I SA/Sz 1515/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący P.S., wraz ze skargą na wyżej opisane postanowienie, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I ustalono wpis od skargi w sprawie w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że obecnie nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej, źródłem utrzymania skarżącego jest wynajem pokoi – z tego tytułu otrzymuje [...] zł miesięcznie. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Odnośnie do majątku skarżący wskazał ogólnikowo na nieruchomość zabytkową wobec której toczy się egzekucja komornicza, przewyższająca jej wartość; skarżący podał, że termin opisu i oszacowania wskazano na 8 stycznia 2015 r. Oświadczył we wniosku, że obecnie jest chory i wymaga opieki osoby trzeciej. Uznając ww. oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych skarżącego, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 14 stycznia 2015 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało zeznanie podatkowe o wysokości uzyskanych przez skarżącego dochodów w 2013 roku, dokumenty potwierdzające likwidację działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, dokumenty potwierdzające wysokość dochodów za ostatnie trzy miesiące (ewidencja przychodów i kosztów lub przekaz pocztowy, czy przelew bankowy), dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków związanych z utrzymaniem, z okresu ostatnich trzech miesięcy (opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, gaz, wodę, itp.), wykaz rachunków bankowych skarżącego i wyciągi z rachunków bankowych skarżącego za okres od 15 października do 15 grudnia 2014 r., decyzję w sprawie podatku od nieruchomości na 2014 rok (dotyczącą nieruchomości posiadanych przez skarżącego). W ww. wezwaniu wyznaczono 10-dniowy termin, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącemu pod wskazany adres w dniu 20 stycznia 2015 r., 10-dniowy termin upłynął bezskutecznie 30 stycznia 2015 r. We wskazanym terminie ani dotychczas, Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń. Nie wyjaśnił również przyczyny niewykonania wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi (art. 245 § 3 p.p.s.a.) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść też należy, że zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwa, opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ogólnikowe oświadczenia o wysokości otrzymywanych środków pieniężnych oraz o posiadanym majątku były niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa Skarżącego oraz jakie są jego możliwości płatnicze. Dlatego Skarżący został wezwany w piśmie z dnia 14 stycznia 2015 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek Skarżącego, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawił on wymaganych dokumentów i oświadczeń, istotnych dla oceny jego możliwości płatniczych w niniejszej sprawie. Skarżący nie przedstawił bowiem dokumentów i oświadczeń potwierdzających sytuację finansową oraz majątkową. Skarżący nie potwierdził okoliczności braku oszczędności, czy wysokości posiadanych aktualnie środków na utrzymanie. Skarżący nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych, nie przedstawił także dokumentów potwierdzających likwidację prowadzonej uprzednio działalności gospodarczej. Również stan majątkowy nie został wyjaśniony, gdyż Skarżący nie przedłożył wymaganej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.