I SA/Sz 216/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-01-04
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Zofia Przegalińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż dokonywana w części jednokondygnacyjnej budynku, który jest domem handlowym, podlega opłacie targowej jako sprzedaż w hali używanej do targów, aukcji i wystaw?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie rozpatrzył całości zgromadzonego materiału dowodowego i nie dokonał oceny wszystkich opinii biegłych, które były odmienne od tej, na której oparł swoje rozstrzygnięcie. Brak wyjaśnienia rozbieżności w opiniach biegłych dotyczących klasyfikacji budynku (dom handlowy vs. hala targowa) uniemożliwił prawidłowe zastosowanie art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza, która określiła H R wysokość zobowiązania podatkowego w dziennej opłacie targowej z tytułu prowadzenia działalności handlowej w domu handlowym. Skarżąca kwestionowała charakter obiektu, w którym prowadzi sprzedaż, twierdząc, że nie jest to targowisko pod dachem ani hala targowa, a jedynie dom handlowy. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż w jednokondygnacyjnej części budynku podlega opłacie targowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H R na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Burmistrz C, po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 21 § 1 i 3, art. 51 § 1 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 15 i 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r., Nr 9 poz. 84 ze zm.), art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1991r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), § 1 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w C Nr [...] z dnia[...] . w sprawie ustalenia wysokości opłaty targowej w Gminie C (Dz.Urz. Województwa Z Nr 49, poz. 819), określił H R wysokość zobowiązania podatkowego w dziennej opłacie targowej z tytułu prowadzonej działalności handlowej w D H W w O D ze stoiska Nr [...] w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał,
że w okresie od[..] . do[..] . (łącznie [...] dni) podatniczka prowadziła działalność handlową na terenie D H W w O D, z tytułu której nie uiszczała opłaty targowej. Charakter obiektu, w którym strona prowadziła działalność gospodarczą organ ten określił na podstawie opinii rzeczoznawcy budowlanego - dr inż. S Ć, uznając, że przedmiotowy obiekt jest halą targową w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, o czym świadczy niewielki zakres zmian w stosunku do jego pierwotnego przeznaczenia. Dobudowanie trzech klatek schodowych oraz wykonanie innych prac pozwalających na bezpieczny handel nie zmienia bowiem tego, że budynek zwany domem handlowym pozostał halą. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [..] ., przeprowadzonymi stosownie do zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, iż miejsce, w którym strona prowadzi działalność usytuowane jest w jednokondygnacyjnej części obiektu. Organ ten stwierdził również, że fakt uiszczenia przez podatniczkę opłat za udostępnienie miejsca do prowadzenia działalności handlowej na rzecz podmiotu gospodarczego dysponującego prawem do nieruchomości nie zwalnia jej z obowiązku uiszczenia opłaty targowej, będącej należnością o charakterze publicznoprawnym.
W odwołaniu od powyższej decyzji H R podniosła, że dokonuje sprzedaży w D H w O D, który jest budynkiem, a nie targowiskiem pod dachem. Na poparcie tego stanowiska odwołująca szczegółowo opisała konstrukcję, wygląd i sposób funkcjonowania budynku. Podała, że sprzedaż dokonywana jest w sposób ciągły (w dnie powszednie od godziny [...] do [...] 0, a w soboty i w niedzielę od [...] 0 do[...] ), zaś budynek ten (tzw. M H) nigdy nie służył do prowadzenia w nich aukcji, wystaw, targów. Natomiast opinia sporządzona przez dra inż. S Ć, na którą powołał się organ podatkowy pierwszej instancji, nie dotyczy M H, lecz budynku sąsiedniego (tzw. D H), położonego na terenie Spółki H. W związku z powyższym, wywody tego organu opierające się na przedmiotowej opinii nie mogą być uzasadnione w rozpatrywanej sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S decyzją z dnia [...] ., Nr [...] , wydaną na podstawie 21 § 3 i 4, art. 210 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz art. 15 ust. 2 i 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, przytoczywszy treść art. 15 ust. 2 i 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stwierdził, iż kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to, czy miejsce dokonywania przez podatniczkę sprzedaży można uznać za targowisko pod dachem bądź halę targową (używaną do targów).
Organ podatkowy drugiej instancji wskazał, iż z treści przywołanego wyżej przepisu wynika, że targowiskiem pod dachem oraz halą może być cały budynek, bądź tylko jego część. Przepis ten stanowi jednak wyraźnie, że określona powierzchnia handlowa musi znajdować się bezpośrednio pod dachem bądź na terenie hali. Za targowisko pod dachem nie można więc uznać sieci punktów handlowych usytuowanych w budynku wielokondygnacyjnym w sytuacji, gdy powierzchnia handlowa znajduje się pod usytuowanymi wyżej kondygnacjami budynku. Nie można także w takiej sytuacji przyjąć w zasadzie, że sprzedaż dokonywana jest w hali używanej do targów. Ponieważ w obowiązującym stanie prawnym brak jest ustawowej definicji hali jako rodzaju budynku, organ odwoławczy za konieczne uznał sięgnięcie do znaczenia tego pojęcia używanego w budownictwie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dysponując z urzędu wiedzą o posiadaniu przez organ podatkowy pierwszej instancji kilku opinii rzeczoznawców dotyczących D H W w O D, a sporządzonych w toku postępowań podatkowych prowadzonych w innych sprawach dotyczących płaty targowej, sięgnęło do owych opinii i stwierdziło, że niemalże wszyscy biegli powołują się w nich na definicje hali jako budynku zwykle jednokondygnacyjnego i o znacznej rozpiętości przekrycia dźwiganego przez szereg podpór. Z definicji tych wynika, że hala może być samodzielnym budynkiem, bądź jego zasadniczą częścią. Natomiast biegły dr inż. S Ć w opinii sporządzonej w [...] ., na którą organ pierwszej instancji powołuje się w uzasadnieniu swojej decyzji, w ogóle nie przywołuje żadnej definicji hali, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że hala jest budynkiem i podając definicję budynku.
Organ podatkowy drugiej instancji, przyjmując zatem jednokondygnacyjność jako zasadniczą cechę hali, odróżniająca ją od innych budynków, stwierdził, że za powierzchnię hali używanej do targów można uznać co najwyżej tę część D H W w Os D, która jest jednokondygnacyjna, o ile spełnione są pozostałe warunki do tego, aby uznać tę część budynku za halę (np. typ przekrycia).
W związku z tym, iż w trakcie postępowania przeprowadzonego ponownie przez organ pierwszej instancji ustalono, że stoisko Nr [...] , z którego podatniczka dokonywała sprzedaży jest usytuowane w jednokondygnacyjnej części przedmiotowego budynku, a więc w tej części, która spełnia przesłanki do uznania jej za halę, Kolegium stwierdziło, że sprzedaż dokonywana z tego stoiska podlega opłacie targowej w myśl wskazanych wyżej przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto ze względu na to, iż podatniczka nie wywiązała się z obowiązku uiszczenia opłaty targowej w okresie od [..] . do [...] ., uznało, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo wszczął i przeprowadził postępowanie w sprawie, a następnie wydał decyzję określająca stronie wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za wskazany powyżej okres.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S H R, wnosząc o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i umorzenie postępowania w sprawie, podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 15 ust. 2a ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, przez przyjęcie, że podatniczka prowadzi działalność handlową na stoisku [...] w D H W w O D, tj. na targowisku pod dachem (hali targowej). Skarżąca wskazała także na sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego oraz błędną jego ocenę, przez przyjęcie, że usytuowanie stoiska w części jednokondygnacyjnej hali uzasadnia pobieranie od podatniczki opłaty targowej.
Skarżąca powołała się na opinię biegłych [...] a także zmarłego już S Ć, z których jednoznacznie wynika, że poniemiecki obiekt fabryczny jest budynkiem, a zatem prowadzona w nim działalność handlowa nie podlega opłacie targowej, przy czym – jej zdaniem – bez znaczenia jest to, że obiekt potocznie nazywa się halą ani ile ma kondygnacji. Skarżąca podniosła nadto, że w przedmiotowym budynku nigdy nie odbywały się targi, wystawy i aukcje tylko zwykła, codzienna działalność handlowa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 15 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./ opłacie targowej podlegają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki nie posiadające osobowości prawnej dokonujące sprzedaży na targowiskach /ust.1/. Targowiskami, o których mowa w ust.1 są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust.2a /ust.2/. Opacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub ich częściach, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw /ust.2a/.
W okolicznościach faktycznych sprawy nie było wątpliwości co do tego, że obiekt, w którym skarżąca dokonuje sprzedaży towarów na stoiskach [...] na terenie "D H W" w O D [...] , jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, do którego odsyła art. 1a ust.1 pkt 1 powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co zostało też potwierdzone w znajdujących się w aktach sprawy opiniach biegłych:[...] .
Powyższe ustalenie, wbrew stanowisku skarżącej, nie było wystarczające do przyjęcia, że nie podlega ona opłacie targowej, bowiem opłacie tej podlega jednak sprzedaż dokonywana w budynkach lub ich częściach będących targowiskami pod dachem oraz w budynkach lub ich częściach będących halami używanymi do targów, aukcji i wystaw /ust.2a/.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaje się wynikać, że obiekt, w którym skarżąca dokonuje sprzedaży został określony jako część budynku będąca halą używaną do targów, gdyż w tej części (1/3) budynek jest jednokondygnacyjny i o znacznej rozpiętości przekrycia dachowego dźwiganego przez szereg podpór, przy czym ustalenie to oparte zostało na opinii biegłego S Ć.
Wbrew obowiązkom z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie rozpatrzył całości zgromadzonego materiału dowodowego i nie dokonał oceny pozostałych znajdujących się w aktach sprawy opinii biegłych, które są odmienne od opinii Stegna ĆWIKA, ani też nie wskazał przyczyn, dla których wybrana opinia ma większe znaczenie dowodowe.
Jak już wyżej powiedziano wszyscy biegli opiniujący przedmiotowy obiekt zgodnie uznali, że jest to budynek w rozumieniu prawa budowlanego, zgodni byli również co do tego, że nie jest on targowiskiem pod dachem. Poza S Ć pozostali biegli, zgodnie przyjęli, że nie jest to również hala używana do targów, aukcji i wystaw przedstawiając odpowiednią argumentację ze wskazaniem /w opinii U i zespołu R i C/, na klasyfikację środków trwałych i obiektów budowlanych /Dz.U. z 1999r. Nr 112, poz. 1316/, w której w grupie I Budynki i budowle, w podgrupie [...] rodzaju [...] w pozycji "Budynki handlowo-usługowe" widnieją "domy towarowe", a oddzielnie "targowiska pod dachem" oraz "hale używane do targów, aukcji i wystaw". Powołując się na decyzję Urzędu Rejonowego w G z[...] . nr -[...] w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu jako "domu handlowego" biegli ci zaliczyli obiekt wg PKOB do pozycji "domy towarowe".
Powyższych okoliczności i rozbieżności w ogóle nie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co oznacza, że nie podjęto działań zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy i prawidłowego zastosowania normy prawnej sformułowanej w art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W tym stanie zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podda wnikliwej ocenie całość zebranego materiału dowodowego z uwzględnieniem pominiętych opinii tudzież decyzji nadzoru budowlanego, a w razie takiej potrzeby powoła z urzędu taki dowód w celu uzyskania właściwych kryteriów rozróżnienia budynków lub ich części w rozumieniu art. 15 ust.2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło