I SA/Sz 1522/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-03-26

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja związkowa, która nie podjęła uchwały o dodatkowych wpłatach członków na cel związany z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, może skutecznie żądać przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Organizacja związkowa, która nie podjęła wszelkich niezbędnych środków w celu zdobycia funduszy na pokrycie kosztów postępowania, w tym nie skorzystała z możliwości uzyskania dodatkowych wpłat od członków zgodnie ze statutem, nie może skutecznie żądać przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak wykazania, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, pomimo podjętych działań, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca organizacja związkowa złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Organizacja argumentowała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów, a jej pracownicy nie znają się na skomplikowanych kwestiach podatkowych. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe, które wykazały posiadanie środków na rachunkach bankowych, mimo zajęcia ich przez urząd skarbowy w ramach postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 października 2013 r. znak [...] podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca M., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego organizacja związkowa nadesłała: - wyciągi z rachunków bankowych skarżącej za okres od 18-31 grudnia 2013 r. banku I. S.A. - wyciąg łączny z rachunku bankowego skarżącej w banku M. za okres od 1 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. z saldem w kwocie [...] zł, od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2014 r. z saldem w kwocie [...] zł, od 1 lutego do 28 lutego 2014 r. (saldo [...] zł), - historia rachunku bankowego skarżącej prowadzonego przez Bank O. za okres od 6 grudnia 2013 r. do 17 marca 2014 r. z saldem [...] zł, - zawiadomienie o wysokości salda na rachunku bankowym skarżącej w Banku O. na dzień 31 grudnia 2013 r. w kwocie [...] zł. - jednostronny rachunek zysków i strat skarżącej na koniec grudnia 2013 r. i rok ubiegły, - zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10.12.2013 r. oraz z dnia 19.12.2013 r. o zajęciu rachunku bankowego skarżącej (I.) na kwotę [...] zł i [...] zł, -skierowane do skarżącej organizacji tytuły wykonawcze Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 listopada 2013 r. i 5 grudnia 2013 r. dotyczące należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r. oraz za okres od stycznia do sierpnia 2008 r. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 roku. Z uzasadnienia wniosku oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych wynika, co następuje. Skarżąca organizacja jest związkiem zawodowym, zgodnie z jej oświadczeniem nie posiada żadnych środków finansowych, które mogłyby zostać przeznaczone na opłacenie niniejszej skargi. Jedynymi przychodami są składki członkowskie, które przeznaczane są na bieżącą działalność związku. Posiadane na rachunkach bankowych skromne środki finansowe zostały zablokowane, gdyż decyzji organu pierwszej instancji została nadany rygor natychmiastowej działalności, w związku z tym została wszczęta egzekucja komornicza. Nadesłane tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami Naczelnika Urzędu Skarbowego o zajęciu rachunku bankowego potwierdzają prowadzone wobec związku postepowanie egzekucyjne. Skarżąca podniosła nadto, że pracownicy związku mają wyksztalcenie medyczne i nie znają skomplikowanych kwestii podatkowych. Dlatego złożyli wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego, który pomógłby związkowi skutecznie prezentować swoje stanowisko w sprawie. Zaznaczono, że organizacja nie posiada środków, które pozwoliłyby jej opłacić wynagrodzenie doradcy podatkowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że skarżąca posiada majątek o wartości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł, stratę za ostatni rok w wysokości [...] zł. Na trzech rachunkach bankowych wykazała środki pieniężne łącznie w wysokości [...] zł. Strona wyjaśniła nadto, że została utworzona i rozpoczęła działalność w dniu 2 czerwca 2008 r., nie prowadziła działalności gospodarczej i nie podejmowała żadnych uchwał o dodatkowych wpłatach członków związku. Aktualna liczba członków M. to [...] osób. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Stosownie do przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.; prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna, jak też inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 587, postanowienie NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. Analizując wniosek skarżącej organizacji oraz informacje i dane zawarte w przedłożonych dokumentach, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Stan rachunków bankowych skarżącej, stan majątkowy z uwzględnieniem prowadzonego postepowania egzekucyjnego należności z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2007 i 2008 w kwocie ok. [...]. zł, świadczy o tym, że sytuacja finansowa związku nie jest dobra. Przedstawiony rachunek zysków i strat skarżącej wskazuje, że skarżąca wykazała na koniec 2013 r.: przychody netto ze sprzedaży [...] zł, przychody finansowe [...] zł, koszty działalności operacyjnej [...] zł, stratę ze sprzedaży [...] zł, stratę netto [...] zł. Podkreślić jednak należy, że okolicznością bezsporną jest to, że skarżąca organizacja, zrzeszająca [...] osób, nie skorzystała z przewidzianej w jej statucie (§[...] pkt [...]-k. [...]) możliwości uzyskania wpłat członków związku na cel związany z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Skarżąca stwierdziła bowiem, że nie podejmowała żadnych uchwał o dodatkowych wpłatach członków związku. W takiej sytuacji skarżąca organizacja nie może skutecznie żądać przeniesienia na Skarb Państwa ciężaru kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Jeśli bez uzasadnionej przyczyny pozbawia się zebrania takich środków, z których mogłyby być pokryte koszty postępowania, w tym wynagrodzenie pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieusprawiedliwiony. W rezultacie powyższych ustaleń stwierdzić należało, że wniosek skarżącej organizacji nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło