I SA/Sz 161/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-06-12
Skład orzekający: Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy adres siedziby spółki nie jest znany, a wspólnicy nie dopełnili obowiązku rejestracji w KRS, sąd administracyjny powinien ustanowić kuratora dla tej spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien ustanowić kuratora dla strony, której adres siedziby nie jest znany, a która nie dopełniła obowiązku rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeśli uprawdopodobniono brak możliwości ustalenia jej siedziby. Ustanowienie kuratora jest uzasadnione, gdy korespondencja wraca z adnotacją o wyprowadzce adresata, spółka nie posiada organów, a dla postępowania egzekucyjnego został już ustanowiony kurator.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec P. spółka jawna. Z uwagi na dwukrotne bezskuteczne próby doręczenia pism procesowych spółce, sąd zawiesił postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu, nakazując ustalenie, czy ustanowienie kuratora dla spółki miało skutek również w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd ustalił, że spółka nie posiada organów, nie jest wpisana do KRS, a jej adres siedziby nie jest znany.Rozstrzygnięcie
Sąd ustanowił kuratora dla P. spółka jawna, ustalił zaliczkę na poczet wydatków związanych z ustanowieniem kuratora i zobowiązał N. oraz Dyrektora Izby Skarbowej w S. do wpłaty tej zaliczki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. Ustanowić kuratora w osobie A.C., adres do korespondencji: [...], do zastępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie P. spółka jawna w G., ostatni adres do korespondencji: ul. [...], w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. 2. Ustalić zaliczkę w wysokości [...] zł na poczet wydatków związanych z ustanowieniem kuratora dla P. spółka jawna w G.. 3. Zobowiązać N. z siedzibą w W. do wpłaty na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwoty [...] zł, tytułem zaliczki na pokrycie wydatków, o których mowa w pkt 2, w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia, pod rygorem ściągnięcia jej w trybie egzekucyjnym . 4. Zobowiązać Dyrektora Izby Skarbowej w S. do wpłaty na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwoty [...] zł, tytułem zaliczki na pokrycie wydatków, o których mowa w pkt 2, w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia, pod rygorem ściągnięcia jej w trybie egzekucyjnym.
N. z siedzibą w W. w dniu 11 stycznia 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec P., zwanego dalej "przedsiębiorstwem".
W związku z dwukrotną, bezskuteczną, próbą doręczenia przedsiębiorstwu pism procesowych (pouczeń, odpisu skargi, zawiadomień o terminie rozprawy), sąd w dniu 26 maja 2011 r. wezwał N. zwany dalej "funduszem", do wskazania aktualnego adresu uczestnika postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania.
W zakreślonym terminie fundusz złożył pismo procesowe, w którym wyjaśnił, iż nie znany jest mu aktualny adres przedsiębiorstwa, ponieważ wspólnicy nie dopełnili obowiązku rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. W ocenie funduszu, przedsiębiorstwo ukrywa adres i siedzibę, na co wskazuje wynik postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. sąd zawiesił postępowanie, na które fundusz wniósł zażalenie wskazując, że dla przedsiębiorstwa został ustanowiony kurator przez Sąd Rejonowy w G. w osobie E.P. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 września 2011 r., sygn. akt II GZ 413/11 uchylił postanowienie sądu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego nakazując ustalenie, czy ustanowienie kuratora nastąpiło wyłącznie na potrzeby sprawy administracyjnej, a tym samym, czy wywierało skutek również w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego, czy też nie. W okolicznościach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nakazał rozważyć, czy postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy tego samego przedmiotu co postępowanie administracyjne oraz tych samych stron postępowania, a także, czy konieczne jest ponowne wystąpienie o ustanowienie kuratora dla uczestnika postępowania w sytuacji, gdy od dnia wydania postanowienia Sądu Rejonowego kurator dla tego przedsiębiorstwa jest już ustanowiony.
Wykonując powyższe zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie akt sprawy nadesłanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., a także przez Sąd Rejonowy w G. Wydział Rodzinny i Nieletnich, sąd ustalił, że postępowanie egzekucyjne wszczęte przez organ w dniu 31 marca 2005 r. wobec przedsiębiorstwa na wniosek wierzyciela – Gminy B. zostało zakończone i, że organ wystąpił do Sądu Rejonowego w G.Wydział Rodzinny i Nieletnich o ustanowienie na potrzeby tego postępowania kuratora dla wskazanego przedsiębiorstwa, z uwagi na brak możliwości ustalenia siedziby spółki. Z kolei, z uzasadnienia postanowienia z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt III R Ns 87/07 wydanego przez Sąd Rejonowy w G.Wydział Rodzinny i Nieletnich wynika, że E.P. został ustanowiony dla przedsiębiorstwa jako kurator, wyłącznie na potrzeby prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu w Skarbowego M.
W tych okolicznościach sprawy, wobec wyraźnego wniosku, zarówno organu Dyrektora Izby Skarbowej w S. (pismo z dnia 7 maja 2012 r.) oraz strony skarżącej N. z siedzibą w W. (pismo z dnia 11 maja 2012 r.) - na podstawie art. 80 w związku z art. 79 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a." należało stwierdzić, że zachodzą przesłanki do ustanowienia przez sąd orzekający kuratora dla uczestnika postępowania – przedsiębiorstwa, albowiem w dostateczny sposób uprawdopodobniono, że miejsce siedziby przedsiębiorstwa nie jest znane. Świadczy o tym brak aktualnego adresu siedziby przedsiębiorstwa, które nie posiada organów (korespondencja wraca z adnotacją, że adresat wyprowadził się), brak wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, ustanowienie na potrzeby postępowania egzekucyjnego kuratora dla przedsiębiorstwa.
Odnośnie do kosztów postępowania wskazać należy, że - zgodnie z art. 211 p.ps.a. - koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Stosownie zaś do brzmienia art. 213 pkt 1 i 2 p.p.s.a., do wydatków zalicza się, w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie, a także wydatki związane z ogłoszeniem postanowienia o ustanowieniu kuratora.
Zasady wynagradzania kuratorów uregulowane zostały w § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów (Dz. U. Nr 27 poz. 197 ze zm.), wydanego w oparciu o upoważnienie zwarte w przepisie art. 42 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, które to rozporządzenie nadal obowiązuje na mocy art. 148 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 1 i art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 594, poz. 90).
Zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 28 sierpnia 1982 r., wysokość wynagrodzenia kuratorów ustanowionych w poszczególnych sprawach zależy w każdym wypadku od rodzaju sprawy, stopnia jej zawiłości i nakładu pracy kuratora. Stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia wysokość wynagrodzenia kuratorów ustala się według przepisów określających opłaty za czynności zespołów adwokackich. Wysokość wynagrodzenia kuratorów będących adwokatami nie może przekraczać stawek zasadniczego wynagrodzenia przewidzianych tymi przepisami, a wysokość wynagrodzenia innych kuratorów - 50 % tych stawek.
Opłaty za czynności adwokackie aktualnie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c wskazanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł.
Biorąc pod uwagę, że ustanowiony w sprawie kurator nie jest adwokatem oraz, uwzględniając poniesiony przez niego nakład pracy, a także rodzaj i stopień zawiłości sprawy, należy stwierdzić, iż należne wynagrodzenie wynosić będzie 50 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., to jest 120 zł.
Należy jednocześnie wskazać, iż zgodnie z art. 237 § 1 p.p.s.a., strona, która wniosła o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest wpłacić zaliczkę na ich pokrycie. Jeżeli wniosek złożyło kilka stron albo sąd zarządził wykonanie czynności z urzędu, zaliczkę powinny wpłacić strony w częściach równych lub w innym stosunku według uznania sądu (§ 2). Na obecnym etapie postępowania zaliczka została zatem ustalona w kwocie minimalnej, wymaganej wskazanymi przepisami prawa i podlegać będzie odpowiedniemu rozliczeniu, w zależności od wyniku postępowania, stosownie do treści art. 199 i 200 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe okoliczności -na podstawie art. 80 w związku z art. 79 § 1 p.p.s.a - orzeczono jak w pkt 1. Na podstawie art. 237 § 1 p.p.s.a. orzeczono o ustaleniu zaliczki. Z kolei w oparciu o art. 213 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 3 i § 4 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. oraz w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., orzeczono jak w punkcie 3 i 4 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło