, a zatem sporne faktury wystawione przez niego nie mogły być przedmiotem prawnie skutecznie umowy. Podkreśliła, że nie jest wystawcą "pustych" faktur i nie powinna być obciążana obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług z nich wynikającego. Taką osobą jest, według podatniczki, R W i to on zgodnie z art. 108 ustawy winien być pociągnięty do odpowiedzialności za ich wystawienie i do zapłaty tego podatku. Odnośnie faktury VAT nr 09/07, podatniczka podała, że usługa wymieniona w treści ww. faktury została wykonana, wobec czego ma ona prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury. Przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dyrektor Izby Skarbowej wydal w dniu 12 grudnia 2012 r. decyzję nr [...], w której uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r. i umorzył postępowanie w sprawie, w związku z czym nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatniczki za czerwiec 2007 r. wynosi [...]zł, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15 ustawy, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Zatem fakturę wystawiają podatnicy, dokumentując dokonaną czynność podlegającą opodatkowaniu. Szczegółowe zasady wystawiania faktur zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał, że brak jest regulacji, która zabraniałaby wystawienia faktury osobie upoważnionej przed podatnika do wystawienia faktury w imieniu i na rzecz podatnika podatku od towarów i usług. Natomiast żaden przepis nie przewidywał możliwości udzielenia pełnomocnictwa do wystawienia faktury przez pełnomocnika we własnym imieniu. Oznacza to, że podmiot upoważniony nie mógł umieszczać na fakturze swoich danych w miejscu, gdzie powinny znaleźć się dane sprzedawcy. Organ odwoławczy podał, że każda czynność prawna, w tym zaciągnięcie zobowiązania lub rozporządzenie prawem, może być dokonana osobiście albo przez pełnomocnika. Pełnomocnik zawsze działa w imieniu i na rzecz mocodawcy, a czynności prawne dokonane przez pełnomocnika w granicach umocowania pociągają za sobą skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Regulacja ta nie odwołuje się do pojęcia podatnika, zaś zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty podatku nie jest wykonanie określonej czynności, ale sam fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku. Ponadto nie jest istotna przyczyna wystawienia faktury, którą może być zarówno nieświadomy błąd, czy niepewność co do zaistnienia obowiązku podatkowego, jak i świadome działanie. Obowiązek zapłaty podatku, wynikający z art. 108 ust. 1 ustawy, zgodnie z orzecznictwem administracyjnym winien być dokonany według ogólnych zasad uregulowanych w art. 103 ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że podatniczka udzieliła w dniu 1.09.2006 r. R W pełnomocnictwa do reprezentowania firmy [...] E M H-R "przed wszelkimi osobami prawnymi i fizycznymi, urzędami i instytucjami, zawierania umów z dostawcami usług, dysponowania kontami bankowymi, do zaciągania kredytów w bankach w dowolnych wysokościach, podpisywania umów kredytowych, umów leasingowych, weksli i deklaracji wekslowych, dokonywania zakupów w kraju i zagranicą, wystawiania faktur, składania oświadczeń i reprezentowania w Urzędzie Skarbowym, do odbioru i kwitowania dokumentów, korespondencji i przesyłek, zawierania umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, a w związku z tym do wszelkich czynności niezbędnych w celu wykonania niniejszego pełnomocnictwa, w tym do składania stosownych pism, wniosków i oświadczeń". Organ odwoławczy podał, że na spornych fakturach jako osoba upoważniona do wystawiania faktur widnieje pełnomocnik R W, zaś jako dostawca/sprzedawca [...] E NIP [...]. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych operacji gospodarczych, a świadczy o tym fakt, iż podatniczka zaprzeczyła, aby towary wymienione w ww. fakturach zostały sprzedane firmie P oraz fakt, że J C oświadczył, iż sporne faktury zostały omyłkowo ujęte w jego ewidencji zakupów VAT za kwiecień 2007 r., co potwierdził R W. Organ odwoławczy wskazał, że wystawienie faktur VAT jest zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy i tym samym na podatniczce ciąży obowiązek zapłaty podatku wynikające ze spornych faktur. Organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2010 r., o sygn. akt I FSK 1030/09, gdzie sąd uznał, ze art. 108 ust.1 ustawy może mieć zastosowanie, gdy umocowany pełnomocnik, działający w imieniu i na rzecz podatnika wystawia tzw. "pustą" fakturę i to niezależnie, czy podatnik o tym wiedział. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 43¹ Kodeksu cywilnego zawierającego definicje przedsiębiorcy. Organ wskazał, że osoba prowadząca działalność gospodarczą prowadzi ją na własny rachunek i ryzyko. Wobec czego przedsiębiorca ustanawiający pełnomocnika ponosi ryzyko i konsekwencje swojego wyboru. Zdaniem organu odwoławczego, to podatniczka ponosi konsekwencje wystawienia spornych faktur przez swojego pełnomocnika, który był upoważniony przez nią do wystawiania faktur. Na spornych fakturach widnieje pieczęć i czytelny podpis R W jako pełnomocnika upoważnionego do wystawienia faktur VAT. Wobec czego zarzut podatniczki o sfałszowaniu jej podpisu na ww. fakturach był bezzasadny. Organ odwoławczy podał, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które złożyła podatniczka dotyczyło faktur dokumentujących wynagrodzenie wypłacone przez jej firmę na rzecz R W, umowy dnia 1 września 2006 r. o współpracy z firmą N i aneksu do tej umowy. Odnośnie rozliczenia faktury VAT nr [...], dokumentującej usługę –składowanie na placu używanych linii suszarniczych, organ odwoławczy uznał, że podatniczka ponosząc wydatki na zakup towarów i usług związanych z inwestycją w S mającą służyć w przyszłości działalność opodatkowanej, miała prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z ww. faktury w deklaracji VAT 7 za czerwiec 2007 r. Z materiału dowodowego wynikało, że zaniechanie inwestycji spowodowane było okolicznościami niezależnymi od podatniczki. Wobec czego nie utraciła ona prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z tą inwestycją. Odnośnie zarzutów związanych z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. , organ odwoławczy uznał je za niezasadne. M H-R złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję i wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie: - art. 6 pkt 2 ustawy, przez jego niezastosowanie; - art. 7 ust. 1 ustawy, przez jego niezastosowanie; - art. 108 ust. 1, przez jego zastosowanie; - art. 120 o.p., przez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z przepisami prawa; - art. 121 § 1 o.p., przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; - art. 122 o.p., przez nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, a tym samym niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym; - art. 187 § 1 o.p., przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; -art. 191 o.p., przez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją określającą jej w podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. kwotę do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy. Jej zdaniem, nie może ona ponosić negatywnych konsekwencji faktu, że pełnomocnik wystawił sporne faktury bez jej zgody i wiedzy, przekraczając zakres udzielonego mu pełnomocnictwa. Skarżąca podała, że złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez R W w związku z sfałszowaniem jej podpisów i tym samym wystawione przez niego faktury nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Według skarżącej, skoro R W wystawił sporne faktury, to on zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy winien być zobowiązany do zapłaty podatku wynikającego z ww. faktur. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o uwzględnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12 oraz o zawieszenie postępowania z uwagi na toczącą się sprawę przeciwko R W przed Sądem Rejonowym Wydział IV Karny o sygn. akt IV K 1061/12. Sąd na rozprawie oddalił wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. W świetle art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (ust. 2). Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15 ustawy, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Zatem fakturę wystawiają podatnicy, dokumentując dokonaną czynność podlegającą opodatkowaniu. Szczegółowe zasady wystawiania faktur zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.). Na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Regulacja ta nie odwołuje się do pojęcia podatnika, zaś zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty podatku nie jest wykonanie określonej czynności, ale sam fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku. Oznacza to, że nawet osoba niezarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług, wystawiając taką fakturę ponosi obowiązek zapłaty podatku, który w niej został ujawniony. Ponadto nie jest istotna przyczyna wystawienia faktury, którą może być zarówno nieświadomy błąd, czy niepewność co do zaistnienia obowiązku podatkowego, jak i świadome działanie. Obowiązek zapłaty podatku, wynikający z art. 108 ust. 1 ustawy, zgodnie z orzecznictwem administracyjnym winien być dokonany według ogólnych zasad uregulowanych w art. 103 ustawy. Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi związany z naruszeniem art. 108 ust. 1 ustawy. Przedsiębiorcą zgodnie z art. 43¹ Kodeksu cywilnego jest osoba prowadząca działalność gospodarczą na własny rachunek i ryzyko. Wobec czego przedsiębiorca ustanawiający pełnomocnika ponosi ryzyko i konsekwencje swojego wyboru. Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że brak jest regulacji prawnych, które zabraniałaby wystawienia faktury osobie upoważnionej przed podatnika do wystawienia faktury w imieniu i na rzecz podatnika podatku od towarów i usług. Każda czynność prawna może być dokonana osobiście albo przez pełnomocnika. Pełnomocnik zawsze działa w imieniu i na rzecz mocodawcy, a czynności prawne dokonane przez pełnomocnika w granicach umocowania pociągają za sobą skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy. Zdaniem Sądu, podatniczka ponosi konsekwencje wystawienia spornych faktur przez swojego pełnomocnika, który był upoważniony przez nią do wystawiania faktur. Na spornych fakturach widnieje pieczęć i czytelny podpis R W jako pełnomocnika upoważnionego do wystawienia faktur VAT. Wystawienie faktur VAT jest zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy i tym samym na podatniczce ciąży obowiązek zapłaty podatku wynikające ze spornych faktur. Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r., o sygn. akt I FSK 1030/09, że art. 108 ust.1 ustawy może mieć zastosowanie, gdy umocowany pełnomocnik, działający w imieniu i na rzecz podatnika wystawia tzw. "pustą" fakturę i to niezależnie, czy podatnik o tym wiedział. Tym samym wyjaśnienia skarżącej, że nie wiedziała, ani nie wyrażała zgody na wystawienia spornych faktur nie mają znaczenia w tej sprawie. Podkreślić należy, że R W był umocowany do wystawiania faktur, w udzielonym mu przez podatniczkę pełnomocnictwie brak jest ograniczeń związanych z rodzajem faktur, które może wystawić w imieniu podatniczki. Kwestia przekroczenia zakresu pełnomocnictwa podnoszona przez skarżącą nie ma znaczenia w niniejszym postępowaniu, choć może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą pełnomocnika w stosunku do skarżącej. Odnośnie twierdzeń skarżącej, że zawiadomiła organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez R W w związku z sfałszowaniem jej podpisu pod fakturami. Wskazać należy, że z akt zebranych w sprawie wynika, iż ww. zawiadomienie dotyczyło innych niż przedmiotowe sporne faktur, tj. faktur związanych z wynagrodzeniem dla R W, prowadzącego firmę N oraz umowy o współpracy pomiędzy firmą skarżącej a firmą jej pełnomocnika. Z tego też powodu Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczącą się sprawę przeciwko R W przed Sądem Rejonowym Wydział IV Karny o sygn. akt IV K 1061/12. Wskazać należy, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, zaś postępowanie, na które powołuje się skarżąca jest w toku. Sąd uznał zarzut skargi związany z naruszeniem art. 6 pkt 2 ustawy za niezasadny. Zgodnie z ww. artykułu, przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Pod pojęciem tych czynności należy rozumieć takie czynności, które nie powinny być dokonywane i nie mogą być przedmiotem opodatkowania, np. kradzież, prostytucja, handel narkotykami. Opodatkowanie obejmuje tylko te czynności, które co prawda były niezgodne z prawem, jednakże mogłyby być dokonane legalnie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28.01.2010r., sygn. akt I SA/Sz 758/09). Przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Również zarzut skargi związany z naruszeniem art. 7 ust.1 ustawy, Sąd uznał za niezasadny, bowiem sprawa była związana z wystawieniem tzw. "pustych" faktur, gdzie obowiązek zapłaty podatku wynika z wystawienia faktury, a nie dokonaniem dostawy towarów czy usług. Sporne faktury nie dokumentowały faktycznych transakcji. Odnośnie zarzutów skargi związanych z naruszeniem przepisów proceduralnych, Sąd także uznał je za niezasadne. Zdaniem Sądu, organy podatkowe zebrały w sposób prawidłowy pełen materiał dowodowy, wnikliwie go rozpatrzyły i w wywiodły z niego spójne i logiczne wnioski. Okoliczność, że wnioski te są odmienne od stanowiska skarżącej nie przesądza od naruszeniu przez organy podatkowe przepisów postępowania. Wskazać należy, że organy przesłuchiwały świadków z własnej inicjatywy. Wniosku o przesłuchanie konkretnych świadków skarżąca nie zgłosiła. Tym samy niezrozumiały jej zarzut skargi o nieprzesłuchaniu przez organy świadków. Podkreślić należy, że skarżąca w skardze nie uzasadniła na czym, jej zdaniem, polegały naruszenia wskazanych przepisów o.p. Odnośnie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12, Sąd uznał, że nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu drugiej instancji zostały wydane i doręczone skarżącej przed terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego, wynikającego z art. 70 o.p. Mając na uwadze powyższe, wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło