I SA/Sz 220/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-08-07
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, naruszyło przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i dwuinstancyjności, poprzez zaniechanie wyczerpującego zbadania sytuacji faktycznej strony i nieodniesienie się do jej zarzutów?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w tym zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i dwuinstancyjności (art. 127 O.p.), poprzez zaniechanie wyczerpującego zbadania sytuacji faktycznej strony i nieodniesienie się do jej zarzutów. Organ odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń faktycznych, ograniczając się do powielenia argumentacji organu pierwszej instancji i ogólnych stwierdzeń o obowiązku płacenia podatków, zamiast szczegółowo rozważyć przesłanki umorzenia zaległości podatkowej w kontekście indywidualnej sytuacji podatnika.Stan faktyczny
T. P. zwrócił się o umorzenie zaległości w opłacie targowej za rok 2011, wskazując na trudną sytuację finansową związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, wypadkiem komunikacyjnym i brakiem majątku. Prezydent Miasta odmówił umorzenia, uznając dane za fragmentaryczne i wskazując na świadomą decyzję podatnika o niepłaceniu opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając rygorystyczny charakter prawa podatkowego i uznaniowy charakter ulg. Skarżący w skardze do WSA zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wykładni pojęć z art. 67a O.p., niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nieodniesienie się do zarzutów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w opłacie targowej za 2011 rok uchyla zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną w postępowaniu odwoławczym utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w sprawie odmowy T. P. umorzenia zaległości w opłacie targowej za [...] rok w kwocie [...] zł.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania wskazując, że T. P. zwrócił się w dniu [...]r. z prośbą o umorzenie zobowiązania w opłacie targowej za okres od [...]r. do [...]r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że po raz pierwszy prowadził działalność gospodarczą w postaci małej gastronomii, koszty jej były bardzo duże, a wysokość opłaty targowej to ogromna kwota, która przekracza dochody z tej działalności.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. odmówił żądanego umorzenia ponieważ uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Organ ustalił, że zaprezentowane dane o sytuacji majątkowej i życiowej strony są fragmentaryczne, co uniemożliwia określenie rzeczywistych możliwości finansowych i bytowych wnioskodawcy. Faktem natomiast jest, że w ciągu [...] dni dokonywania sprzedaży, strona nie uiszczała opłaty targowej mimo informacji udzielanych przez inkasentów dotyczących obowiązku jej wnoszenia. Zaległość jest więc konsekwencją świadomej decyzji podatnika. Bezsprzeczne dla organu podatkowego było to, że przyczyną niezapłacenia zobowiązania podatkowego w opłacie targowej nie były zdarzenia czy okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, czy tez niezależnym od podatnika.
Zdaniem organu I instancji, w sprawie nie zachodzą przesłanki unormowane w art. 67a Ordynacji podatkowej. Podatnik jest osobą młodą i posiada potencjał do wypracowania środków finansowych na pokrycie zobowiązania. Organ przedstawił również możliwość ułatwień w spłacie zaległości poprzez rozłożenia ich na dogodne raty.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, T. P. wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym ponowił prośbę o umorzenie podatku. Powtarzając argumenty z wniosku dodał, że nie posiada żadnego majątku. Nadto poinformował, że uległ poważnemu wypadkowi komunikacyjnemu, co wiąże się z koniecznością leczenia, rehabilitacji i dodatkowo komplikuje ciężką sytuacje bytową i zmniejsza możliwości zarobkowe. W dodatkowym piśmie nadesłanym w trakcie postępowania odwoławczego, skarżący przedłożył oświadczenie matki G. P. o tym, że go utrzymuje, kopie umowy dzierżawy gruntu w [...] pod obiekt handlowy, dokumentację techniczną sezonowego obiektu handlowego i dokumentację lekarską związaną z wypadkiem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie podkreśliło, że prawo podatkowe nie jest tym samym co prawo o pomocy społecznej. Prawo podatkowe jest rygorystyczne, bo jego przedmiotem są podatki, które w Polsce muszą płacić bezwzględnie wszyscy podatnicy niezależnie od tego, czy mają środki finansowe, czy ich nie posiadają. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że samo ubieganie się o ulgę nie oznacza, że organ podatkowy takiej ulgi udzieli, działa on bowiem w trybie uznaniowym. Organ podatkowy, stojący na straży budżetu gminnego i odpowiadający za realizację tego budżetu ma jedynie możliwość udzielenia ulgi podatkowej, ale tylko wówczas, gdy po stronie podatnika zaistnieje ustawowa przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Postępowanie w sprawie ulgi podatkowej składa się więc niejako z dwóch etapów: w pierwszym organ podatkowy ustala, czy w sytuacji podatnika wystąpiła któraś z przesłanek (lub obie) uzasadniająca udzielenie pomocy ze środków publicznych; w razie pozytywnego wyniku w drugim etapie organ kierując się uznaniem administracyjnym udziela tej pomocy lub jej odmawia. Odmawia natomiast zawsze wtedy, gdy nie stwierdzi istnienia przesłanek do udzielenia ulgi.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podatki są głównym źródłem budżetu państwa i gminy będącej wspólnotą jej mieszkańców. Z budżetu tego realizowane są rozliczne cele społeczne. Organ odwoławczy wskazał przy tym na treść art.7 ustawy o samorządzie gminnym.
Zdaniem organu odwoławczego, sytuacja finansowo - ekonomiczna skarżącego na dobrą sprawę nie jest dokładnie znana, te bowiem dane które udostępnił on organowi podatkowemu są szczątkowe. Oświadczenie matki skarżącego nie ma dużego waloru dowodowego, z uwagi na związki emocjonalne z synem. Nie ma również żadnych dowodów na to, że wypadek komunikacyjny który zdarzył się na początku [...] r., spowodował tak duże nadzwyczajne obciążenia finansowe, że można by je było zakwalifikować jako przesłankę ważnego interesu podatnika.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżący nie docenił i nie docenia wagi ciążącego na nim obowiązku podatkowego w opłacie targowej i przyjął wobec organu podatkowego postawę roszczeniową. W żadnym momencie od powstania obowiązku podatkowego skarżący nie podjął próby zapłacenia bodaj paru złotych tytułem opłaty targowej. W ocenie organu odwoławczego, taka postawa nie zasługuje na aprobatę.
Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że argumentacja skarżącego zawarta zarówno we wniosku, jak i w odwołaniu jest chybiona z punktu widzenia przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, tak jak je rozumie prawo podatkowe. Celem każdej ulgi podatkowej jest nie uwalnianie podatnika od ciężaru podatkowego lecz wspomożenie go wówczas, gdy jego egzystencja z powodów nadzwyczajnych wydarzeń i okoliczności jest zagrożona. Zdaniem organu odwoławczego, o takim przypadku nie ma mowy w rozpatrywanej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, T. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej ( zw. dalej O.p.), przez zaniechanie dokonania wykładni pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz " interesu publicznego",
art. 122 i 121 § 1 O.p., poprzez niedochowanie starań o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieodniesienie się do większości zarzutów odwołania,
art. 180 w zw. z art. 235 O.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia wskazanych w odwołaniu i piśmie procesowym z [...] r., dowodów mających istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy,
art. 127 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p., poprzez zaniechanie ponownego rozpatrzenia sprawy i ograniczenie się do podtrzymania decyzji i błędnych ustaleń dokonanych przez Organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż zgodnie z zasadami postępowania podatkowego Organ II instancji ponownie rozpatruje sprawę i wydaje własne rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie, SKO skupiło się głównie na powieleniu cytowanego we wielu rozstrzygnięciach fragmentu uzasadnienia dotyczącego tego, iż podatki powinny być płacone, nie dokonało interpretacji art. 67a O.p., nie wyjaśniło też jak rozumie pojęcia "ważnego interesu podatnika" i " interesu publicznego" wskazując jedynie, iż sytuacja podatnika winna być nadzwyczajna i wyjątkowa.
Skarżący wskazał również, że organ w całości pominął zarzut odwołania, gdzie wskazano, iż w orzecznictwie i doktrynie odchodzi się obecnie od wąskiego rozumienia tego pierwszego pojęcia jako okoliczności wyłącznie losowej, wskazując na orzecznictwo sądowe.
Nadto podniósł, że uzasadnienie merytoryczne decyzji organu II instancji, sprowadziło się w zasadzie do przepisania uzasadnienia organu I instancji w kwestii braku w niniejszej sprawie nadzwyczajnych, losowych powodów przemawiających za udzieleniem ulgi, bez dokonania własnych ustaleń i wniosków na podstawie wzbogaconego materiału dowodowego.
T. P. wskazał dalej, że organ II instancji prawie w ogóle nie odniósł się do zarzutów odwołania, pomijając milczeniem argumenty i powołane przez podatnika dowody dotyczące tego, iż podejmując się działalności gospodarczej na terenie [...] został wprowadzony w błąd przez zarządcę ośrodka, od którego dzierżawił plac, co do obowiązku ponoszenia dodatkowych opłat administracyjnych. Skarżący w tej sprawie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej dotyczącej opłaty targowej co świadczy, iż pozostawał w błędnym usprawiedliwionym przeświadczeniu, iż opłata targowa się od niego nie należała. Organ pominął też argument, iż obecnie obowiązująca uchwała Rady Miasta z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie opłaty targowej, której uchwalenie nieznacznie poprzedziło wydanie w stosunku do strony decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty targowej, zmieniła wysokość opłaty od działalności strony, która była powodem wydania decyzji określającej zobowiązanie. Obecna wysokość przedmiotowej opłaty została zmniejszona aż o 50%, co przemawiało chociażby za częściowym umorzeniem zaległości.
Skarżący podniósł dalej, iż SKO nie odniosło się do argumentów strony, iż nie osiąga ona dochodów, pozostają jej do spłacenia kredyty bankowe, które zaciągnął właśnie na rozpoczęcie działalności gospodarczej w łącznej kwocie ok. [...] zł. Nieudzielenie ulgi w postaci umorzenia podatku doprowadzi w sposób nieunikniony do egzekucji administracyjnej, co spowoduje zajęcie wskazanych składników majątku oraz ich licytację a podatnik będzie zmuszony wystąpić do pomocy społecznej albowiem nie posiada innych źródeł utrzymania.
Zdaniem skarżącego, Organ II instancji nie dokonał własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Organ całkowicie pominął fakt, iż strona w odwołaniu oraz piśmie procesowym z dnia [...]r. powołała liczne dowody, w tym dowody z dokumentów, przesłuchania świadka i strony, na okoliczność jej sytuacji życiowej i finansowej, w tym na okoliczność, iż nie osiąga żadnych dochodów, jej działalność gospodarcza jest zawieszona, przeszła poważny wypadek samochodowy, a także na okoliczność braku zawinienia w przedmiocie powstania zaległości podatkowej.
W ocenie skarżącego, skoro organ powziął uzasadnione wątpliwości w sprawie, stwierdził braki w stanie faktycznym to zgodnie z art.122 O.p., art.121 § 1 O.p., powinien dążyć do ich wyjaśnienia, w szczególności poprzez przeprowadzenie zawnioskowanych przez stronę dowodów. Organ podatkowy nie może się ograniczyć jedynie do analizy argumentów podniesionych przez podatnika we wniosku.
Reasumując skarżący wskazał, że organ II instancji w swojej decyzji ograniczył się zasadniczo do stwierdzenia, iż decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa, bez dokonania ponownego badania i rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy). Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżona decyzja oparta została o przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ( dalej zw: O.P.) który stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowanie prawne daje podstawy organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną, ale ustawodawca do decyzji organu administracyjnego (podatkowego) pozostawił wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia, ponieważ organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2004, str. 282). Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.
"Ważny interes podatnika", jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, przy czym nie można przesłanki tej utożsamiać jedynie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych jako bezwzględnym warunkiem udzielenia ulgi w każdym przypadku. Niewątpliwie ważny interes podatnika to coś więcej niż jego subiektywne przekonanie o konieczności umorzenia zaległości, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Będzie to też sytuacja, gdy zapłata należności podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków ze strony państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.
Uznaniowy charakter decyzji powoduje, że przedmiotem sądowej kontroli zaskarżonej decyzji jest nie sama zasadność przyznania bądź odmowy uwzględnienia wniosku podatnika, lecz prawidłowość przeprowadzonego postępowania. Badanie legalności decyzji polega zatem na zbadaniu, czy organy podatkowe wydały decyzje zgodnie ze wszystkimi przepisami postępowania. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego (przyjęcie spełnienia przesłanek prawnomaterialnych uwzględnienia lub odmowy uwzględnienia wniosku). Tak rozumiana kontrola sądowa odnosi się więc do oceny, czy organy podatkowe zachowały reguły postępowania przy ustalaniu okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru zawartym w art. 67a O.p., w szczególności sąd bada zatem, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 191 O.p.) czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione ( art.210 § 4 O.p.).
Mając na uwadze specyfikę postępowania dotyczącego udzielenia ulgi płatniczej podkreślić trzeba, że (jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie sądowym, w tym m.in. w wyroku NSA z 13 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 617/07, LEX nr 469711), aby decyzje uznaniowe nie były dowolne, winny zawierać uzasadnienie odpowiadające rygorom art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie decyzji ma na celu bowiem wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny być one tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Oznacza to, że uzasadnienie takiego orzeczenia nie może odwoływać się jedynie do ogólnych zasad postępowania podatkowego i powszechności obowiązku płacenia podatków, ale przekonywująco i jasno uzasadniać fakty, które odnoszą się do potwierdzenia istnienia lub nieistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Uzasadnienie decyzji uznaniowej nie może pozostawiać wątpliwości, że wszystkie okoliczności zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
W ocenie Sądu, nie można uznać za spełniające wymogi art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie, które nie zawiera ustosunkowania się przez organ do zarzutów odwołania. Powołanie się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ogólnie na powszechność obowiązku płacenia podatków i równość wobec podatków, uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych czy dokonanie analizy zadań własnych gminy, uzasadnia stwierdzenie naruszenia przez organ nie tylko art. 210 § 4 O.p. ale również art.121 O.p.,122 O.p. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy w swoim orzeczeniu w ogóle nie odniósł się do sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego, która została we wniosku podniesiona, nie dokonał oceny przesłanek zastosowania ulgi w odniesieniu do regulacji art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. Organ odwoławczy wskazał, jakimi kryteriami należy kierować się przy badaniu przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, jednak tych kryteriów nie odniósł do konkretnej sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Nie ulega wątpliwości, że wyczerpujące uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w niniejszej sprawie winno zawierać szczegółowe rozważania dotyczące sytuacji finasowo-ekonomicznej podatnika, który domaga się zastosowania ulgi płatniczej. Tymczasem ocena realnej możliwości wywiązania się przez stronę z tej powinności publicznoprawnej została całkowicie pominięta przez organ odwoławczy, który skoncentrował się na zadaniach własnych gminy. Organ nie może powodować, że podatnik będzie musiał domyślać się powodów rozstrzygnięcia, jak było to w niniejszej sprawie.
Sąd podziela stanowisko skarżącego, że skoro organ powziął wątpliwości w sprawie, stwierdził braki w stanie faktycznym to zgodnie z art.121 O.p,art.122 O.p., powinien dążyć do ich wyjaśnienia. W postępowaniu podatkowym obowiązuje otwarty system dowodów. Oznacza to, że jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.), zaś wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów podatkowych wyjaśnienia wszystkich prawnie relewantnych faktów i zebrania całego materiału dowodowego obejmuje dążenie wszelkimi prawnie dopuszczalnymi sposobami, za pomocą wszystkich dopuszczonych prawem dowodów do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skoro organ odwoławczy uznał, że sytuacja finansowo - ekonomiczna skarżącego na dobrą sprawę nie jest dokładnie znana, to wynikająca z art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej wymaga by organ podatkowy podjął z urzędu wszelkie działania, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów.
Nadto, dwuinstancyjność postępowania podatkowego oznacza, iż każda sprawa podatkowa rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. W efekcie zatem sprawa podatkowa podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, co wiąże się dla organu z obowiązkiem dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Działanie organu odwoławczego nie może ograniczać się do kontroli decyzji organu I instancji. Organ rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1042/10, LEX nr 749068).
Za trafny należy uznać zatem zarzut skarżącego, iż organ odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Nierozpoznając wniosku strony w kontekście art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Pominął istotne aspekty rzetelnej oceny ważnego interesu skarżącego oraz interesu publicznego w uwzględnieniu żądania strony, których szczegółowe rozważenie poprzedzać musi zastosowanie uznania administracyjnego.
Tym samym Sąd uznał, że wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone dokonaniem prawidłowych i pełnych ustaleń faktycznych, co doprowadziło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania (art. art. 122,127,180, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej).
Wyczerpana zatem została przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., związana ze stwierdzeniem naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując odwołanie strony od decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozważy zasadność tego żądania w kontekście art. 67a §1 pkt 3 O.p. i wyczerpująco zbada istnienie przesłanek umorzenia zaległości podatkowych określonych w art. 67a §1 pkt 3 O.p., a następnie podejmie decyzję w ramach uznania administracyjnego. W szczególności organ ten omówi i rozważy zdarzenia wskazywane przez stronę jako przyczyny uniemożliwiające jej opłacenie zaległości w opłacie targowej objętej wnioskiem o umorzenie oraz oceni zasadność żądania skarżącego w kontekście jego aktualnej sytuacji finansowej i zdrowotnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło