I SA/Sz 16/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2008 r. wniosku B.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej p o s t a n a w i a: przyznać B.O. prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata Skarżąca B. O., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od wniesionej skargi, złożyła 5 października 2007 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedłożonych na wezwania referendarza sądowego wynika, co następuje. Skarżąca, zamieszkała w miejscowości W. gmina W., prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a na jej utrzymaniu pozostaje czworo dzieci w wieku 16, 8, 5 i 3 lat. Źródłem utrzymania rodziny są zaliczki na alimenty na dzieci otrzymywane z Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w wysokości po 200 zł na dziecko (w przypadku jednego dziecka w wysokości 150 zł), co potwierdzono przedłożoną decyzją właściwego organu z 16 października 2007 r. Nadto, skarżąca wykazała otrzymywane świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłków rodzinnych, zasiłków z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w łącznej wysokości 448 zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego otrzymanego jednorazowo w łącznej wysokości 200 zł. Skarżąca przedłożyła, w odpowiedzi na wezwanie, decyzję właściwego organu w tym zakresie z dnia 11 września 2007 r. Dodatkowo, skarżąca oświadczyła, że dochody z prowadzonej przez nią działalności rolniczej są małe, stanowią kwotę ok. 300 zł i nie wystarczają na opłaty czynszu dzierżawnego wobec Agencji Nieruchomości Rolnych w S. Co do posiadanego majątku, skarżąca wskazała w urzędowym formularzu na dom oraz nieruchomość rolną o powierzchni 73 ha dzierżawione od Agencji Nieruchomości Rolnych w S., a w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia kopii umów dzierżawy nieruchomości rolnych skarżąca przedłożyła sporządzone 24 października 2007 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. P. wezwanie do dobrowolnego wykonania tytułu wykonawczego i wydania w terminie 7dni nieruchomości rolnej położonej w W. obręb W. oznaczonej jako działki 21/1, 21/3, 21/4 o łącznej powierzchni 73,8779 ha. B. O. oświadczyła 23 listopada 2007 r., że przedmiotowe nieruchomości zostały odebrane przez komornika w dniu 19 listopada 2007 r. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że skarżąca nie posiada innych nieruchomości, czy zgromadzonych zasobów pieniężnych. Skarżąca dodatkowo oświadczyła, że posiada bydło mleczne, owce i kozy oraz maszyny rolnicze do tej hodowli. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła ponad powyższe, iż nie posiada rachunków bankowych, nie prowadzi księgowości i nie gromadzi paragonów, więc nie jest w stanie udokumentować swoich wydatków, a rachunki za prąd i wodę nie są regulowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach. Analiza przedstawionej sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, ze szczególnym uwzględnieniem wysokości otrzymywanych środków pieniężnych na utrzymanie pięcioosobowej rodziny, w tym małoletnich dzieci (kwota ok. 1530 zł), oraz aktualnej sytuacji prawnej i faktycznej wskazanych przez skarżącą nieruchomości prowadzi do wniosku, że skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Uzasadnione jest także ustanowienie jej adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.