I SA/Sz 1527/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-04-16
Skład orzekający: Alicja Polańska, Ewa Wojtysiak, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego odmawiające zawieszenia kontroli podatkowej jest zgodne z prawem, gdy strona wnioskuje o zawieszenie ze względu na toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej postępowanie w przedmiocie pytania prejudycjalnego?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił zawieszenia kontroli podatkowej, ponieważ Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest "innym organem lub sądem" w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a żaden przepis nie daje stronie ani organowi podatkowemu uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Ponadto, w momencie wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji, kontrola podatkowa była już zakończona.Stan faktyczny
Spółka wniosła o zawieszenie kontroli podatkowej do czasu rozpoznania pytania prejudycjalnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które dotyczyło wykładni przepisów prawa wspólnotowego i było analogiczne do zagadnienia w toczącej się kontroli. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia, wskazując, że TSUE nie jest "innym organem" i że kontrola została już zakończona. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Budowlanego "T.-B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia kontroli podatkowych oddala skargę.
Z.P.B."[...]"Spółka [..] w S. pismem z dnia [...] r. (data nadania w placówce pocztowej – [...] r.) wniosła o zwieszenie postępowania kontrolnego do czasu rozpoznania złożonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Łodzi postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. (I SA/Łd 1140/12), pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa wspólnotowego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o następującej treści:
1. czy art. 4 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się od uznaniu za dostawę towarów sprzedaży dokonanej przez podmiot, który za zgodą innej osoby dla zatajenia własnej działalności gospodarczej, posłużył się firmą tej osoby?
2. czy art. 17 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, należy interpretować w ten sposób, sprzeciwia się on odliczeniu podatku z faktury wystawionej przez osobę, która jedynie firmowała sprzedaż towaru wykonaną przez inny podmiot, bez wykazania, że nabywca wiedział lub na podstawie obiektywnych okoliczności mógł wiedzieć, że transakcja, w której uczestniczy wiąże się z przestępstwem lub innymi nieprawidłowościami, jakich dopuścił się wystawca faktury lub podmiot z nim współdziałający?
W piśmie Spółka wskazała, że zbieżność treści złożonego pytania prejudycjalnego z przedmiotem postępowania prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. nie budzi jakichkolwiek wątpliwości i nie wymaga szerszego uzasadnienia.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił zawieszenia kontroli podatkowej wszczętej wobec Z.P.B. "[...]" Spółki [..]
w S. (w toku postępowania kontrolnego nastąpiła zmiana siedziby Spółki).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał na treści art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.) i powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych wskazał, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest "innym organem" o jakim mowa w tym przepisie, od rozstrzygnięcia przez, który zagadnienia wstępnego może stanowić przyczynę zawieszenia postępowania.
Organ także wskazał, że protokoły kontroli zostały podatniczce doręczone w dniu 8 lipca 2013 r. i w tym dniu kontrola podatkowa została zakończona, tym samym nie było już możliwe zawieszenie kontroli podatkowej.
W odwołaniu od powyższego postanowienia Spółka zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie,
a w konsekwencji odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy zawieszenie takie jest niezbędne, celowe i zasadne. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazując w uzasadnieniu, że przyszłe rozstrzygnięcie Trybunału w przedmiocie pytania prejudycjalnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na które powołuje się strona nie stanowi zagadnienia wstępnego, a zatem nie mogłoby być podstawą do zawieszenia kontroli podatkowych prowadzonych wobec Spółki. Organ drugiej instancji wskazał także, że kontrole podatkowe zostały zakończone bez oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej także z uwagi na ekonomikę i zasadę szybkości postępowania.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze od powyższego postanowienia Spółka podobnie jak w odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną interpretację
i niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy zawieszenie takie jest niezbędne, celowe i zasadne, W skardze zawarto wniosek o: "zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania w sprawie". W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wpływu toczącego się postępowania przez Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości na wynik sprawy podatnik upatruje w analogii kwestii prawnych występujących w obu postępowaniach, z czego organ doskonale zdaje sobie sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej bądź postanowienia polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczył możliwości zawieszenia kontroli podatkowej ze względu na toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej postępowanie w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 roku. Zdaniem skarżącej pytanie to dotyczyło analogicznego zagadnienia prawnego jak występujące w przypadku kontrolowanej podatniczki.
Rozważania należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten, jako znajdujący się w rozdziale 12 Ordynacji podatkowej, z mocy art. 292 tej ustawy podatkowej znajduje zastosowanie także do kontroli podatkowej. Przesłanka zawieszenia wskazana w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej dotyczy zatem takiej sytuacji, gdy wydanie rozstrzygnięcia w konkretnej, jeszcze nie zakończonej sprawie, pozostaje w ścisłym związku z nie rozstrzygniętym jeszcze zagadnieniem wstępnym. Przy czym zagadnienie to musi być przesłanką konieczną do zakończenia sprawy. Jednocześnie organem rozstrzygającym to zagadnienie musi być organ lub sąd legitymowany do jego rozstrzygania – do wydawania orzeczeń w indywidualnych sprawach.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy,
że zasadnie organy podatkowe odmówiły zawieszenia postępowania i to z kilku powodów.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że wniosek o zawieszenie postępowania został wniesiony (nadany na Poczcie) w dniu 5 lipca 2013 r., czyli na trzy dni przed doręczeniem stronie protokołu kontroli podatkowej, co nastąpiło w dniu 8 lipca 2013 r. Zgodnie zaś z art. 291 § 4 Ordynacji podatkowej kontrola zostaje zakończona w dniu doręczenia protokołu kontroli. Tym samym wniosek został złożony przed zakończeniem kontroli podatkowej, co czyni koniecznym jego merytoryczne rozpoznanie. Nie ulega jednak wątpliwości, że w chwili wydania postanowienia organu pierwszej instancji - w dniu [...] r. roku kontrola podatkowa była już zakończona, a zatem już z tego powodu brak było podstaw do zawieszenia postępowania w tym przedmiocie.
Następnie wskazać należy, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć taką sytuację, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w rozpoznanej przez organ podatkowy sprawie zależy od wydania innego orzeczenia merytorycznego przez inny organ lub sąd w przedmiocie stanowiącym kwestię wstępną dla rozpoznawanej sprawy. Chodzi tu zatem o dwie sprawy pozostające ze sobą w tak ścisłym związku, że wydanie decyzji w sprawie podatkowej jest uzależnione od przesądzenia pewnej kwestii, na przykład przesądzenia przez sąd powszechny kwestii statusu spadkobiercy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku dla postępowania w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
W rozpoznawanej sprawie taki związek nie zachodzi, gdyż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest "innym organem lub sądem". Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stosownie do art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 115/47) jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii i to bez względu na ocenę, czy zasadne, było zwrócenie się przez WSA w Łodzi do Trybunału. Wskazać także należy na uregulowanie zawarte w art. 203 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 201 § 1 pkt 2, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba, że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Z kolei § 2 tego przepisu zwiera regulację dotyczącą sytuacji, gdy strona nie wykonała wezwania z § 1, wskazując, że wówczas to organ podatkowy zwraca się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Skoro żaden przepis nie daje ani stronie postępowania podatkowego ani też organowi podatkowemu uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to Trybunał ten nie może być uznany za organ lun sąd o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wskazać także należy, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie I SA/Sz 14/06, ten Sąd wyjaśnił już, że "(...) użyte w przepisie określenie inny organ należy rozumieć jako każdy organ państwowy uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie (...) Innym organem lub sądem nie będzie w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który orzeka o wykładni przepisów prawa wspólnotowego". Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.
Wobec niemożności zawieszenia kontroli podatkowej ze względu na wystąpienie przez WSA do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym, nie ma znaczenia ocena treści tego pytania w kontekście występującego problemu prawnego w rozpoznawanej sprawie.
Marginalnie jednak wskazać należy, że już po wydaniu postanowienia przez organ drugiej instancji, w dniu 6 lutego 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał postanowienie w sprawie C-3/13 na skutek zadania pytania prejudycjalnego WSA
w Łodzi z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie I SA/Łd 1140/12.
Z tych zatem powodów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło