I SA/Sz 205/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-05-31

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ interpretacyjny prawidłowo pozostawił wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia z powodu niewskazania przez wnioskodawcę konkretnych przepisów prawa podatkowego, których interpretacji oczekuje?
Ratio decidendi
Organ interpretacyjny prawidłowo pozostawił wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia, ponieważ wnioskodawca nie wskazał jednoznacznie, jakich konkretnie przepisów prawa podatkowego oczekuje do zinterpretowania, co uniemożliwiło merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Wnioskodawca zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej, w tym wskazania przepisów prawa podatkowego, których zastosowanie budzi wątpliwości.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawca pytał, czy powinien brać pod uwagę jedynie literalne brzmienie tego przepisu, z pominięciem innych przepisów prawa podatkowego, w tym Ordynacji podatkowej. Organ interpretacyjny wezwał do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie konkretnych przepisów prawa podatkowego, których interpretacji oczekuje. Po bezskutecznym uzupełnieniu wniosku, organ pozostawił go bez rozpatrzenia. WSA w Szczecinie oddalił skargę na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi Ł.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia oddala skargę . Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...] o pozostawieniu wniosku Ł. K. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżący") o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia. Z akt sprawy wynika następujący jej stan faktyczny. Dnia [...] Strona wystąpiła z wnioskiem do Ministra Rozwoju i Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny, planowanej nie wcześniej niż [...] (uzupełniony pismami z dnia [...] i [...]). We wniosku zamieszczone zostały cztery pytania. Pytanie nr [...], które stanowiło przedmiot rozpoznawanej sprawy, dotyczy zwolnienia z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z planowaną darowizną składników majątku z pominięciem innych przepisów prawa podatkowego, w tym ordynacji podatkowej. I.1. We wniosku Strona przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe. Strona wskazała, że jest osobą fizyczną, posiadającą obywatelstwo polskie i spodziewa się nabycia tytułem darowizn od ojca lub matki (obywatele polscy) nieruchomości i środków pieniężnych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, akcji w spółce komandytowo-akcyjnej (SKA), udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a także ogółu praw i obowiązków w spółce nieposiadającej osobowości prawnej (nie wcześniej niż [...]). Strona wyjaśniła, że darowizna środków pieniężnych zostanie wykonana w ten sposób, że darczyńca wpłaci środki pieniężne na rachunek bankowy Strony. Darowizna zostanie udokumentowana przez Stronę dowodem przekazania przez darczyńcę środków na rachunek płatniczy, na rachunek inny niż płatniczy w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. W przypadku zaś darowizny nieruchomości, akcji SKA lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz ogółu praw i obowiązków w spółce nieposiadającej osobowości prawnej, darczyńca i Strona podpiszą stosowną umowę darowizny w wymaganej prawem formie. Wartość darowanych składników majątkowych w ramach jednej darowizny przekroczy [...]. Ponadto Strona zgłosi ww. nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy, co może mieć miejsce w przypadku darowizny środków pieniężnych, w terminie 6 miesięcy od spełnienia przyrzeczonego świadczenia. I.2. W związku z powyższym zadano następujące pytania. 1. Czy wnioskodawca stosując do otrzymanej darowizny zwolnienie z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2016 r. poz. 205; dalej: "u.p.s.d."), powinien brać pod uwagę jedynie literalne brzmienie tego przepisu skoro w ocenie wnioskodawcy spełnia on warunki zwolnienia zawarte w tym przepisie, z pominięciem innych przepisów prawa podatkowego w tym ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm. – dalej: "O.p.)? Innymi słowy czy wobec tego w opisanym zdarzeniu przyszłym otrzymane tytułem darowizny składniki majątku będą zwolnione od podatku od spadków i darowizn, o ile tylko wnioskodawca spełni warunki z art. 4a ust. 1 u.p.s.d.? 2. Czy jeśli wnioskodawca spełnia warunki zwolnienia z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. dla otrzymanych składników majątkowych tytułem darowizny, możliwość skorzystania z tego zwolnienia może być ograniczona w związku z uwzględnieniem przepisów działu IlIa, rozdział 1 O.p., tj. art. 119a-119f O.p.? 3. Czy jeśli zdaniem organu interpretacyjnego, oceniając czy do wnioskodawcy ma zastosowanie zwolnienie z art. 4a ust. 1 u.p.s.d., należy brać pod uwagę nie tylko literalne jego brzmienie i warunki formalne w nim zawarte ale także przepisy działu IlIa, rozdział 1 O.p., tj. art. 119a-119f O.p., to prawidłowe jest stanowisko wnioskodawcy, że zastosowanie zwolnienia dla otrzymanych w drodze darowizny składników majątkowych z podatku, o którym mowa w art. 4a ust. 1 u.p.s.d., stanowi przedmiot i cel tego przepisu ustawy w rozumieniu art. 119a § 1 O.p.? 4. Czy w razie potwierdzenia w pytaniach nr [...]- [...] stanowiska wnioskodawcy, tj. stwierdzenia, że fakt otrzymania darowizny jest zwolniony z opodatkowania, niezależnie od innych okoliczności w przepisie tym nie wymienionych oraz niezależnie od treści przepisów art. 119a-119f O.p., zastosowanie się przez wnioskodawcę do takiej interpretacji indywidualnej skutkuje możliwością zastosowania ochrony wynikającej przepisów z art. 14k-14n O.p., w szczególności skutkuje zastosowaniem zwolnienia z zapłaty podatku oraz odsetek od zaległości podatkowych? I.3. Zdaniem Strony – w odniesieniu do ww. pytania nr [...] - dla zwolnienia z podatku omawianej darowizny, Strona powinna brać pod uwagę wyłącznie warunki z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Ustawodawca w ww. przepisie wyraźnie oraz kategorycznie przesądził, że darowizny udzielone w określonych warunkach mają być definitywnie zwolnione z podatku. Zdaniem Strony w analizowanym przypadku istotne jest tylko to, czy otrzyma składniki majątkowe od kręgu osób opisanych w przepisie i zgłosi otrzymanie składników majątkowych w terminie 6 miesięcy, a w przypadku środków pieniężnych otrzyma je m.in. na rachunek bankowy. Inne okoliczności, jak choćby powody dokonania darowizny, nie mają znaczenia. Tym samym otrzymanie składników majątkowych przez Stronę na moment nabycia korzysta ze zwolnienia od podatku. I.4. Pismem z dnia [...] Strona uzupełniła wniosek wyjaśniając, że we wniosku omyłkowo wskazała: "Wnioskodawca przewiduje, że darowizna nastąpi w [...]", podczas gdy prawidłowa treść opisu to: "Wnioskodawca przewiduje, że Darowizna nastąpi nie wcześniej niż [...]." II. W zakresie pytania nr [...] organ interpretacyjny, pismem z dnia [...], wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez jednoznaczne wskazanie interpretacji jakich przepisów O.p., w powiązaniu z przepisami u.p.s.d., Strona oczekuje w ramach ww. pierwszego pytania, tj. doprecyzowanie do jakich konkretnie przepisów O.p. Strona odwołuje się w ww. pytaniu oznaczonym we wniosku nr [...]. III. W odpowiedzi na ww. wezwanie, Strona pismem z dnia [...] wyjaśniła, że w ww. pytaniu nr [...] zmierzała do ustalenia czy spełnia warunki zwolnienia określonego w art. 4a u.p.s.d. oraz czy w art. 4a u.p.s.d. wskazane są jedyne warunki określające warunki zwolnienia z podatku od spadków i darowizn czy też są inne przepisy wpływające na prawa i obowiązki wnioskodawcy jako obdarowanego. Strona podniosła, że wskazała wyraźnie, iż spełnia warunki zwolnienia z podatku i nie widzi jakichkolwiek innych przepisów prawa podatkowego, w tym O.p., które by ograniczały przysługujące na podstawie tego przepisu zwolnienie. Zdaniem Strony miała ona jedynie obowiązek wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Nie miała natomiast obowiązku wskazywania przepisów prawa, które znajdują zastosowanie do jego sytuacji. W podsumowaniu Strona wskazała, że to nie wnioskodawca wskazuje, które dokładnie przepisy znajdują w jego sprawie zastosowanie, lecz dokonuje tego organ interpretacyjny na podstawie opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego oraz stanowiska wnioskodawcy. IV. Organ interpretacyjny ww. postanowieniem z dnia [...], pozostawił ww. wniosek Strony bez rozpatrzenia w zakresie pytania [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Strona nie dokonała uzupełnienia wniosku w zakresie umożliwiającym wydanie interpretacji, tj. nie wskazała dokładnie interpretacji jakich przepisów oczekuje. Zdaniem organu I instancji z przepisów art. 14b - art. 14h O.p. wynika, że przedmiotem interpretacji podatkowej mogą być jedynie konkretne przepisy prawa podatkowego. Zdaniem organu I instancji składający wniosek o wydanie interpretacji zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie. Wyczerpująco przedstawione stanowisko wnioskodawcy powinno polegać na wskazaniu przepisów prawa mogących stanowić podstawę dochodzonej interpretacji oraz na ocenie ich znaczenia dla przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Organ dokonujący indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest więc związany zarówno stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym, jak i zaprezentowaną przez pytającego oceną prawną stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, co oznacza, że nie może dokonywać ani w ramach stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego ani w ramach oceny tego zdarzenia żadnych zmian. Organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa podatkowego ani też do udzielania jej w obszarze regulacji prawnych nieprzedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie do podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego. W tym zakresie powołał orzeczenia sądów administracyjnych. V. W zażaleniu na powyższe postanowienie Strona wniosła o jego uchylenie w całości oraz merytoryczne rozpatrzenie złożonego wniosku, zaskarżonemu postanowieniu. VI. Postanowieniem z dnia [...] organ interpretacyjny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ przedstawił na wstępie przepisy regulujące tryb wydawania interpretacji indywidualnych, podkreślając, że granice interpretacji przepisów prawa podatkowego wyznacza nie tylko stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) zaprezentowany przez wnioskodawcę, ale również konieczność wskazania norm prawnych budzących wątpliwości, które wymagają interpretacji. Przy czym organ interpretacyjny nie może wydać interpretacji na podstawie jakichkolwiek, nieskonkretyzowanych przez wnioskodawcę regulacji prawnych. Tym samym organ interpretacyjny dokonuje oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy na tle konkretnych norm prawa podatkowego, a wniosek o interpretację musi być dla organu interpretacyjnego zrozumiały i czytelny, niebudzący wątpliwości pod kątem prawnym. Dotyczy to również przepisów prawa podatkowego, które mają być przedmiotem interpretacji. Zdaniem organu interpretacyjnego, jeżeli wniosek jest w tym względzie niepełny lub niejasny (nieprecyzyjny), wówczas nie daje organowi podstawy do zajęcia stanowiska w indywidualnej interpretacji. Braki w tym zakresie są uzupełniane w trybie 169 O.p. W rezultacie, rozpatrując możliwość wydania interpretacji indywidualnej, organ interpretacyjny winien najpierw poddać złożony wniosek o wydanie interpretacji analizie formalnoprawnej. Organ jest obowiązany wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, jeżeli takie braki formalne wystąpią, gdyż uniemożliwia to merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Organ interpretacyjny podkreślił, że ani we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, ani w uzupełnieniu wniosku na wezwanie organu Strona nie wskazała, jakie przepisy prawa podatkowego miałyby być przedmiotem wnioskowanej interpretacji, a w konsekwencji nie przedstawiła oceny prawnej, jaką należałoby przyjąć w nakreślonym stanie faktycznym. W rezultacie, skoro Strona nie uzupełniła wniosku o wskazanie konkretnych przepisów prawa podatkowego - nie usunęła braków formalnych wniosku, to należało wydać, w oparciu o przepis art. 14g § 1 w związku z art. 169 § 1 O.p., postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia tej części złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. VI. Strona zaskarżyła ww. postanowienie skargą złożoną do tutejszego Sądu, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzuciła naruszenie: – art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz przepisu art. 14b § 1, art. 14b § 2a oraz 14b § 3 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia I instancji, czego skutkiem jest niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wymagane przez te przepisy zostały spełnione przez Skarżącego, a jednocześnie brak było przesłanek które stanowią podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej i odmowy wszczęcia postępowania; – art. 120 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie tego przepisu i działanie przez organ interpretacyjny nie na podstawie przepisów prawa. Organ interpretacyjny stwierdził bowiem arbitralnie i bez wyraźnej podstawy prawnej, że jest on zobowiązany do wskazania innych przepisów prawa podatkowego, mających zastosowanie w sprawie, niż te których zastosowanie uznał za uzasadnione Skarżący; – art. 121 O.p. w zw. z art. 14h O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych arbitralnym działaniem organu interpretacyjnego, polegającym na wzywaniu do wskazania, innych przepisów prawa podatkowego, niż te, które za znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie uznaje Skarżący; – art. 125 § 1 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wskazanie, iż Skarżący powinien wskazać inne przepisy prawa podatkowego, niż te, które uznaje za znajdujące zastosowanie w sprawie, co skutkuje przedłużaniem postępowania bez żadnego uzasadnienia prawnego i występowania w sprawie faktycznej konieczności uzupełnienia takich przepisów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.). W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto art. 57a P.p.s.a. stanowi, że skarga na pisemną interpretację prawa podatkowego wydaną w indywidulanej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Sporne w rozpoznawanej sprawie jest to, czy Dyrektor Izby Skarbowej w K., działający z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów zasadnie pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Skarżącego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zamieszczonego we wniosku pytania nr [...]. Innymi słowy czy prawidłowo uznał, że Skarżący zarówno we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jak i w jego uzupełnieniu na wezwanie organu nie wskazał dokładnie interpretacji jakich przepisów prawa podatkowego oczekuje. Z treści skargi wynika, że Skarżący stoi na stanowisku, iż złożony przez niego wniosek wraz z nadesłanym na wezwanie organu uzupełnieniem był kompletny i wyczerpująco przedstawiał jego stanowisko. Twierdzi bowiem, że jego stanowisko własne było jasno i spójnie przedstawione już we wniosku. Również w odpowiedzi na wezwanie organu Skarżący wskazał, iż jego zdaniem nie istnieją inne przepisy prawa podatkowego, które mają zastosowanie do jego sytuacji faktycznej w kontekście zadanych pytań. Natomiast zdaniem organu interpretacyjnego wniosek Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej wraz z jego uzupełnieniem nie spełnia, w zakresie pytania nr [...], wymogów przewidzianych w art. 14b O.p., co uzasadniało wydanie na podstawie art. 14g § 1 w zw. z art. 169 § 1 O.p., postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia ww. części wniosku Skarżącego. Organ uznał bowiem, że pomimo wezwania Skarżący nie dokonał uzupełnienia wniosku w odniesieniu do pytania nr [...] w zakresie umożliwiającym wydanie interpretacji, albowiem nie wskazał interpretacji jakich dokładnie przepisów oczekuje w związku z ww. pytaniem nr [...], tym samym Skarżący nie przedstawił oceny prawnej, jaką należało przyjąć w nakreślonym stanie faktycznym. Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej należy w pierwszej kolejności przywołać przepisy prawa normujące procedurę udzielania indywidualnych interpretacji oraz istotę tej instytucji prawa podatkowego. Postępowanie w sprawie indywidualnych interpretacji uregulowane zostało w Rozdziale 1a Działu II O.p., jednakże na mocy art. 14h tej ustawy ustawodawca zezwolił na odpowiednie stosowanie w tej procedurze niektórych innych przepisów O.p., w tym art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i 4, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania, co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV. Zgodnie z przepisem art. 14b § 1 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonego postanowienia) minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1-2 O.p.). Natomiast w sytuacji, gdy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3, organ wydaje postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia (art. 14g § 1 i § 3 O.p.). Interpretacja indywidualna, w przeciwieństwie do interpretacji ogólnej (art. 14a O.p.) ma charakter jednostkowy i konkretny w odniesieniu do podmiotu, który wystąpił o jej udzielenie. Postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej w istocie dotyczy tylko indywidualnej, określonej sprawy danego podmiotu i dla niego wyłącznie, jako adresata wydanej interpretacji, wynik postępowania będzie miał znaczenie prawne – w kontekście ochrony prawnej z tytułu zastosowania się do tej interpretacji. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Zdarzenie przyszłe musi więc być opisane w sposób konkretny i jednoznaczny. Organ podatkowy nie może ani domniemywać takich czy innych intencji (zamiarów) podatnika, ani za podatnika ustalać stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), uzupełniać go czy oceniać jego zgodność z rzeczywistością. Organ interpretacyjny powinien udzielić wnioskodawcy odpowiedzi kategorycznej, tj. z interpretacji musi wynikać wyraźna odpowiedź na zadane przez wnioskodawcę pytanie, a stanowisko powinno być poparte jednoznacznym i czytelnym dla adresata uzasadnieniem prawnym. Tym samym należy przyjąć stanowisko, zgodnie z którym to wnioskodawca musi we wniosku przedstawić własną ocenę prawną, a zatem musi określić przepis prawa podatkowego, którego zastosowanie w świetle przedstawionych we wniosku okoliczności budzi jego wątpliwości. Pogląd taki potwierdziły sądy administracyjne wskazując, iż ocena prawna to wskazanie normy prawnej, którą wnioskodawca uważa za właściwą oraz uzasadnienie prawne tego wskazania. Z kolei wskazanie przepisów prawnych polega na skonkretyzowaniu przepisu lub grupy przepisów. Tylko wtedy organ może określić, czy stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. Przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że o ile opis stanu faktycznego może być sformułowany dowolnie, o tyle pytanie i stanowisko własne w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego musi być sformułowane w sposób, który nie rodzi wątpliwości, co do tego, jakich przepisów dotyczy wniosek. Ponadto stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) zawsze musi być przedstawione w relacji do przepisów prawa wskazanych w stanowisku wnioskodawcy (por. wyroki NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 3077/13; z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1627/14; z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1605/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1310/13 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie natomiast z wyrażonym w literaturze poglądem przez stanowisko własne wnioskodawcy, o którym mowa w art. 14b § 3 O.p., należy rozumieć prawną kwalifikację przedstawionego stanu faktycznego, w którego obszarze będzie się toczyć postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010 r. s. 76 i nast.). Sąd wskazuje, iż instytucja interpretacji indywidualnej ma jednocześnie pełnić funkcję informacyjną oraz funkcję gwarancyjną. Celem ustanowienia instytucji prawa do uzyskania interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego było nie tylko zapewnienie podmiotom wymienianym we wskazanym przepisie (podatnikom, płatnikom i inkasentom) poczucia pewności, co do prawidłowości stosowania przez nich ściśle wskazanych przepisów podatkowych, stwarzających istotne wątpliwości interpretacyjne, lecz także pewności co do skutków zastosowania się do określonej interpretacji tych przepisów (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1239/07 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podkreśla również, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, normowane w art. 14b-14p O.p., stanowi szczególny typ postępowania administracyjnego. Specyfika tego postępowania polega m.in. na tym, że organ wydający interpretację może poruszać się tylko i wyłącznie w zakresie norm prawnych zastosowanych w granicach konkretnie wskazanego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej (zajętego stanowiska). W postępowaniu interpretacyjnym stan faktyczny przedstawiony we wniosku może mieć charakter hipotetyczny, jednakże musi wskazywać szczegółowo stan sprawy oraz zastosowane doń konkretne przepisy. Przy odpowiedniej "precyzyjności" bowiem tego stanu, obowiązkiem uprawnionego organu jest udzielenie odpowiedzi, czyli wydanie interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Interpretacja indywidualna nie może bowiem być wydana w oparciu o stan faktyczny, który budzi wątpliwości, ani też w oparciu o stanowisko własne strony nieodnoszące się bezpośrednio do postanowionego pytania, gdyż w takiej sytuacji intencje wnioskodawcy nie są dla organu do końca czytelne. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organ interpretacyjny prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające pozostawienie wniosku Skarżącego, w zakresie pytania nr [...], bez rozpoznania. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, który wpłynął do organu interpretacyjnego w dniu [...] zadano pytanie czy Wnioskodawca stosując do otrzymanej Darowizny, zwolnienie z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. powinien brać pod uwagę jedynie literalne brzmienie tego przepisu skoro w ocenie Wnioskodawcy spełnia on warunki zwolnienia zawarte w tym przepisie, z pominięciem innych przepisów prawa podatkowego w tym Ordynacji podatkowej?; innymi słowy czy wobec tego w opisanym zdarzeniu przyszłym otrzymane tytułem Darowizny składniki majątku będą zwolnione od podatku od spadków i darowizn, o ile tylko Wnioskodawca spełni warunki z art. 4a ust. 1 u.p.s.d.? (pytanie nr [...]). W ocenie Sądu prawidłowo organ interpretacyjny uznał, że wniosek Skarżącego oraz jego uzupełnienie uniemożliwiało wydanie interpretacji w powyższym zakresie, co skutkowało wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Skarżący bowiem nie wskazał jednoznacznie interpretacji jakich przepisów dotyczy zadane we wniosku pytanie nr [...]. W pierwszej części pytania Skarżący wskazał, że spełnia warunki zwolnienia zawarte w art. 4a ust. 1 u.p.s.d., jednocześnie jednak zadał organowi pytanie czy w takiej sytuacji powinien brać pod uwagę także inne przepisy prawa podatkowego, w tym przepisy O.p.. W tej części pytania zatem Skarżący przewiduje możliwość zastosowania do przedstawionego przez niego stanu faktycznego także innych przepisów prawa podatkowego poza przepisami u.p.s.d., przy czym z przepisów prawa podatkowego wymienia jedynie w sposób ogólny przepisy O.p., nie wymienia natomiast żadnych innych przepisów ustaw podatkowych. W części objaśniającej pytania, po zwrocie: "innymi słowy", Skarżący pyta czy spełnienie tylko warunków z art. 4a ust. 1 u.p.s.d., jest wystarczające do skorzystania ze zwolnienia zawartego w tym przepisie. Zatem Skarżący nie wskazał ani na konkretne przepisy O.p., których interpretacji oczekuje od organu interpretacyjnego, ani też nie wskazał na żadne inne przepisy podatkowe. Ograniczył się jedynie do wskazania, że jego zdaniem żadne inne przepisy nie znajdują zastosowania. Na marginesie Sąd wskazuje, iż w pytaniach 2-4 zamieszczonych w tym samym wniosku, Skarżący odwołał się do przepisów działu IIIa O.p. Tym samym słusznie organ interpretacyjny uznał, że zakres pytania nr [...] był niezupełny i konieczne stało się wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez jednoznaczne wskazanie interpretacji jakich przepisów O.p. w powiązaniu z przepisami u.p.s.d., Skarżący oczekuje. W odpowiedzi na wezwanie organu Skarżący wskazał, że: "pytanie nr [...] zmierza do ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunki zwolnienia określonego w art. 4a u.p.s.d. oraz czy w art. 4a u.p.s.d. wskazane są jedyne warunki określające warunki zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, czy też są inne przepisy wpływające na prawa i obowiązki wnioskodawcy jako obdarowanego. Innymi słowy w pytaniu 1 wnioskodawca oczekuje odpowiedzi na pytanie czy spełnia warunki zwolnienia z podatku i czy jedyną podstawę prawną określającą warunki zwolnienia z podatku od spadków i darowizn stanowi art. 4a u.p.s.d. W swoim stanowisku wnioskodawca wskazał wyraźnie, iż spełnia warunki zwolnienia z podatku i nie widzi jakichkolwiek innych przepisów prawa podatkowego, w tym O.p., które by ograniczały przysługujące mu na podstawie powołanego przepisu zwolnienie. Stąd też niemożliwe jest ich wskazanie. Ewentualnie gdyby istniały takie inne przepisy, których wnioskodawca nie dostrzega, to właśnie celem pytania 1 jest pozyskanie wiedzy od organu interpretacyjnego o tychże przepisach tak aby wnioskodawca prawidłowo wywiązał się z ciążących na nim obowiązków podatkowych, w tym dopełnił wszystkich warunków zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn." Uwzględniając powyższe Sąd wskazuje, iż Skarżący w istocie oczekuje od organu interpretacyjnego analizy przedstawionego stanu faktycznego pod kątem zastosowania wszelkich możliwych przepisów prawa podatkowego, w tym przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Tak postawione pytanie jest pytaniem abstrakcyjnym i nie może być uznane za postawione w sposób konkretny bez przenoszenia na organ obowiązku domyślania się intencji Skarżącego. Postawione pytanie uniemożliwia udzielenie przez organ interpretacyjny zupełnej odpowiedzi, gdyż celem udzielania takiej, organ powinien przeanalizować wszystkie przepisy O.p. i wszystkich innych ustaw podatkowych i wskazać, które z poszczególnych przepisów mogą mieć zastosowanie, a które zastosowania takiego nie znajdą. Zachodziły zatem uzasadnione podstawy do wezwania Skarżącego do uzupełnienia wniosku o wskazanie przepisów interpretacji, których oczekuje. Skoro Skarżący nie uzupełnił wniosku we wskazanym zakresie, to w konsekwencji wystąpiła podstawa do wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Mają na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz przepisu art. 14b § 1, art. 14b § 2a oraz 14b § 3 O.p. za bezzasadne. W ocenie Sądu organ interpretacyjny, wbrew zarzutom skargi, nie naruszył również przepisów art. 120, 121, 125 O.p. Analiza sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że wezwanie do uzupełnienia wniosku Skarżącego w zakresie ww. pytania nr [...] było konieczne dla dokonania prawidłowej oceny stanowiska Skarżącego. Ponadto organ interpretacyjny wydając zaskarżone postanowienie działał w sposób prawidłowy, bowiem wydanie interpretacji bez usunięcia wątpliwości dotyczącej zadanego pytania byłoby naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych. Organ interpretacyjny musiałby, bowiem sam określić to stanowisko, w sposób w jaki je rozumie, niekoniecznie zgodny z rzeczywistą intencją Skarżącego. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło