I SA/Sz 192/04

WyrokWSA w Szczecinie2007-12-05

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Alicja Polańska, Kazimiera Sobocińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego może być zakwestionowane z powodu braku oryginałów faktur, jeśli czynności udokumentowane tymi fakturami nie zostały dokonane?
Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego może być zakwestionowane, jeśli podatnik nie posiada oryginałów faktur lub ich duplikatów, a dodatkowo czynności udokumentowane tymi fakturami nie zostały dokonane. Posiadanie oryginału faktury (lub duplikatu) jest warunkiem koniecznym do skorzystania z prawa odliczenia podatku naliczonego.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. oraz orzekła o odpowiedzialności osób trzecich. Podstawą decyzji było ujęcie w ewidencji zakupów faktur VAT, które nie zostały przedłożone w oryginale ani nie potwierdzono dokonania transakcji z wystawcą. Skarżący argumentowali, że kupowali towary w dobrej wierze i nie wiedzieli o nierzetelności sprzedawcy, a odrzucenie naliczonego podatku z powodu braku oryginałów faktur jest krzywdzące.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. i K.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999r. i odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w tym podatku. I. oddala skargę, II przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego kwotę [...] powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...]., wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S., z dnia [...].., określającą zobowiązanie podatkowe Firmie Handlowej "N." S.C. K. A., A.A. w podatku od towarów i usług za czerwiec 1999r. w kwocie [...].zł zamiast wykazanej w deklaracji VAT-7 nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie[...].zł oraz orzekającą o odpowiedzialności podatników jako osób trzecich za zaległość w w/w podatku wraz z należnymi odsetkami za zwlokę. Za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepisy: - art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm.), - § 54 ust. 3 i ust. 4 pkt 5a, § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 z późn.zm.), - art. 3 pkt 4, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 23 § 1 pkt 1 i 2, art. 23 § 4, art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 3, art. 55, art. 91, art. 107, art. 108, art. 109, art. 115, art. 133 § 1 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), - art. 24 ust. 1 pkt 1 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999r.Nr 54, poz. 572 z późn. zm.). Z dokonanych na podstawie wyników kontroli skarbowej ustaleń wynika, że podatnicy, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa "N", ujęli w ewidencji zakupów oraz rozliczyli w deklaracji VAT-7 za czerwiec 1999r., podatek naliczony w kwocie łącznej [...].zł wynikający z faktur VAT nr [...]., [...] wystawionych przez firmę Handlowo-Usługową R. Ż. z K.. Podatnicy nie przedłożyli oryginału tych faktur ani ich duplikatów jak również wystawca, - R. Ż. nie okazała kopii tych faktur ani nie zadeklarowała wynikającego z nich podatku należnego, a ponadto w postępowaniu karnym oświadczyła, że były to faktury puste, za którymi "nie szedł towar". Z tego względu organy obu instancji zgodnie uznały, że czynności stwierdzone w/w fakturami nie zostały dokonane nie mogą więc - stosownie do § 54 ust. 3 i 4 powołanego rozporządzenia – być podstawą do obniżenia podatku należnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. podatnicy domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji i uznania rejestrów zakupu i sprzedaży za lata 1998-2000r. Skarżący wywodzą, tak jak w odwołaniu, że towary kupowali w dobrej wierze, za które płacili i które sprzedawali swoim odbiorcom zachowując wszelkie zasady kupieckiej rzetelności Skarżący wyjaśnili, iż w wyniku kontroli dowiedzieli się, że ich sprzedawca był nierzetelny, kopie faktur umieszczał w koszu, nie prowadził stosownej ewidencji, a także oświadczył, że nie dokonywał ze skarżącymi transakcji i nie dostarczał im towaru. Zdaniem skarżących odrzucenie naliczonego podatku z powodu braku oryginałów faktur jest bardzo krzywdzące. Skarżący podnieśli także, że organ podatkowy nie wyegzekwował oryginałów faktu od wszystkich firm, czy właścicieli z którymi skarżący dokonywali transakcji kupna-sprzedaży. W piśmie procesowym z 5 lutego 2005r. skarżący powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 2004r., w którym orzeczono o niezgodności z Konstytucją § 48 ust. 2 pkt 1 /chodzi o § 48 ust. 4 pkt 2/ rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 22 marca 2002r. wyłączającego prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur nie potwierdzonych kopią u sprzedawcy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Powołany przez skarżących wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 2004r. sygn. K 24/03 nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania, bowiem § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego M.F. z 22 marca 2002r. obowiązującego od 26 marca 2002r., jak również § 54 ust. 4 pkt 2 obowiązującego w 1999r. rozporządzenia M.F. z 15 grudnia 1997r. o takiej samej treści, nie były podstawą rozstrzygnięcia o zobowiązaniu podatkowym S.C. w podatku VAT za czerwiec 1999r. Jak wynika z prawidłowo dokonanych ustaleń podatnicy nie posiadali spornych faktur w oryginale, nie dostarczyli też ich duplikatu, choć możliwość taką przewidywał § 55 powołanego rozporządzenia. Z tego już powodu zasadnie było zakwestionowanie rozliczenia podatkowego, bowiem posiadanie oryginału faktury /duplikatu/ jest warunkiem koniecznym do skorzystania z prawa odliczenia podatku w niej naliczonego (§ 54 ust. 3). Niezależnie od tego zgromadzony i prawidłowo oceniony materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że czynności stwierdzone spornymi fakturami /których nie ma/ nie zostały dokonane, co uzasadniało zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 5 lit. a powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Finansów. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie § 15 pkt 1 w związku z § 2 ust. 3 oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło