I SA/Sz 176/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia[...] Nr [...] w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia[...] ., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2004r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. M. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r., którym odmówiono M. L. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące [...]r. W skardze pełnomocnik zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji i "zwrot niesłusznie zapłaconych kwot podatku". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej "P.p.s.a." - wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, natomiast po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym kompetencja sądu w tym zakresie dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania orzeczeń, o których wyżej mowa jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy, przy czym przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania wskazanego we wniosku aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. Jodłowskiego, Warszawa 1989, str. 426). Wstrzymanie wykonania aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Niezależnie od powyższego zgodnie z zasadą oficjalności, która również ma zastosowanie w postępowaniu w przedmiocie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd bierze pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, sygn. akt II OZ 155/05, opubl. OSS 2005/3/72). Niemniej jednak przyjęcie takiego stanowiska nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak, Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). W niniejszej sprawie M. L., jako okoliczność uprawdopodabniającą przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. wskazał wadliwość decyzji organu podatkowego I instancji. Ponieważ, jak już wyżej podniesiono, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji/postanowienia sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny skargi, zarzutów dotyczących decyzji organu I instancji nie mogły mieć one znaczenia dla załatwienia przedmiotowego wniosku. W tym miejscu należy podnieść, iż niezgodność decyzji z prawem, która ewentualnie przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 P.p.s.a. to dwie różne kwestie. O ile pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga znacznie może poprzedzać merytoryczną decyzję sądu i ma odmienną osnowę. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. Ustawodawca w art. 61 § 3 P.p.s.a. uzależnił wstrzymanie wykonania decyzji od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. Przesłanki te muszą być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Chodzi zatem o szkodę znaczną, czyli taką której wysokość przekracza zwykłe uszczuplenie w majątku wywołane uiszczeniem podatku oraz skutki wykonania decyzji, które będą trudniejsze do odwrócenia aniżeli tylko przez zwrot nadpłaconej kwoty wraz z odsetkami. Skarżący, poza stwierdzeniem, iż niesłusznie zapłacił kwotę podatku, nie wykazał, jakie konkretnie trwałe skutki lub znaczą szkodę spowodować może wykonanie. Sąd zwraca również uwagę, że wniosek M. L. nie został w żaden sposób udokumentowany, nie istnieją zatem przekonywujące podstawy do przyjęcia, iż w związku z wykonaniem decyzji organu I instancji przed rozpatrzeniem skargi zachodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu analiza akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, iż skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego pociąga za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów, albo trudnych do odwrócenia skutków. Konieczność zapłaty podatku jest zwykłym następstwem decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Skutkiem zapłaty podatku jest uszczuplenie majątku adresata decyzji. Zgodnie z przyjętym poglądem doktryny niebezpieczeństwo, o którym mowa w wyżej powołanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana przez zwrot spełnionego i wyegzekwowanego obowiązku, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W tym stanie rzeczy obowiązkiem wnioskodawcy jest, więc wykazanie, iż na skutek zapłaty podatku grozi skarżącemu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty podatku lub że skutki zapłaty podatku będą trudniejsze do odwrócenia niż wyrównanie uszczuplenia w majątku adresata decyzji. Dotyczyć to będzie sytuacji, gdy występuje groźba unicestwienia przedmiotu zaskarżenia. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż wykonanie decyzji administracyjnej dotyczącej należności pieniężnej w swej istocie nie jest jeszcze szkodą w rozumieniu art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a. W tych okolicznościach Sąd orzekł, jak w sentencji.